بازشناسی تطبیقی الگوهای هندسه فراکتال در معماری و منظر باغ ایرانی (نمونه موردی: باغ گلشن طبس)

نوع مقاله: مقالۀ پژوهشی

نویسندگان

1 دانشگاه تربیت دبیرشهیدرجایی تهران

2 استادیار دانشگاه رجایی تهران

3 دانشجوی مهندسی معماری دانشگاه تربیت دبیرشهیدرجایی تهران

چکیده

امروزه بحث بازگشت به طبیعت و الگوبرداری از آن به‌عنوان یکی از ضرورت های مهم در دنیا مطرح شده است. معماران ایرانی در بکارگیری مقیاس و اتصال مقیاس های متفاوت به یکدیگر و همچنین در برخورد با طبیعت پیرامون موفق بوده‌اند. هندسه در عین مجرد بودنش مهمترین زبانی است که معمار به‌وسیله آن کیفیت‌های ویژه فضایی را می‌آفریند. در این مقاله به موضوع باغ گلشن با بیان ویژگی‌هایش(دوران‌گرایی، رویش‌گرایی، درون‌گرا و مرکزگرا، قرینگی، چندلایگی) در باغ‌آرایی ایرانی پرداخته شده است، درصورتی‌که هندسه فراکتال دارای ویژگی‌هایی شامل(هندسه غیرخطی، بی نظمی، غیرمتعارف، هندسه نااقلیدسی، آشوب زدگی و قوانین خاص) می‌باشد که بیانی از طبیعت گرا بودنش و نداشتن سکون و آرامش هندسه‌ای می‌باشد. روش کار، استدلال منطقی از نوع توصیفی/تحلیلی و شامل دو مرحله است. اول مطالعات کتابخانه‌ای و استدلال برای تبیین اعتبار درونی هندسه باغ ایرانی. دوم، تفسیر رابطه‌ای جدید میان یافته‌های حاصل شده از باغ گلشن طبس بعنوان نمونه‌ای از باغ ایرانی و مقایسه با هندسه فراکتال جهت تبیین اعتبار بیرونی. آنچه از این پژوهش برمی‌آید این است که اگر باغ ایرانی در نظام‌های ساختاری، گیاهی، آبیاری و کارکردی دارای ویژگی های فراکتالی باشد می‌توان این ویژگی را به کل باغ تعمیم داد. باغ گلشن طبس بعنوان نمونه‌ای از باغ ایرانی با بهره‌گیری از تمامی ویژگی‌های هندسه فراکتال و با الهام از طبیعت و همچنین بهره‌مندی از انعطاف‌پذیری هندسه‌ای،معین و قابل شناخت در کل طرح و استفاده از فرمی همچون پنج‌ضلعی که در طبیعت فراوان دیده شده و قابلیت زیادی در فراهم کردن ویژگی‌های مذکور دارد، دارای اصول طراحی معماری فراکتال می‌باشد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Comparative study of Fractal Geometry Patterns in Iranian Garden Architecture and Landscape (Case Study: Tabas Golshan Garden)

نویسندگان [English]

  • mohamadamin azizmoghadam 1
  • Ali Sharghi 2
  • Zahra Jamali Gandomani 3
1 Shahid Rajaee teacher training university
2 Lecturer in Shahid Rajaee Teacher Training University. Tehran, Irak
3 BACHELOR STUDENT OF ARCHITECTURE AT THE SHAHID RAJAEE TEACHER TRAINING UNIVERSITY
چکیده [English]

Today, the issue of returning to nature and modeling it has become one of the most important needs in the world. Iranian architects have been successful in applying scales and connecting different scales to one another, as well as dealing with nature around them. Geometry, while being abstract, is the most important language through which the architect creates specific spatial qualities. This article deals with the subject of Golshan Garden by expressing its features (rotation, egalitarianism, introversion, centeredness, symmetry, and multiplicity) in Iranian landscaping, while fractal geometry has features including nonlinearity, irregularity, imperfection and non-Euclidean geometry, chaos, and special rules, representing its naturalistic aspect along with the lack of rest and relation of geometries. A descriptive – analytic logical reasoning has been applied as the study method, consisting of two steps. The first step included library studies and reasoning to explain the internal validity of the geometry of Iranian garden. Second, the new relationship between the findings of Tabas Golshan Garden as an example of Iranian garden are interpreted and compared with fractal geometry to explain the external validity. It is found from the study that if the Iranian garden has fractal features in structural, vegetative, irrigation and functional systems, it can be extended to the whole garden. Tabas Golshan Garden as an example of Iranian garden represents fractal architecture design with all the features of fractal geometry and inspired by the nature as well as benefiting from geometric flexibility, definable and recognizable throughout the design and using a form such as the pentagon found in nature.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Golshan Garden
  • fractal geometry
  • Naturalism
  • Iranian Landscaping