تبیین چارچوب مفهومی منظر مدنی

نوع مقاله: مقالۀ پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار گروه معماری، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه هنر، تهران، ایران.

2 پژوهشگر دکتری معماری، دانشگاه هنر، تهران، ایران.

چکیده

بیان مسئله: پژوهش حاضر برای پاسخ به چگونگی تحقق مفهوم منظر مدنی صورت گرفته است. منظر مدنی نگرش‌های دموکراتیک را به عرصۀ طراحی و برنامه‌ریزی منظر شهری وارد کرده است. مدنیت، به‌مثابۀ گفتمان سیاسی-اجتماعی، شیوۀ ایجاد فضای مشترک میان افراد به منظور برقراری ارتباط بر بنیان تفاوت‌ها و اختلاف‌هاست. منظر نیز به عنوان یک ماهیت میان‌رشته‌ای، به‌طور ذاتی وسعت و محدودیت‌های عدالت اجتماعی در فضا را نشان می‌دهد. لذا تبیین مفهوم منظر مدنی نه به معنای ارائۀ یک تعریف قطعی و تعیین‌کننده، بلکه جستجوی عواملی است که بر چگونگی امکان تحقق مفهوم مدنیت در فضا به‌طور عام و منظر به‌طور خاص دلالت می‌کنند.
هدف پژوهش: تبیین چارچوبی مفهومی از منظر مدنی براساس ایده‌ها و مفاهیم بروز مدنیت در معماری منظر، هدف این پژوهش است. ازاین‌رو ابتدا چیستی نسبت فضا و ابعاد جامعۀ مدنی، و سپس فرصت‌ها و محدودیت‌هایی که در فرایند برنامه‌ریزی فضا امکان تقویت یا تضعیف گفتمان سیاسی-اجتماعی را موجب می‌شود؛ تحلیل شده است. در مرحلۀ بعد، با این پرسش که چگونه فعالیت‌های دموکراتیک و مردمی در کنار دانش تخصصی برای برنامه‌ریزی‌های زیست‌محیطی ضرورت دارد؛ جایگاه جامعه در فرایند طراحی منظر مورد پرسش قرار گرفته است. در نهایت با الهام از سه رکن جامعۀ مدنی، ابعاد منظر مدنی تبیین شده است.
روش پژوهش: پژوهش حاضر، از نوع توصیفی-تحلیلی است و در جمع‌آوری اطلاعات از شیوۀ کتابخانه‌ای بهره گرفته شده است. با استفاده از روش تحلیل‌محتوا، مفاهیم اصلی پژوهش دسته‌بندی شده و با مفاهیم منظر تطبیق یافته است.
نتیجه‌گیری: با الهام از سه بعد جامعه مدنی (افکار عمومی، نهاد، جنبش) منظر مدنی به سه ویژگی قابل تطبیق با اصول مدنیت به ترتیب هدف، ساختار و مفهوم تقسیم شده است. با این دیدگاه هدف از منظر مدنی، فعل مدنیت، ساختار، ساخت اجتماعی و معنا، دغدغه‌ها و ایده‌آل‌های مفهومی جامعۀ مدنی است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The Conceptual Framework of Civic Landscape

نویسندگان [English]

  • Nadieh Imani 1
  • Neda Arab Solghar 2
1 Associate Professor, Faculty of Architacture, Art University, Teharn, Iran.
2 PhD. Candidate, Faculty of Architacture, Art University, Teharn, Iran.
چکیده [English]

Problem statement: The present study was conducted to answer how the concept of civic landscape can be realized. The civic landscape has incorporated democratic attitudes into urban landscape design and planning. Civilization, as a political-social discourse, is a way of creating a shared space for individuals to communicate on the basis of differences and disagreements. Landscape, as an interdisciplinary nature, inherently reflects the extent and limitations of social justice in space. Thus, explaining the concept of civic landscape does not mean providing an absolute definition, but seeking the factors that make the concept of civilization in space in general, and landscape in particular meaningful.
Research objective: The purpose of this study is to explain a conceptual framework of civic landscape based on ideas and concepts of civilization in landscape architecture.
Research method: This is a descriptive-analytical study which has used the library method in collecting information. With the help of content analysis, the main concepts of the research are categorized and adapted to the concepts of landscape. Thus, at the first stage, the relationship between space and dimensions of civic society, and then the opportunities and constraints that may strengthen or weaken political-social discourse in the process of space planning are analyzed. Next, the place of society in the landscape design process is questioned by how democratic and social activities along with professional knowledge of environmental planning are needed. Finally, inspired by the three principles of civic society, the dimensions of the civic landscape are explained.
Conclusion: Inspired by the three dimensions of civic society (public opinions, institutions, movements), the civic landscape is divided into three characteristics that are compatible with the principles of civilization in terms of purpose, structure and concept. From this perspective, the purpose of civic landscape is the act of civilization, its structure is social construction, its concept is the concerns and ideals of civic society.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Civic Landscape
  • civic society
  • Socio-Political Discourse
  • Public space
  • Green Democratic Policies
آقایی، سیدداوود؛ صادقی، سیدسعید و هادی، داریوش. (1391). واکاوی نقش اینترنت و رسانه‌های اجتماعی در تحولات منطقۀ خاورمیانه و شمال آفریقا. روابط خارجی، 4(2) 7-33.
حریری اکبری، محمد. (1380). دموکراسی و جامعۀ مدنی. پژوهشنامه علوم انسانی دانشگاه شهید بهشتی، (29)، 133-148.
حیدرنتاج، وحید و منصوری، سیدامیر. (1388). نقدی بر فرضیۀ الگوی چهارباغ در شکل‌گیری باغ ایرانی. باغ نظر، 6(12) 17-30.
غفوری، محمد و جعفری، روح‌الله. (1387). سرمایۀ اجتماعی، جامعۀ مدنی و دموکراسی؛ رابطۀ متقابل یا یکسویه. پژوهش‌نامۀ علوم سیاسی، 4(12)، 209-234.
قاضی مرادی، حسن. (1391). در فضیلت مدنیت: نگاهی به نامدنیت‌های سیاسی و اجتماعی در ایران. تهران: کتاب آمه.
لازار، ژودیت. (1395). افکار عمومی (ترجمۀ مرتضی کتبی). تهران: نشر نی.

Bendt, P., Stephan, B. & Colding, J. (2013). Civic Greening and Environmental Learning in Public-Access Community Gardens in Berlin. Landscape and Urban Planning, 109(1), 18-30.
Colding, J. (2011). Creating Incentives for Increased Public Engagement in Ecosystem Management through Urban Commons. Adapting Institutions: Governance, Complexity and Social–Ecological Resilience. Cambridge: Cambridge University Press.
Cranz, G. (1982). The Politics of Park Design: A History of Urban Parks in America. Massachusetts: MIT Press.
Cranz, G. & Boland, M. (2004). Defining the Sustainable Park: A Fifth Model for Urban Parks. Landscape Journal, 23(2), 102-120.
Doherty, B. (1992). The Fundi-Realo Controversy: An Analysis of Four European Green Parties’, Environmental Politics. Journal of Environmental Politics, 1(1), 95-120.
Egoz, S., Makhzoumi, J. & Pungetti, G. (Eds.). (2011). The Right to Landscape: Contesting Landscape and Human Rights. Farnham, UK: Ashgate.
Egoz, S., Jorgensen, K. & Ruggeri, D. (2018). Defining Landscape Democracy: A Path to Spatial Justic. Cheltenham: Edward Elgar Publishing.
Friedmann, J. (1995). The Right to the City. Society and Nature, 1(1), 71–84.
Habermas, J. (1991). The Structural Transformation of the Public Sphere: An Inquiry Into a Category of Bourgeois Society. Cambridge: MIT Press.
Hajer, M. (1993). Discourse Coalitions and the Institutionalization of Practice: The Case of Acid Rain in Great Britain. In F. Fischer & J. Forester (Eds.), The Argumentative Turn in Policy Analysis and Planning. London: Duke University Press, 43-67.
Irazábal, C. (2008). Ordinary Places/Extraordinary Events: Citizenship, Democracy and Public Space in Latin America. London: Routledge.
Jennings, B. (2001). From the Urban to the Civic: The Moral Possibilities of the City. Journal of Urban Health, 78(1), 88-103.
Jones, M. & Stenseke, M. (2011). The European Landscape Convention: Challenges of Participation. Dordrecht: Springer.
Jorgensen, A. (2016). Landscape Justice in an Anniversary Year. Landscape Research, 41(1), 1–6.
Knopman, D., Susman, M. & Landy, M. (1999). Civic Environmentalism: Tackling Tough Land-Use Problems with Innovative Governance. Environment Science and Policy for Sustainable Development, 41(10), 24-32.
Kofman, E. & Lebas, E. (1996). Lost in Transposition: Time, Space, and the City. In E. Kofman & E. Lebas (Eds.), Writings on Cities. Cambridge: Blackwell.
Lawson, L. J. (2005). City Bountiful: A Century of Community Gardening in America. London: University of California Press, Ltd.
Lefebvre, H. (1991). The Production of Space. Oxford: Basil Blackwell.
Lynch, A. & Dietz, D. (1991). Fewer Recruits for people’s park wars. San Francisco: Chronicle.
Mackintosh, P. G. (2005). The Development of Higher Urban Life’ and the Geographic Imagination: Beauty, Art, and Moral Environmentalism in Toronto, 1900-1920. Journal of Historical Geography, 31(4), 688-722.
McDaniel, J. & Alley, K. D. (2005). Connecting Local Environmental Knowledge and Land Use Practices: A Human Ecosystem Approach to Urbanization in West Georgia. Urban Ecosystems, 8, 23–38.
Mels, T. (2016). Landscape, Environmental Justice, and the Logic of Representation. Landscape Research, 41(4), 417–424.
Miège, B. (2010). L’espace Public Contemporain. Approche info-communicationnelle. Grenoble: Presses Universitaires de Grenoble.
Mitchell, D. (1995). The End of Public Space? People’s Park, Definitions of the Public, and Democracy. Annals of the Association of American Geographers, 85(1), 108–133.
Mitchell, D. (2003a). Cultural Landscapes: Just Landscapes or Landscapes of Justice? Progress in Human Geography, 27(6), 787–796.
Mitchell, D. (2003b). The Right to the City: Social Justice and the Fight for Public Space. New York City: The Guilford Press.
Mitchell, D. & Staeheli, L. A. (2006). Clean and Safe? Property Redevelopment, Public Space, and Homelessness in Downtown San Diego. In S. Low & N. Smith (Eds.), Politics of public space. London: Routledge.
Mitchell, D. (2008). New Axioms for Reading the Landscape: Paying Attention to Political Economy and Social Justice. In J. L. Wescoat & D. M. Johnston (Eds.), Political Economies of Landscape Change. Dordrecht: Springer.
Olwig, K. R. (2005). Representation and Alienation in the Political Land-Scape. Cultural Geographies, 12(1), 19–40.
Olwig, K. R. (2016). Virtual Enclosure, Ecosystem Services, Landscape’s Character and the ‘Rewilding’ of the Commons: The ‘Lake District’ Case. Landscape Research, 41(2), 253–264.
O’Neill, J. (1993). Ecology, Policy and Politics: Human Well-Being and the Natural World. London: Routledge.
Parkinson, J. (2012). Democracy and Public Space: The Physical Sites of Democratic Performance. Oxford: Oxford University Press.
Pugalis, L. (2009). Cultural and Economic Vitality –The Role of Place Quality. Town & Country Planning, 78(6), 281–286.
Vander Ploeg, M. (2006). Rethinking Urban Public Space in the Context of Democracy and Altruism. Calvin: Center for social research.