مفهوم فضا در پیوند با فیزیک، فلسفه و هنر در آموزش مجسمه‌سازی معاصر بر مبنای نظریة پیوندگرایی


مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از 20 بهمن 1404

نوع مقاله : مقالۀ پژوهشی

نویسندگان

1 مربی، عضو هیئت علمی دانشکده تجسمی، دانشکدگان هنرهای زیبا دانشگاه تهران، ایران؛ دانشجوی دکتری پژوهش هنر، دانشکده علوم نظری و مطالعات عالی هنر، دانشگاه هنر ایران.

2 دانشیار گروه پژوهش هنر، دانشکده علوم نظری و مطالعات عالی هنر، دانشگاه هنر ایران، تهران، ایران.

3 استادیار گروه پژوهش هنر، دانشکده علوم نظری و مطالعات عالی هنر، دانشگاه هنر ایران، تهران، ایران.

چکیده
مفهوم «فضا» در مجسمه‌سازی پدیده‌ای چندلایه و میان‌رشته‌ای است که در پیوند با ادراک، بدن، ماده و معنا شکل می‌گیرد. تاریخ تحول این مفهوم نشان می‌دهد که فضا در فیزیک از ساختاری مطلق به بستری نسبی، در فلسفه از مقوله‌ای پیشینی به تجربه‌ای پدیدارشناختی و در مجسمه‌سازی از پس‌زمینه‌ای ایستا به عنصری پویا در تولید معنا تبدیل شده است. این تحولات پیچیدگی مفهوم فضا را برجسته می‌کنند و ضرورت رویکردی شبکه‌ای برای آموزش آن در مجسمه‌سازی معاصر را جهت پیوند میان دانش نظری و توانایی عملی دانشجویان آشکار می‌سازد. پرسش این پژوهش با تکیه بر نظریه یادگیری پیوندگرایی این است که چگونه می‌توان با تلفیق دیدگاه‌های فیزیکی، فلسفی و هنری، مدلی نوین و کارآمد برای آموزش مفهوم فضا ارائه کرد.

هدف پژوهش: ارائة مدلی شبکه‌ای برای آموزش فضا در مجسمه‌سازی است که دانش فلسفی، فیزیکی و زیباشناختی را به‌عنوان گره‌های یک شبکة مفهومی سازمان دهد و امکان ارتقای توانایی دانشجویان در تحلیل و خلق فضا را فراهم کند.

روش پژوهش: این پژوهش با رویکرد کیفی و روش توصیفی–تحلیلی و ماهیتی کاربردی–توسعه‌ای انجام شد. داده‌ها از دو مسیر گردآوری شدند؛ مطالعة کتابخانه‌ای دربارة مفهوم فضا در فیزیک، فلسفه و هنر و مطالعه میدانی شامل تحلیل نمونه‌هایی از آثار مجسمه‌سازان معاصر و پروژه‌های پایانی دانشجویان مجسمه‌سازی دانشگاه تهران. تحلیل داده‌ها بر اساس منطق شبکه‌ای نظریة پیوندگرایی انجام شد تا نحوة ارتباط لایه‌های مختلف فضا در فرایند آموزش و دلیل انتخاب این روش تبیین گردد.

نتیجه‌گیری: یافته‌ها نشان می‌دهد که توجه هم‌زمان به لایه‌های فیزیکی و فلسفی فضا، درک دانشجویان را از سطح تجربة حسی به سطحی تحلیلی و خلاقانه ارتقا می‌دهد. ازاین‌رو پیشنهاد می‌شود که مفهوم فضا در مجسمه‌سازی با رویکردی پیوندگرا بازطراحی شود تا آموزش آن تنها به شناخت فرم محدود نماند و نسبت میان فرم، فضا و معنا به‌صورت شبکه‌ای و چندبعدی درک شود.

کلیدواژه‌ها

موضوعات

عنوان مقاله English

The Concept of Space in Contemporary Sculpture Education: An Interdisciplinary Approach Based on Connectivism

نویسندگان English

Narges Haririan 1
Sayyed Saeid Sayyed Ahmadi Zavieh 2
Samaneh (Samin) Rostambeigy 3
1 Instructor, Faculty Member, Faculty of Visual Arts, Faculty of Fine Arts, University of Tehran, Iran; PhD Candidate in Art Research, Faculty of Theoretical Sciences and Higher Art Studies, Iran University of Art. Member of the Faculty of .Fine Arts, University of Tehran
2 2- Associate Professor, Department of Art Research, Faculty of Theoretical Science and Higher Art Studies, Iran University of .Art
3 3- Assistant Professor, Department of Art Research, Faculty of Theoretical Science and Higher Art Studies, Iran .University of Art
چکیده English

The concept of “space” in sculpture is a complex, multilayered, and interdisciplinary phenomenon shaped by perception, the body, material, and meaning. Historically, the understanding of space has evolved: in physics, from an absolute structure to a relative framework; in philosophy, from an a priori category to a phenomenological experience; and in sculpture, from a static background to a dynamic element in meaning-making. These shifts underscore the necessity of a networked approach to teaching space in contemporary sculpture, integrating theoretical knowledge with students’ practical capabilities. Grounded in connectivist learning theory, this study aims to develop a network-based model for sculpture education that organizes philosophical, physical, and aesthetic knowledge as nodes within a conceptual network, thereby enhancing students’ analytical and creative engagement with space. Employing a qualitative, descriptive-analytical methodology with an applied-developmental focus, data were collected through library research on space in physics, philosophy, and art, alongside a field study analyzing contemporary sculptors’ works and final projects of sculpture students at the University of Tehran. Analysis followed the network logic of connectivism to examine interactions among spatial layers in teaching and justify the methodological approach. Findings indicate that addressing both physical and philosophical dimensions of space elevates students’ understanding from sensory perception to analytical and creative application. The study recommends a connectivist framework for sculpture education to foster a multidimensional understanding of the interrelations among form, space, and meaning.

کلیدواژه‌ها English

  • Sculpture education
  • Concept of space
  • Interdisciplinary approach
  • Physics
  • Philosophy
  • Connectivist learning