مدیریت راهبردی گردشگری شهر تهران؛ چالش‌ها و فرصت‌ها

نوع مقاله : مقالۀ پژوهشی

نویسندگان

1 دکتری مدیریت و برنامه‌ریزی فرهنگی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات، تهران، ایران.

2 دکتری مدیریت و برنامه‌ریزی فرهنگی، عضو هیئت علمی دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات، تهران، ایران.

3 دکتری معماری با گرایش مدیریت میراث فرهنگی، عضو هیئت علمی سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری، تهران، ایران.

4 دکتری جغرافیای انسانی، عضو هیئت علمی دانشگاه تهران، ایران.

5 دکتری مدیریت دولتی، عضو هیئت علمی دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات، تهران، ایران.

چکیده

بیان مسئله: امروزه گردشگری، به‌عنوان یکی از مهم‌ترین صنایع توسعة پایدار، فرصت‌های زیادی را در حوزه‌های فرهنگی، اجتماعی و اقتصادی برای کلان‌شهرها به وجود آورده است. شهر تهران نیز با داشتن جاذبه‌های متعدد و متنوعِ گردشگری ظرفیت بالایی در این زمینه دارد که تا کنون کمتر به آن پرداخته شده است. از این ‌رو مسئلة این مقاله شناخت فرصت‌ها و محدودیت‌ها و ارائة راهبردهای توسعة گردشگری شهر تهران است.
هدف پژوهش: مقالۀ حاضر در پی آن است که راهبردهایی برای توسعة گردشگری شهر تهران ارائه کند.
روش پژوهش: این پژوهش بر روش توصیفی-تحلیلی مبتنی است. گردآوری داده‌ها به روش کتابخانه‌ای- اسنادی و مصاحبه انجام گرفته و در تحلیل اطلاعات از روش تحلیل مضمون و نیز مدل SWOT استفاده شده است. جامعة آماریِ تحقیق متخصصان و صاحب‌نظران حوزة گردشگری شهر تهران و مدیران سازمان‌ها و نهادهای متولی گردشگری شهری تهران را شامل می‌شود. حجم نمونة تحقیق با استفاده از روش نمونه‌گیری هدفمند تا اشباع نظری تحقیق بوده و با 35 نفر از متخصصان و صاحب‌نظران مصاحبه شده است.
نتیجه‌گیری: تحلیل یافته‌های این تحقیق نشان می‌دهد که برای توسعة گردشگری شهری در تهران باید جوانب مختلفی مورد دقت و توجه قرار گیرد؛ مهم‌ترین راهبردها و پیشنهادهای ارائه‌شده در این مقاله به شرح ذیل است: تقویت عزم و ارادة توسعة گردشگری در میان مردم و مسئولین، ملاحظة گردشگری با تفکر شبکه‌ای، تشکیل سیستم مدیریت یکپارچة مقصد، تقویت بازاریابی گردشگری و ارائه و ترویج تصویری مثبت از تهران، ارتقای فرهنگ پذیرش و نگهداشت گردشگر، ظرفیت رویدادسازی در شهر تهران، و برندسازی برای تهران در حوزة گردشگری.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Strategic Tourism Management of Tehran; Challenges and Opportunities

نویسندگان [English]

  • Rouhollah Shokouhi Bidhendi 1
  • Fatemeh Azizabadi Farahani 2
  • Mohammad Hasan Talebian 3
  • Mohammad Bagher Ghalibaf 4
  • Reza Salehi Amiri 5
1 Ph.D. in Cultural management and planning, Science and Reseach Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran.
2 Ph.D. in Cultural management and planning, Faculty Member of Science and Reseach Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran.
3 Ph.D. in Architecture, Faculty Member of Cultural Heritage, Handicrafts and Tourism Organization, Tehran, Iran. 4. Ph.D. in Human Geography, Faculty Member of University of Tehran, Iran.
4 Ph.D. in Human Geography, Faculty Member of University of Tehran, Iran.
5 Ph.D. in Public Administration, Faculty Member of Science and Reseach Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran.
چکیده [English]

Problem statement: Today, tourism is one of the most important industries contributing to sustainable development. This industry has created great cultural, social, and economic opportunities for metropolises. Abundant and diverse tourist attractions of Tehran have created a great capacity for this city in terms of tourism. However, this issue has been less investigated so far. Therefore, this study attempts to examine the opportunities and limitations of tourism development in Tehran. It also presents tourism development strategies for Tehran.
Research objective: This study seeks to provide strategies for the tourism development of Tehran.
Research method: This research is descriptive-analytical. Data for this bibliographical research were collected through relevant literature, documents, and interviews. Data were analyzed using content analysis based on the SWOT model. The subjects of the research were experts of tourism, managers, and experts of organizations and institutions in charge of urban tourism in Tehran. The sample was selected through purposive sampling. The sampling procedure was stopped when the theoretical saturation was achieved. A total of 35 experts were interviewed.
Conclusion: Findings of this study show that developing urban tourism in Tehran requires considering different aspects. The most important strategies and suggestions presented in this article are as follows: Strengthening the will power of people and authorities for tourism development, thinking of tourism as networks, forming an integrated destination management system, improving tourism marketing, presenting and promoting a positive image of Tehran, fostering the culture of tourist hospitability and retention, increasing event capacity, and branding Tehran in tourism.

کلیدواژه‌ها [English]

  • City tourism management
  • Tehran
  • Tourism Development
  • urban tourism
آذری، الهام. (1392). توسعة گردشگری شهری با تکیه بر مرکز شهر تهران و رویکرد مدیریت شهری. تهران: تیسا.
الماسی، حسن و دورفرد، مرجان سادات. (1390). تدوین استراتژی گردشگری کشور براساس تحلیل ماتریس SWOT (مطالعة موردی: سازمان میراث فرهنگی و گردشگری استان تهران). گردشگری و توسعه، 1(1)، 97-121.
تقوایی، مسعود و اکبری، محمود. (1388). مقدمه‌ای بر برنامه‌ریزی و مدیریت گردشگری شهری. اصفهان: پیام علوی.
جمالی، حسین؛ سجادی، ژیلا؛ رضویان، محمدتقی و حیدری، جهانگیر. (1397). ارزیابی مؤلفه‌های تأثیرگذار بر رضایت‌مندی از مقاصد گردشگری؛ مطالعة موردی: شهرهای ساحلی استان بوشهر. گردشگری شهری، 5(3)، 49-64.
سازمان جهانی جهانگردی. (1390). برنامه‌ریزی ملی و منطقه‌ای جهانگردی (ترجمۀ محمود عبدالله‌زاده).تهران: دفتر پژوهش‌های فرهنگی.
مافی، عزت‌الله و سقایی، مهدی. (1387). تحلیلی بر گردشگری روستایی در پیرامون شهرها (مطالعة موردی: کلان‌شهر مشهد). جغرافیا و توسعة ناحیه‌ای، 6(10)، 21-40.
موحد، علی. (1386). گردشگری شهری. اهواز: دانشگاه شهید چمران اهواز.
هاشمی، سیدسعید و محمدرضا محبوب‌فر. (1392). برنامه‌ریزی استراتژیک توسعۀ گردشگری کاشان. گردشگری دانشگاه علم و فرهنگ، 1(1)، 26-1.
هال، پیتر جفری. (1381). برنامه‌ریزی شهری و منطقه‌ای (ترجمة جلال تبریزی). تهران: شرکت پردازش و برنامه‌ریزی شهری.

Briones-Juarez, A., Tejeida-Padilla, R. & Morales-Matamoros, O. (2009). Toward the evolution of the tourism’s conceptual system. Proceedings of the 53rd Annual Meeting of the ISSS - 2009. Brisbane, Australia.
Coban, S. (2012). The effects of the image of destination on tourist satisfaction and loyalty: The case of Cappadocia. European Journal of Social Science, 29(2), 222-232.
Gunn, C. A. & Var, T. (2002). Tourism Planning: Basics, Concepts, Cases. NY & London: Routledge.
Holden, A. (2000). Environment and Tourism. London & NY: Routledg.
Inskeep, E. (1991). Tourism Planning: An Integrated and Sustainable Development Approach. NY: Van Nostrand Reinhold (Wiley).
Kaspar, C. (1975). Die Fremdenverkehrslehre im Grundriss (St. [i.e. Sankt] Galler Beitrage zum Fremdenverkehr und zur Verkehrswirtschaft: Reihe Fremdenverkehr). Stuttgart: Paul Haupt.
Leiper, N. (2004). Tourism Management (3rd ed.). Melbourne: Pearson Education Australia.
Page, S. & Hall, C. M. (2003). Managing Urban Tourism. New Jersey: Prentice Hall.
Rogerson, C. & Visser, G. (2007). Urban Tourism in the Developing Countries: The South African Experience. New Jersey: Transaction Publishers.
Selby, M. (2004). Understanding Urban Tourism: Image, Culture and Experience. London: I.B. Tauris.