جایگاه آب در نگاره‌های نسخه هفت‌‌اورنگ ابراهیم ‌میرزا

نوع مقاله: مقالۀ پژوهشی

نویسندگان

دکتری پژوهش هنر، استادیار دانشکده هنرهای تجسمی، پردیس هنرهای زیبا، دانشگاه تهران

چکیده

 این مقاله بر آن است تا با توجه به جایگاه و نقش نمادین آب در باورهای کهن و منابع اسلامی، جلوه‌های تصویری این عنصر ارزشمند را در نگاره‌های نسخه هفت‌اورنگ ابراهیم‌میرزا، مورد بررسی و تحلیل قرار دهد. علاوه‌بر بررسی جنبۀ مفهومی آب در این مجموعه، وجود قالب‌های متنوع در نمایش اشکال مختلفی از آب، بستر مناسبی را برای بررسی شکلی آن نیز فراهم آورده است. هدف این مقاله، علاوه بر شناخت نقش مفهومی آب در این آثار، شناخت قالب‌های مختلف آن و بررسی علل این تنوع است. همچنین روشن‌شدن این ‌نکته که تنوع، چگونه در جهت ایجاد ساختار و ترکیب‌بندی مناسب و فهم بهتر معانی اشعار جامی مؤثر بوده است. نتایج پژوهش برآمده‌ روش توصیفی ـ تحلیلی نشان می‌دهد از آنجایی که نگاره‌های هفت‌اورنگ تا حدود زیادی وابسته به متن ادبی‌ آن می‌باشند، هنرمند نگارگر، بنا بر موضوع و محل وقوع هر داستان، برای بهتر رساندن معنا، مفهوم مورد‌نظر و هماهنگی هرچه بیشتر قالب و محتوای اثر، از اشکال خاصی در نمایش عنصر آب استفاده کرده است. تنوع موجود در جلوه‌های متفاوت از عنصر آب در نگاره‌های مختلف، گاه در خدمت ساختار کلی آنها بوده و به‌ عنوان عاملی مؤثر جهت هماهنگ‌کردن عناصر گوناگون موجود در یک نگاره عمل کرده است؛ در مواردی نیز نحوة قرارگیری و انتخاب جایگاهی مناسب و هدفمند برای آن در صفحۀ نگاره، به یاری انتقال معنا و مفهوم مورد نظر هنرمند آمده است.‌

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Position of Water in Ibrahim Mirza's Haft Awrang Miniatures Version

نویسندگان [English]

  • Adham Zargham
  • Elham Heidari
چکیده [English]

Given the position of water and its symbolic function in ancient beliefs and Islamic sources, the paper aims to explore and analyze the visual effects of the invaluable element in Haft Awrang miniatures by Ibrahim Mirza. In addition to the study of conceptual aspect of water in this set, the existence of diverse layouts in the display of different forms of water provides suitable foundation for conducting a formal study into it. The aim of the paper is to recognize different layouts of water and explore the reasons for the diversity, as well as the conceptual function of water in these works; furthermore, it aims to illustrate how the diversity could made a difference to the suitable structure and composition and also better understanding of Jami's lyrics. The results of the research, which was conducted in a descriptive-analytical method, indicate that patient artist used certain forms in depicting water based on theme and place of story in order to get across meaning and concept under consideration better and establish a better match between form and content of work, since Haft Awrang paintings substantially depend on the literary text of Haft Awrang. Diversity of water effects in a variety of miniatures at times benefits the general structure of the miniature and works as an influential factor in matching various elements of it; in some instances, how it is positioned and the choice of a good and purposeful position for it in the miniature board could assist artist in communicating meaning and concept.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Persian miniature
  • Water in miniature
  • Mashhad School
  • Jami's Haft Awrang
  • Ibrahim Mirza