باغ نظر

ارزیابی ریسک و تحلیل تهدید برای زیرساخت‌های درمانی در منطقۀ ساحلی مکران با رویکرد پدافند غیرعامل

https://doi.org/10.22034/bagh.2025.518042.5797
دوره 23، شماره 155
اردیبهشت 1405
صفحه 27-42
باغ نظر

نوع مقاله : مقالۀ پژوهشی

نویسندگان

سیاوش قجاوند 1
;مهناز محمودی زرندی 1
ندا ضیاءبخش 2
سعید پیری 1

1 گروه معماری، واحد تهران شمال، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

2 گروه معماری، واحد رودهن، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

چکیده
بیان‌مسئله: در سال‌های اخیر، افزایش بلایای طبیعی و تهدیدات انسان‌ساز، زیرساخت‌های درمانی را به‌عنوان عناصر کلیدی نظام سلامت و مدیریت بحران با چالش‌های اساسی مواجه کرده است. منطقۀ ساحلی مکران به‌دلیل موقعیت ژئواستراتژیک، قرارگیری بر پهنۀ گسل فعال و مجاورت با دریا، از آسیب‌پذیرترین نواحی کشور محسوب می‌شود. این پژوهش با رویکرد پدافند غیرعامل، به ارزیابی ریسک و تحلیل تهدیدات مؤثر بر زیرساخت‌های درمانی منطقه می‌پردازد.
هدف پژوهش: هدف اصلی این پژوهش شناسایی تهدیدات طبیعی و انسانی منطقه و ارائۀ راهکارهای مدیریتی به‌منظور کاهش آسیب‌پذیری و افزایش تاب‌آوری مراکز درمانی است. 
روش پژوهش: این پژوهش با طرح ترکیبی تبیینی- متوالی اجرا شد. در مرحلۀ کیفی، ۱۰ مصاحبۀ نیمه‌ساختاریافته با مدیران درمانی، متخصصان پدافند غیرعامل و کارشناسان مدیریت بحران انجام شد. در مرحلۀ کمی، ۵۰ پرسش‌نامۀ محقق‌ساخته بین کارشناسان و مدیران مراکز درمانی منطقه توزیع شد. داده‌ها با تحلیل مضمون، آمار توصیفی و رگرسیون چندگانه بررسی شدند.
نتیجه‌گیری: براساس یافته‌ها، تقویت سیستم‌های هشدار سریع، آموزش مداوم کارکنان، مقاوم‌سازی فیزیکی زیرساخت‌ها و تأمین منابع تجهیزاتی می‌تواند به‌طور مستقیم آسیب‌پذیری مراکز درمانی مکران را کاهش دهد. نوآوری این مطالعه در آن است که برای نخستین‌بار تهدیدات ترکیبی طبیعی و انسانی بر زیرساخت‌های درمانی مکران را با رویکرد پدافند غیرعامل مدل‌سازی کرده است. نتایج می‌تواند مبنای سیاست‌گذاری عملی برای افزایش تاب‌آوری زیرساخت‌های درمانی در سایر مناطق پرخطر مشابه باشد.

کلیدواژه‌ها

ارزیابی ریسک
تحلیل تهدید
زیرساخت‌های درمانی
منطقۀ ساحلی مکران
بلایای طبیعی
پدافند غیرعامل.

عنوان مقاله English

Risk Assessment and Threat Analysis for Healthcare Infrastructure in the Makran Coastal Region with a Passive Defense Approach

نویسندگان English

Siavash Ghojavand 1
Mahnaz Mahmoodi Zarandi 1
Neda Ziabakhdh 2
Saied Piri 1
1 Department of Architecture, NT.C, Islamic Azad University, Tehran, Iran
2 Department of Architecture, RO.C, Islamic Azad University, Tehran, Iran
چکیده English

Problem statement: In recent years, the increase in natural disasters and human-induced threats has posed significant challenges to healthcare infrastructure, which is a critical component of health systems and disaster management. The Makran coastal region, due to its geostrategic location, proximity to an active fault zone, and adjacency to the sea, is among the most vulnerable areas in the country. This study employs a passive defense approach to assess risks and analyze threats affecting healthcare infrastructure in the region.
Research objective: This study aims to assess the risk and analyze threats to healthcare infrastructure in the Makran coastal region using a passive defense approach. Specifically, it seeks to identify natural and human-induced hazards, evaluate the preparedness and resilience of healthcare facilities, measure the impact of these threats on overall risk through a mixed-methods approach, and provide practical recommendations to enhance the functional and structural resilience of healthcare infrastructure in high-risk areas.
Research method: This research was conducted using a sequential explanatory mixed-methods design. In the qualitative phase, ten semi-structured interviews were conducted with healthcare managers, passive defense specialists, and disaster management experts. In the quantitative phase, 50 researcher-designed questionnaires were distributed among experts and managers of healthcare centers in the region. Data were analyzed using thematic analysis, descriptive statistics, and multiple linear regression.
Conclusion: Strengthening early warning systems, continuous staff training, structural reinforcement of healthcare facilities, and ensuring adequate resources and equipment can directly reduce the vulnerability of healthcare infrastructure in the Makran region. The novelty of this study lies in the first-time modeling of combined natural and human-induced threats on Makran’s healthcare infrastructure using a passive defense perspective. The findings can serve as a practical policy framework for enhancing healthcare resilience in other high-risk coastal regions.

کلیدواژه‌ها English

  • Risk Assessment and Threat Analysis
  • Healthcare Infrastructure
  • Makran Coastal Region
  • Natural Disasters
  • Passive Defense.
درخشانی‌نژاد، زهرا و حدادی، مریم. (1404). بررسی میزان آمادگی بیمارستان‌های کشور در مقابله با بروز بحران‌های جدید. فصلنامۀ نفس، 12(4).
محمدپور، پرژک؛ صنیعی‌پور، حمید و صادقی، نرجس. (1396). جلوه‌های حضور آب در معماری آب‌انبارهای سنتی ایران. چهارمین کنگرۀ بین‌المللی عمران، معماری و توسعه شهری. https://civilica.com/doc/619065
نخعی، جلال و رضائی، آزاده. (1395). تحلیل معیارهای مکان‌یابی مراکز درمانی با رویکرد پدافند غیرعامل (مطالعۀ موردی: بیمارستان تراتا منطقۀ 22 شهرداری تهران). همایش ملی معماری و شهرسازی از نظریۀ تا عمل. https://civilica.com/doc/651540/ 
Abbaszadeh, R. (2017). An Empirical study: The effect of audit fees and risk on the quality of financial reporting. QUID: Investigación, Ciencia Tecnología, (1), 2888-2893.‏
Aghababaei, M., Hosseini, S. M., & Maher, A. (2020). Assessment of hospital preparedness of Tehran University of Medical Sciences for implementation of non-operational defense strategies from the viewpoint of managers. Passive Defense, 11(1), 37-50. https://dor.isc.ac/dor/20.1001.1.20086849.1399.11.1.4.3 
Creswell, J. W. (2014). Research Design: Qualitative, Quantitative and Mixed Methods approaches. SAGE Publications.
Ferdosi, M., Masoud, M., & Nadri Fathabad, S. (2016). Hospital Locating with Passive Defense Approach. Scientific Journal of Rescue and Relief, 8(3), 56–69. https://sid.ir/paper/190863/en 
Fronczek-Munter, A., & Prugsiganont, S. (2018). Hospital architecture quality-exploratory observation on three continents. In Conference S. ARCH Architecture Award 2018 (pp. 145-160). 
Geological Survey of Iran. (2016). Official website of the Geological Survey of Iran. https://gsi.ir/en
Giaime, M., Morhange, C., Marriner, N., López‐Cadavid, G. I., & Artzy, M. (2018). Geoarchaeological investigations at Akko, Israel: New insights into landscape changes and related anchorage locations since the Bronze Age. Geoarchaeology, 33(6), 641-660.
Ghasemian, A., Hosseini, S. M., Jafari, M., & Seyedjavadi, M. (2017). Knowledge of hospital senior managers about passive defense. Quarterly Journal of Nursing Management, 6(1–2), 32–41. http://dx.doi.org/10.29252/ijnv.6.1.32
Guest, G., Bunce, A., & Johnson, L. (2006). How many interviews are enough? An experiment with data saturation and variability. Field Methods, 18(1), 59-82.‏
Hair, J. F., Risher, J. J., Sarstedt, M., & Ringle, C. M. (2019). When to use and how to report the results of PLS-SEM. European Business Review, 31(1), 2-24.‏
Hosseini, A., Mohammadian, M., Naseri Manesh, A., & Hajiaghaei Kamrani, M. (2018). Investigating the role of passive defense in reducing natural disasters (earthquake) to enhance security and justice of Tabriz metropolitan. Journal of Geography and Spatial Development, 1(1), 1-18. http://doi.org/10.22098/gsd.2024.2985 
Hosseini, S. A., Ahad Nejad Ravashti, M., Modiri, M. & Arish, S. (2014). The Allocation of hospital centers on Passive Defense approach using Colonial Competitive Algorithm (Case: Tehran 3 District). Journal of Geography and Regional Development, 11(21). https://doi.org/10.22067/geography.v11i21.36353 
Jenkins, J. L. (2013). Alleviating insider threats: Mitigation strategies and detection techniques. The University of Arizona. http://hdl.handle.net/10150/297023 
Kijko, A., Smit, A., & Sellevoll, MA. (2016). Estimation of earthquake hazard parameters from incomplete data files. Part III. Incorporation of uncertainty of earthquake-occurrence model. Bull Seismol Soc Am 106, 1210–1222.
Landeg, O., Whitman, G., Walker-Springett, K., Butler, C., Bone, A., & Kovats, S. (2019). Coastal flooding and frontline health care services: challenges for flood risk resilience in the English health care system. Journal of Health Services Research & Policy, 24. 
Lincoln, Y. S., & Guba, E. G. (1988).Criteria for assessing naturalistic inquiries as reports. Paper presented at the Annual Meeting of the American Educational Research Association, New Orleans, 5–9.
López-Vázquez, E., & Marvan, M. L. (2003). Risk perception, stress and coping strategies in two catastrophe risk situations. Social Behavior and Personality: an international journal, 31(1), 61-70. https://doi.org/10.2224/sbp.2003.31.1.61 
Mansouri Daneshvar, M. R., Ebrahimi, M., & Nejadsoleymani, H. (2019). An overview of climate change in Iran: facts and statistics. Environmental Systems Research, 8(1), 1-10.‏
Mashhadi, H., & Amini Varaki, S. (2015). Develop and present a model for threat assessments, vulnerability and risk analysis of critical infrastructure with a focus on passive defense. Emergency Management, 4(94), 69-85. 
Mirzadeh, S., & Asgharzadeh, A. (2021). Passive defense challenges in hospital space and combat conditions. Nurse and Physician Within War, 9(30), 13–19. http://dx.doi.org/10.29252/npwjm.9.30.13 
Mishra, S., Anderson, K., Miller, B., Boyer, K., & Warren, A. (2020). Microgrid resilience: A holistic approach for assessing threats, identifying vulnerabilities, and designing corresponding mitigation strategies. Applied Energy, 264, 114726. https://doi.org/10.1016/j.apenergy.2020.114726 
Peterson, G. N. (2020). GIS cartography: a guide to effective map design. CRC Press.‏
Poorzare, M., Seif, A., Sayari, H., & Fakhri, S. (2018). Evaluation Characteristics Of Geomorphoclimaei on Locating of Critical, Sensitive, and Important Centers With Passive Defense Approach (Case Study: Makran coastal area from Jask to Gowatre Bay). Quantitative Geomorphological Research, 7(1), 124-145. https://dor.isc.ac/dor/20.1001.1.22519424.1397.7.1.9.3 
Radmard, H., Karimi Mehrabadi, S., & Farokhizadeh, F. (2018). The principles and criteria of designing the mechanical facilities of a safe buried hospital with a non-active defense approach. Passive Defense. Passive Defense, 8(4), 51–61. https://dor.isc.ac/dor/20.1001.1.20086849.1396.8.4.5.9 
Rezazadeh, N., & Sarbangholi, H. (2017). Architectural green spaces design of medical centers with passive defense approach. Modern Applied Science, 11(2), 69-78. http://dx.doi.org/10.5539/mas.v11n2p69
Samadi, N., & Jamshidi Aval, H. (2024). Formation of nickel aluminide in situ via dual-wire arc cladding. Metallography, Microstructure, and Analysis, 13(3), 532-544.‏
Shariffar, S., Rezaei, H., & Moradi, M. (2022). Investigating the awareness of managers of army hospitals in Tehran regarding the principles of passive defense. Emergency Management, 10, 7-14. https://www.joem.ir/article_253087.html?lang=en 
Statistical Center of Iran. (n.d). Official website of the statistical center of iran. https://www.amar.org.ir
Willis, J., Goad, P., & Logan, C. (2018). Architecture and the modern hospital: Nosokomeion to Hygeia. Routledge.‏
World Health Organization (WHO). (n.d.). Official website of the World Health Organization. https://www.who.int/

صفحه اصلی

ارسال مقاله

تماس با ما