رویکردها و روش‌ها در زیبایی‌شناسی شهری

نوع مقاله: مقالۀ پژوهشی

نویسنده

دکتری معماری، استادیار گروه معماری، دانشکده هنر و معماری، دانشگاه بوعلی سینا، همدان.

چکیده

هدف اصلی از این مقاله معرفی رویکردهای متفاوت در زیبایی‌شناسی شهری و شیوه‌های متفاوت انجام آن می باشد. روش انجام تحقیق در این نوشتار بر‌اساس روش تحلیلی و مقایسه تطبیقی نظرات مختلف در حوزه زیبایی‌شناسی شهری و تکنیک‌های انجام آن است. بر‌اساس مطالعات صورت گرفته، در این تحقیق زیبایی‌شناسی شهری بر‌اساس چهار رویکرد عمده کالبدی، روان‌شناسانه، کارشناسانه و مردم‌محور مورد بررسی قرار گرفت که متناسب با هر‌کدام از این رویکردها، روش‌های مختلف انجام آنها نیز ارایه می‌شود. رویکرد کالبدی و کارشناسانه که به لحاظ ماهیتی تا حد زیادی شبیه هم هستند در میان شیوه‌های مدیریتی رایج بوده و می‌توان آنها را برای تبدیل ویژگی‌های فیزیکی مناظر شهری به پارامترهای طراحی به کار برد. رویکرد روان‌شناسانه و مردم‌محور را که نیز به لحاظ ماهیتی همانند هم هستند و در پروژه‌های تحقیقاتی پایه رواج دارند را می‌توان در درک دیدگاه‌های مردم نسبت به مسایل زیباشناختی به کار برد و از نتایج آنها در تصمیم‌گیری‌ها، برنامه‌ریزی‌ها و طراحی شهر کمک جست. روش‌های ارزیابی مربوط به این چهار رویکرد در دو دسته عمده روش‌های کارشناس‌محور (شامل فهرست‌های توصیفی‌، فهرست‌های غیرکمی و فهرست‌های کمی) و روش‌های مردم محور (شامل روش‌های غیرکمی، کمی و روش مؤلفه‌ای) مورد بررسی قرار گرفته‌اند. بر اساس روش‌های ذکر شده برای انجام ارزیابی‌های زیباشناسانه، فنون ارزیابی و ابزار آن نیز ارایه شده است. در بخش مربوط به فنون و ابزار ارزیابی، مطالعات گسترده‌ای در مورد تحقیقات انجام گرفته در مورد مسائل زیباشناسی شهری انجام شده است و فنونی که در این تحقیقات استفاده شده است، به صورتی منظم دسته‌بندی شده است. فنون مورد اشاره در این مقاله به طور کلی شامل فنون مستقیم و فنون غیر مستقیم در ارزیابی‌هاست که متناسب با رویکردهای چهارگانه ذکر شده در این نوشتار می باشند. این مقاله به طور کلی، چارچوبی را جهت انجام پژوهش های بعدی که قرار است در مورد مباحث زیباشناسی در شهر انجام گیرد را مورد حمایت قرار می دهد و به محققان کمک می نماید تا رویکرد و روشی درست را در انجام تحقیقاتی از این دست را به انجام برسانند. نتایج حاصل از این پژوهش نشان می دهد جهت انجام بررسی های زیبایی‌شناسی شهری نیاز است که رویکردهای مردم‌محور و روان‌شناسانه به عنوان بستر اصلی در زیبایی‌شناسی و رویکردهای کالبدی و کارشناس‌محور به عنوان مکمل رویکردهای مردم‌محور و روان‌شناسانه مورد استفاده قرار گیرد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Approaches and Methods in Urban Aesthetics

نویسنده [English]

  • Mehrdad Karimi moshaver
چکیده [English]

The main purpose of this study is to introduce the different approaches and methods of urban aesthetics. The research method is comparative-analytical. This study indicates that there are four main approaches in urban aesthetics: the physical approach, the psychological approach, the expert approach and the public preference approach. The study introduces the techniques of each approach as well. The physical and expert approaches are similar in nature and are widely used in urban management methods. These two approaches can be used to convert the physical properties of urban landscapes to design parameters. The psychological and public preference approaches are also similar in nature and are widely used in substructure studies. The two can be used to understand the public’s perception of urban aesthetics and use the results to make decisions in planning urban design projects. The evaluation methods of these four approaches were analyzed in tow groups of expert preference (including descriptive, non- quantitative and quantitative lists) and public preference (including non- quantitative and quantitative lists and the index method). The evaluation techniques and tools have also been introduced for each evaluation method in this paper and thoroughly categorized. These techniques include direct and indirect ones appropriate for the four approaches in urban aesthetics. In general, the paper defines the framework of possible future studies in the field of urban aesthetics and helps researches choose the most appropriate approach in their studies. The aim of this paper is to introduce the different approaches and methods in urban aesthetics. The research method is analytical and comparative. It analyzes and compares different opinions in the field of urban aesthetics and its different techniques. Based on the conducted studies, four main approaches can be introduced in urban aesthetics: the physical approach, the psychological approach, the expert approach, and the public preference approach. This paper has carefully considered the methods for these approaches as well. The findings of the study showed that the public preferences and psychological approaches must be used as the main substructure approaches in urban aesthetics and the physical and expert approaches as complementary approaches.

کلیدواژه‌ها [English]

  • urban aesthetics
  • Physical approach
  • Psychological approach
  • Expert approach
  • Public preferences approach