بررسی آسیب‌پذیری شبکه‌های ارتباطی شهرها در مقابل زلزله با استفاده از روش IHWP , GIS مطالعه موردی منطقه شش شهرداری تهران

نوع مقاله: مقالۀ پژوهشی

نویسندگان

چکیده

زلزله گاه می‌تواند خسارات عظیمی در زندگی بشر به بار آورد از جمله، مختل کردن شبکه‌های ارتباطی که امکان نجات زلزله‌زدگان به ویژه در72 ساعت اولیه را با مشکل جدی روبه‌رو می‌سازد. امروزه به وجود آمدن این وضعیت خطرناک به دنبال کم‌عرض بودن راه‌ها، دور بودن از مراکز خدماتی و درمانی و قرارگیری در منطقه‌ای با زلزله‌خیزی بالا، نتیجة گسترش کالبدی و افزایش تراکم شهرهای بزرگ است که منجر به از بین رفتن کارایی شبکه‌های ارتباطی، حجم بالای تلفات انسانی و خسارت‌های مالی می‌شود.
منطقه شش شهر تهران با حدود 220 هزار نفر جمعیت درسال1385 و 20 کیلومتر مربع مساحت، یکی از مهم‌ترین مناطق شهر تهران به‌شمار می‌‌آید. تمرکز نهادهایی نظیر وزارتخانه‌ها، سفارتخانه‌ها، مؤسسات آموزش عالی، مراکز درمانی و بیمارستان‌های عمومی، شرکت‌های بزرگ اقتصادی و غیره بیانگر اهمیت بالای این منطقه از دیدگاه شهری و کشوری است. این موضوع به نوبه خود توجه به مسایل مدیریت بحران و حوادث در این محدوده را ضروری می‌سازد در این پژوهش با استفاده از مواردی چون دسترسی به مراکز درمانی، رابطه بین عرض خیابان و ارتفاع ساختمان‌ها، تراکم ساختمانی و جمعیتی، کاربری زمین، PGA منطقه و کیفیت ابنیه از طریق مدل‌های مختلف تلفیق اطلاعات و نقشه‌ها که براساس مدل تحلیل سلسله مراتبی معکوس ترکیب شده‌، میزان آسیب‌پذیری شبکه‌های ارتباطی منطقه شش در مقابل زلزله مشخص شده است. نتایج پژوهش نشان می‌دهد که بدنه خیابان‌هایی با تراکم ساختمانی و جمعیتی بالا، کیفیت ابنیه پایین، فاصله زیاد تا مراکز امدادی نسبت به سایر قطعه‌ها و درجه محصوریت بیشتر، از میزان آسیب‌پذیری بالایی برخوردار بوده تا حدی‌که به عنوان بخش‌های آسیب‌پذیر شناخته می‌شود که با حرکت از سمت شمال منطقه به طرف جنوب به این میزان افزوده می‌شود. در مقابل بزرگراه‌ها و خیابان‌های با عرض بیشتر و تراکم ساختمانی و جمعیتی کمتر از آسیب‌پذیری کمتری برخوردار است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Investigating of Urban Streets Network Vulnerability Against Earthquake, Using of IHWP & GIS; the Case STUDY : the 6TH Zone of Tehran

نویسندگان [English]

  • esmaeel shieh
  • kiomars habibi
  • kamal torabi
چکیده [English]

Great earthquakes mostly caused huge damages to human life. Vulnerability of street networks is one of this damages which makes the rescue operation dealing with serious problems. Physical expansion and high density in big cities may cause hazardous condition in case of earthquake because of narrow lines, being far from medical care centers and locating in high risk area. In case of earthquake the streets network will be destroyed and large amount of human injures and property damages are on the way. The 6th zone of Tehran, with population of approximately 2200000 in 1385 and area of 20 km2 is one of the most important zones of Tehran. Existence of some land-uses such as ministries, embassies, higher educational institutes, medical centers and regional hospitals, immense enterprise companies, etc, reflects the high importance of this zone. This issue expresses the need for paying more attention to problems such as disaster and incident management.
In this paper by employing indexes such as accessibility to medical centers, relation between width of street and height of building, construction and population density, land-use, PGA, building quality, vulnerability rate of street network of 6th zone against earthquake were calculated and combined using IHWP method and GIS.
The findings of this research reveal that facade of streets with high density of construction and population, low building quality, further distance to SOS center and high level of inclusion have high rate of vulnerability compared with other facade of streets. From north to south of the zone the vulnerability of facade of streets increases. Also highways and facade of streets which have more width and less construction and population density have less value of vulnerability. Street with vulnerable bridge, high level of inclusion, construction and population density, are more vulnerable.

کلیدواژه‌ها [English]

  • vulnerability
  • Earthquake
  • Street Networks
  • IHWP
  • GIS