تحلیل «نقاشی به منزلۀ تصویر» براساس شرح دلوز از انواع تصویر و شروط ظهور آنها

نوع مقاله: مقالۀ پژوهشی

نویسنده

استادیار گروه پژوهش هنر، دانشکده هنر، دانشگاه سمنان، سمنان، ایران.

چکیده

بیان مسئله: دربارۀ چیستی انواع تصویر و شروط همبستۀ ظهورِ سنخ‌های مختلف آنها نزد دلوز است.
هدف پژوهش: مقاله مشتمل بر دو مؤلفه یعنی روشن‌کردن انواع تصویر، شرایط ظهور آنها با تأکید بر زمان و نیز تعیین نوع تصویر یک اثر نقاشی با توجه به شرایط ظهور آن است. فرض مقاله این است که تعیین شرایط ظهور تصاویر به تشخیص نوع آن کمک می‌کند. برای روشن‌شدن سنخ تصویر، شرایط ظهور آن تصویر مطالعه می‌شود. برای سهولت رسیدن به اهداف تحقیق، یک اثر نقاشی از هنرمند معاصر ایران مورد واکاوی گرفته است.
روش پژوهش: تحلیل محتوای کیفی است.
نتیجه‌گیری: از نظر دلوز، دو سنخ تصویر یعنی تصویر-حرکت و تصویر-زمان وجود دارد. تصویر-حرکت مشتمل بر تصویر-ادارک، تصویر-عمل و تصویر-حال است. تصویر-زمان هم متشکل از تصویر-خاطره، تصویر-رؤیا و نیز تصویر-اندیشه و تصویر-بلور است. سنخ اول تصویر با محوریتِ حرکت، با کنترل، منعکس و جذب‌کردنِ اثرگذاری چیزها، وابسته به کنش خاصی است. در دورۀ مدرن تصویر-زمان مبتنی بر تکوین زمان ناب است. تصویر-زمان، سنخی از تصویر با ترکیبی از تصاویر برای نمونه مجازی و واقعی است. این تصویر با محوریت زمان بر بنیانِ روابط اصیل نیروها و تأثر آنها، بر مبنای فعلِ خودانگیخته و آزادنمودار از بطن ناامکان شکل گرفته است. همبسته با این فعل، یعنی بیرون‌کشیدنِ نمودار به منزلۀ امری اثرگذار و تعیّن‌بخش، تصویری با گسست از انواع بازنمایی ظهور می‌کند. براساس مسیر پژوهش، بررسی شرایط ظهور یک اثر نقاشی به منزله تصویر، مانند «بدون عنوان» وابستگی به رنگ-نیرو، رنگ-مکان و فضا، رنگ-نور و زمان را نشان می‌دهد. این شرایط حاکی از پیوندِ تصویر واقعی انسان‌های اطراف هنرمند و تصویر مجازی معراج برای تأکید بر وضعیت انسان معاصر است. تصویر نهایی به منزلۀ تصویر-زمان امکان اندیشیدن به معنای تازه‌ای از مفهوم انسان را فراهم می‌کند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

An Analysis on “Painting As Image” Based on Deleuze’s Explanation of the Types of Images and Correlated Conditions of Their apparition

نویسنده [English]

  • Farideh Afarin
Assistant professor, Art studies department, art faculty, Semnan university, Semnan, Iran.
چکیده [English]

Problem statement: The question of the research is: what are the types of images and their correlated conditions of apparition in Deleuze’s ideas?
Research method: The research method is qualitative content analysis.
Research objective: The purposes of the article are to clarify two types of image, the conditions of their apparition as well as to determine the type of image of a painting in accordance with its conditions. It is assumed that determining the conditions of their apparition helps to determine its type. So, to clarify the types of images, the conditions of their apparition are studied. A painting by a contemporary Iranian artist has been reexamined for explanation of the issue.
Conclusion: For Deleuze, there are two types of images: the movement-image and time-image. Movement-image is comprised of perception-image, action -image and affection- image. Time-image is also composed of recollection-image, dream-image, the thought-image also crystal-image. The first type of image focuses on moving, controlling and reflecting, absorbing the effects of things, depending on particular actions. In modern period the time-image is the basis of the genesis of pure time. The time-image is the type of image with a coalescence of virtual and real images formed by the axis of time on the basis of the genuine relations of forces and their affects. It is formed by the spontaneous activity of diagram through the indiscernible and indeterminate zones that is impossibility. the research path shows the condition of apparition of painting as image, like “Untitled” that are based on color-force, color-space, color-light, and time according to color relations. These conditions, show the arrangement of the coalescence of the actual image of the human being around the artist with the virtual image of ascension to emphasize the status of the contemporary man.The final image as time-image brings about the possibility to think about the new meaning to the concept of man.

کلیدواژه‌ها [English]

  • image
  • Painting
  • Color
  • light
  • time
  • force
  • Deleuze
  • Representation
احمدی، شهریار و خیام، هوشنگ. (1390). روحم راغب است اما جسمم ناتوان. هنر فردا، نشریۀ هنر معاصر، (28)، 120-122.
احمدی، شهریار و موریزی‌نژاد، حسن. (1391). آتلیه‌گردی (مصاحبه). تندیس، (223)، 10-12.
آفرین، فریده و موسوی‌لر، اشرف‌السادات. (1394). هستی‌شناسی ریتم در نقاشی نزد دلوز با تأکید بر زیباشناسی. شناخت، 8(1)، 7-30.
برنز، جرالد ال. (1388). مفاهیم هنر و شعر در نوشته‌های ایمانوئل لویناس (ترجمۀ شهریار وقفی‌پور). زیباشناخت، 10(21)، 217-245.
دلوز، ژیل. (1390). فرانسیس بیکن: منطق احساس (ترجمۀ حامد نورآقایی). تهران: حرفه هنرمند.
دلوز، ژیل. (1396). انسان و زمان آگاهی مدرن: درس‌گفتارهای ژیل دلوز درباره کانت (ترجمه اصغر واعظی). تهران: هرمس.
رانسیر، ژاک. (1394). آیندۀ تصویر (ترجمۀ فرهاد اکبرزاده). تهران: امید صبا.
عبدالکریمی، بیژن. (1391). هایدگر و استعلا، شرحی بر تفسیر هایدگر از کانت. تهران: ققنوس.
مشایخی، عادل. (1392). دلوز، ایده، زمان. تهران: بیدگل.
نصری، امیر. (1397). تصویر و کلمه: رویکردهایی به شمایل‌شناسی. تهران: نشر چشمه.
Deleuze, G. (1978). 04Courses on Kant. Retrieved September 25, 2018, from http://www.webdeleuze.com
Deleuze, G. (1981). Cours du Peinture. Transcription: Cécile Lathuillère et Szarzynski Eva. Retrieved March 20, 2018, from http://www.webdeleuze.com
Deleuze, G. (1986). Cinema 1: The Movement-Image. London: The Athalone Press.
Deleuze, G. (1989). Cinema 2: The Time- image. London: Continuum.
Deleuze, G. (1994). Difference and Repetition. London & New York: Continuum.
Deleuze, G. (1998). Proust et Les Signes. Paris: Puf.
Deleuze, G. (2003). Francis Bacon: The Logic of Sensation. London & New York: Continuum.
Zourabichvili, F. (1994). Deleuze, Une Philosophie de L’événement. Paris: Puf.