باز‌زنده‌سازی و احیاء بافت فرسوده با رویکرد حفظ هویت مسکن، نمونه موردی محله جویباره اصفهان

نوع مقاله: مقالۀ پژوهشی

نویسنده

دکتری معماری، دانشگاه پلی‌تکنیک میلان. عضو هیئت عملی دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکز.

چکیده

امروزه بافت تاریخی شهرها به دلیل ساختار سنتی‌، فرسودگی واحدهای مسکونی‌، دشواری دسترسی‌، ضعف‌ زیرساخت‌ها و تشکیلات زیست‌محیطی سیر رکود و عقب‌ماندگی را طی می‌کند. در راستای این تحولات بنیادین در شهرهای تاریخی و رفع مشکلات از بافت تاریخی شهرها طرح‌هایی در قالب بازسازی – نوسازی – بهسازی و باز‌زنده‌سازی درزمینه‌های مختلف تهیه و اجرا شده است. شیوه برخورد با این بافت‌های تاریخی متأثر از دیدگاه‌های فلسفی در شهرسازی متفاوت بوده است‌. در دهه‌های اخیر با احیاء بافت تاریخی و رفع فرسودگی از شهرها و اعیان‌سازی به همراه حفظ و احیاء هسته تاریخی و هماهنگی بین بافت نو و تاریخی با تأکید بر هنجارها و ارزش‌های اجتماعی مورد توجه قرار گرفته است. شهر تاریخی اصفهان با قدمت دیرینه از این قاعده تحولات بنیادین شهرسازی در ایران مستثنی نبوده و تحولات بسیاری در ساختار سنتی آن صورت گرفته است‌. نظام به‌هم‌پیوسته و ارگانیک شهر به همراه شبکه معابر (سرپوشیده و روباز) و محله‌های خودکفای تاریخی دچار تحولات بسیار شده‌اند از جمله محله جویباره که جزء هسته‌های تاریخی شهر اصفهان به شمار می‌رود. در این محله به رغم طرح‌های اجرا شده از جمله کف‌سازی معابر، بهسازی و بازسازی تک‌بناهای باارزش و ایجاد فضای سبز تاکنون نتوانسته هویت تاریخی خود را همانند گذشته حفظ کرده، به دلیل نبود یک برنامه بلندمدت مدون در مسیر حفظ و احیاء هسته‌های تاریخی شهر و هماهنگ با بقیه اجزاء خود در مسیر توسعه گام بردارد، ضمن اینکه همواره شاهد گریز جمعیت از محله و فرسودگی بیش‌ از حد ابنیه و زوال این هسته تاریخی در شهر اصفهان هستیم. حفظ ارزش‌های ماندگار و تاریخی در محله، روان‌سازی ترافیک و ایجاد وحدت فضایی در مجموعه محله‌، اشتغال‌زایی و بازگرداندن هویت اجتماعی محله جویباره و احیاء معابر و گذرهای تاریخی جهت جذب گردشگر از جمله مهم‌ترین نتایج این تحقیق به شمار می‌رود که از روش میدانی و تحلیلی در هسته تاریخی محله جویباره انجام پذیرفته و دارای قابلیت بالقوه جذب جمعیت گردشگر است. در این پژوهش پس از شناخت و بررسی بر روی یک واحد همسایگی در محله به واکاوی یکایک ابنیه و معابر و اجزاء تشکیل‌دهنده آن پرداخته شده تا با امکان باز‌زنده‌سازی مطلوب براساس ساختار اجتماعی‌، فرهنگی‌، اقتصادی و جلب مشارکت مردمی بتوان هویت تاریخی محله جویباره را مجدداً محقق کرد و در راستای یک محله سرزنده، با حفظ هویت تاریخی خود به یک نوسازی پایدار دست یافت.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Regeneration and restoration of old texture with a perspective to protect the identity of housing, case study –Joybareh locality in Isfahan

نویسنده [English]

  • Mohammad Reza Pourzargar
چکیده [English]

  The structure of historic cities has been formed based on the needs and demands of their citizens within history. Climatic conditions and nature - the type of existing materials - technical abilities - livelihood and the economy - prevailing culture of society and ultimately creativity and innovation of architects and designers, have changed human life in the cities throughout history. The historical texture of the cities is eliminated due to the traditional structure, deterioration of housing, lack of accessibility, poor physical infrastructure and environmental organizations. In line with these fundamental changes in the historical cities and solving problems related to historical texture of these cities, some urban plans as format reconstruction - reconstruction - rehabilitation and revitalization in the economic, cultural, social and physical fields have been provided and completed in different countries. The method of dealing with the historical contexts is resulted from different philosophical perspectives on urban planning. In recent decades, the reduction and elimination of exhaustion of cities and objects of historical context as well as the maintenance and restoration of historical centers and Coordination between new and historical context with emphasizing on social norms and values ​​are taken into consideration. Iran holds a rich and extensive history of civilization and culture over the centuries has valuable historical cities. Now in historical cities of Iran, only physical problems such as copycat design is considered and historically valuable urban space optimization not. Isfahan is one of the historical cities of Iran with significant architecture and urban values due to its location and as the capital of the Safavid era. Many critics and historians attributed architecture and urban prosperity in the Iran to Isfahan in the Safavid era. the formation of the city is based on two axes, one is natural and originated from the Zayandeh rod river and other is geometrical and resulted from Naghsh- e jahan square. In the past, composition of the city was based on dividing city into smaller units called localities. Relative self-sufficiency of the localities and organizing their space and communication networks and access roads in the localities of the city in such a way that residents were self-sufficient for their needs. The historical city of Isfahan has experienced many changes in fundamental modern urban developments such as integrated and organic systems with the city road network (Indoor and outdoor) and historical self-sufficient localities have had many developments, such as the Joybareh locality as a core component of historical city of Isfahan. In this locality, despite the implementation of projects, including road-improvement and reconstruction of valuable buildings and green space, it has been unable to maintain its historical identity as well as the past and the lack of a long-term plan formulated in the preservation and restoration of historical cores of this city and in harmony with the rest of its components in the development and always its population abandoned this locality and aging buildings and the historic cores of this city are observed. Preserving steady historical values in the locality, traffic planning and unity in environment in this locality, job opportunities and restore social identity of Joybareh locality and revitalizing historical passages and transitions to attract tourists are the most important results of this research which carried out by field study and analysis in the historic core of Joybareh locality with capability in attracting potential tourists. In this study, after identifying and studying on a neighboring unit in the locality, every building in the neighborhood and components have been addressed to allow desirable regeneration based on social, cultural and economic structures and public participation to realize historical identity of Joybareh locality and in line with a lively neighborhood with preserving its historical identity to achieve a Sustainable

کلیدواژه‌ها [English]

  • Restoration
  • Historical Identity
  • Urban Development
  • old texture
  • Joybareh locality