پیوندهای هنر و سیاست در عصر قاجار و پیامدهای آن

نوع مقاله: مقالۀ پژوهشی

نویسندگان

1 مدرس دانشگاه بیرجند

2 استادیار دانشگاه بیرجند

3 دانشیار گروه تاریخ دانشگاه فردوسی مشهد

چکیده

پیوندهای هنر و سیاست در عصر قاجار و پیامدهای آن


چکیده
در بررسی تاریخ هنر عصر قاجار افزون بر عناصر زیبایی شناختی آن، فرایند های اجتماعی، تاریخی و سیاسی مؤثر در شکل گیری این آثار نیز باید مدنظر قرارگیرند. این گونه بررسی ها به هیچ وجه از ارزش آثار هنری نمی کاهد، بلکه سهم عناصر فرا زیباشناختی و تأثیر آنها را در آثار هنری نشان می دهد. شواهد و اسناد تاریخی عصر قاجار نمودهایی از تأثیر سیاست در هنر این دوران به ویژه سیاستگذاری های نخبگان حکومتی و صاحب منصبان را بر ما آشکار می سازد. عناوین مناصب دولتی، فرامین شاهان و صاحب منصبان، اعلان ها و بخش نامه های نهادهای حکومتی و مضامین سیاسی آثار هنری خود شاهد این مدعاست. در دوران قاجار به ویژه نیمه ی دوم آن، رشد اندیشه های نوگرایی و مشروطه خواهی، فضای گفتمانی تازه ای را پدید آورد. این تحول گفتمانی تأثیر بسزایی در ظهور سبک های جدید هنری و پیدایی سبک های تلفیقی داشت. مقاله ی حاضر بر آن است با اتکا به این گونه شواهد و با استفاده از روش توصیفی- تحلیلی، نحوه ی برخورد نخبگان حکومتی با هنرمندان و آثار هنری و پیامدهای ناشی از آن را مورد بررسی قرار دهد. این نوشتار نیز در بعد نظری از آرای فوکو الهام گرفته است. بر این اساس با در نظر داشتن مناسبات دانش و قدرت، روابط هنر و سیاست مورد تحلیل واقع شده است. دستاوردهای این پژوهش، نشانگر تعاملات سیاست و هنر در قالب حمایت های سیاست از هنر و در مواردی نیز تقابل هنر و سیاست است که نمودهای این تقابل را در مضامین انتقادی آثار هنری می توان یافت.در خصوص پیشینه تحقیق گفتنی است، با توجه به مطالعات انجام شده، تاکنون کتاب یا پژوهشی مستقل در باب پیوندهای هنر و سیاست در عصر قاجار نگاشته نشده است. لذا آثار موجود در زمینه هنر عصر قاجار صرفا مطالعات موردی درباره انواع هنرها در این دوره و یا پژوهش هایی در خصوص نقاشی و معماری است. از این رو پژوهش حاضر از تازگی برخوردار است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The relation ship between art and politics in Qajar period and its consequences.

نویسندگان [English]

  • akram naseri 1
  • zahra alizadehbirjandi 2
  • hadi vakili 3
1 fff
2 ,,
3 --
چکیده [English]

The relation ship between art and politics in Qajar period and its consequences.

Beside investigating the aesthetic elements in Qajar period , in a search for the history of art in this time social , historical , and political processes important in art works should be taken in to consideration.
These kinds of investigations do not reduce the aesthetic value of these works , more over , show the role of meta – aesthetic elements and their effects on these works.
Many historical documents of Qajar period show political effect (influence) of government in art and some rules, notices, circulars , royal titles , and political contents of art works indicate this fact. During Qajar period and especially in the second half, by increase in innovative thoughts and a taste in Mashrooteh, new atmosphere for discourse came into existence. This change in discourse had a significant influence on the advent of innovative, artistic, and mixed methods.
In the present study, according to these documents and based on analytical and descriptive approaches, the government’s attitude toward aesthetics and art works and its consequences are investigated.
It should be mentioned here that this study is also based on Foucault’s ideas. Accordingly, by considering the bond between knowledge and power, the relationship between art and politics was analyzed. The present study showed the connection between art and politics, while in some cases politics supported art and in other cases they confronted as in critical artistic works. Also, the critical view of some artists were taken into consideration.
In the present study, according to these documents and based on analytical and descriptive approaches, the government’s attitude toward aesthetics and art works and its consequences are investigated.
It should be mentioned here that this study is also based on Foucault’s ideas. Accordingly, by considering the bond between knowledge and power, the relationship between art and politics was analyzed. The present study showed, the connection between art and politics while in some cases politics supported art and in other cases they confronted as in critical artistic works. Also, the critical view of some artists were taken into consideration.
between knowledge and power, the relationship between art and politics was analyzed. The present study showed, the connection between art and politics while in some cases politics supported art and in other cases they confronted as in critical artistic works. Also, the critical view of some artists were taken into consideration.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Key words : history of art
  • Qajar
  • Fath ali Shah
  • Naser – Aldin shah
  • Politics