تحلیل و ارزیابی جداره‌های شهری با تأکید بر زیبایی‌شناسی بصری، با استفاده از روش شبکه‌بندی (نمونۀ موردی: خیابان انقلاب سنندج)

نوع مقاله: مقالۀ پژوهشی

نویسندگان

1 دانش آموخته کارشناسی ارشد معماری، گروه معماری، واحد سنندج، دانشگاه آزاد اسلامی، سنندج، ایران.

2 استادیار گروه شهرسازی، واحد سنندج، دانشگاه آزاد اسلامی، سنندج، ایران.

3 دانش آموخته کارشناسی ارشد طراحی شهری، گروه شهرسازی، واحد سنندج، دانشگاه آزاد اسلامی، سنندج، ایران.

چکیده

بیان مسئله: میدان‌ها و خیابان‌های شهر جلوه‌گاه محیط بصری به شمار می‌روند. در گذشته، ساختمان‌ها علاوه بر اینکه با ویژگی‌هایی منحصر‌به‌فرد، زیبا، شکیل و منطبق بر اصول زیبایی‌شناسی بصری اجرا می‌شدند، در نهایت احترام به بناهای پیرامون خود در زمینه جای می‌گرفتند. امروزه اما منظر بیشتر شهرهای ایران، آشفته و نابسامان است و این موضوع ناشی از عدم هماهنگی و تناسب در ترکیب عناصر بصری بناهایی است که در کنار یکدیگر جای گرفته‌اند.
اهداف پژوهش: هدف از انجام این پژوهش، استخراج مؤلفه‌های مؤثر بر ارتقای کیفیات زیبایی‌شناسی صوری جداره‌های شهری و اعمال آنها در طرح بازطراحی جدارۀ خیابان انقلاب سنندج است. پژوهش حاضر از لحاظ هدف، در زمرۀ تحقیقات کاربردی و از لحاظ روش انجام در زمرۀ تحقیقات توصیفی- تحلیلی قرار دارد.
روش پژوهش: برای رسیدن به اهداف پژوهش، فرایند تحلیل و ارزیابی کیفیت‌های صوری، که مبتنی بر کسب شناختی عمیق از وضع موجود محدودۀ مورد نظر است، در سه مرحله انجام شده است. به این ترتیب که ابتدا به بررسی تئوری‌های مرتبط با زیبایی‌شناسی شهری پرداخته شده است، سپس اجزای اصلی سازندۀ نمای شهری تبیین شده‌اند و در مرحلۀ سوم یک مدل پارامتریک برای سنجش و تحلیل کیفیت‌های بصری در نمای شهری ارائه شده است.
نتیجه‌گیری: روش تحلیل انتخابی در این پژوهش روش کیفی است. به گونه‌ای که کیفیت مطلوب را در تمامی ابعاد و مؤلفه‌های زیبایی‌شناسی مورد بررسی قرار داده است. لازم به ذکر است که تنها آن دسته از کیفیاتی در کانون توجه قرار گرفته‌اند که اعمال تغییرات درآنها می‌تواند موجب ارتقای کیفیت‌های صوری شود و با ارائۀ درک درستی از پتانسیل‌های بصری، انتظام بصری منظر شهری محدودۀ مورد مطالعه را افزایش دهد. نتایج بررسی‌های انجام‌شده نشان‌دهندۀ ناهماهنگی‌های بسیاری در جداره‌های محدودۀ مورد مطالعه است. بر همین اساس، نتایج نهایی حاصل از تحقیق در قالب تهیۀ طرح بهینه جهت بازطراحی جداره‌های این محدوده ارائه شده است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Analyzing and Evaluating Facades with a Special Approach to Visual Aesthetics Using the Grid Method (Case Study: Enqelab Street in Sanandaj)

نویسندگان [English]

  • Fatemeh Esmaili 1
  • Farzin Charehjoo 2
  • Nassim Hoorijani 3
1 Master of Architecture, Department of Architecture, Sanandaj Branch, Islamic Azad University, Sanandaj, Iran.
2 Assistant Professor, Department of Urban Planning and Design, Sanandaj Branch, Islamic Azad University, Sanandaj, Iran.
3 Master of Urban Design, Department of Urban Planning and Design, Sanandaj Branch, Islamic Azad University, Sanandaj, Iran.
چکیده [English]

Problem statement: Squares and streets of a city are the main parts of the public spaces that are considered the showroom of the visual environment of a city. In the past, buildings in addition to being beautiful, they had been accommodated with their background, and with respect to the surrounding environment. Today, the view of many Iranian cities is chaotic and disturbed and this is a result of the heterogeneous and disoriented association of form, activity and space on a large scale, and on small scale, it is due to the lack of harmony and proportionality in the composition of elements of the buildings that are formed together.
Research objectives: The purpose of this study was to extract the effective factors on the promotion of formal aesthetics of urban facades and their application in redesigning of Enqelab street facade in Sanandaj- between Namaki junction and Enqelab square- that is located in the historical context and the Primary core of Sanandaj. Since this research seeks to apply the available basic knowledge, belongs to the field of applied research, and as this research attempts to apply some criteria for the measurement and analysis of the environmental quality, it is considered as descriptive-analytic research.
Research method: This research tries to acquire a deep understanding of the current state of the area in order to redesign and reinforce the form of urban facades. To achieve this goal, the research process has been carried out in 3 stages: First, we examine theories related to urban aesthetics, then identify the components of the urban landscape and explain the physical goal, and in the 3rd stage a parametric model for the measurement and analysis of visual quality in the urban landscape is presented.
Conclusion: The results of this research will be presented as a guideline for enhancing visual aesthetics of urban landscape design.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Urban landscape
  • urban facade
  • Aesthetics
  • visual aesthetics
آرنهایم، رودولف. (1394). پویه‌شناسی صور معماری (ترجمۀ مهرداد قیومی بیدهندی). تهران: سمت.
بنتلی، ای‌یان. (۱۳۹۴). محیط‌های پاسخ‌ده: کتابی راهنما برای طراحان (ترجمۀ مصطفی بهزادفر). تهران: دانشگاه علم و صنعت ایران.‬
توسلی، محمود و بنیادی، ناصر (۱۳۸۶)، طراحی فضای شهری : فضاهای شهری و جایگاه آنها در زندگی و سیمای شهر. تهران: شهیدی؛ مرکز مطالعات و تحقیقات شهرسازی و معماری ایران.‬
‌سلیمانی، مریم و مندگاری، کاظم. (۱۳۹۵). زیبایی شناسی خانه سنتی ایرانی: بازشناسایی مولفه های زیبایی بر اساس مبانی برخاسته از زمینه (نمونه پژوهی: شهر یزد). هویت شهر، 10(28)، 67-78.‬‬
‌‌کارمونا، متیو؛ هیت، تیم؛ تیسدل، استیون و اُک، تنر. (۱۳۹۴). مکان‌های عمومی، فضاهای شهری؛ ابعاد گوناگون طراحی شهری (ترجمۀ فریبا قرائی، مهشید شکوهی، زهرا اهری و اسماعیل صالحی). تهران: دانشگاه هنر.‬
لیلیان، محمدرضا و امیرخانی، آرین (۱۳۸۸). جستاری بر مبانی و مفاهیم زیبایی شناسی و تبلور آن در ساختارهای معماری‏. کتاب ماه هنر، (137).‬

Ahmadi, F. & Khajeh, O. (2015). Urban landscape impact on the social behavior of citizens (Case Study of Julfa and Zainabieyeh Districts of Isfahan). OIDA International Journal of Sustainable Development, 8(7), 47-57.
Alavi, S. H. & Mehri Talarposhti, S. (2015). Facade design impact on the urban landscape. International Journal of Architectural and Environmental Engineering, 12(1), 1.
Alfaraidy, M. & Furlan, R. (2017). Urban form and sense of community: exploring catalysts for community sustainability within Al-Wakrah neighborhood in Qatar. Architecture Research, 7(4), 123-145.
Alishah, M., Ebrahimi, A. & Ghaffari, F. (2016). The role of buildings facades of an urban landscape (case study: old context of Sari). The Turkish Online Journal of Design, Art and Communication. (6), 1347-1356. DOI: 10.7456/1060AGSE/019.
Alon-Mozes, T. (2006). From “reading” the landscape to “writing” a garden: the narrative approach in the design studio.Journal on Landscape Architecture, 1(1), 30-37.
Askari, A. H. & Dola, K. B. (2009). Influence of building façade visual elements on its historical image: case of Kuala Lumpur City, Malaysia. Journal of Design and Built Environment, 5(1), 49-59.
Baper, S. Y. & Hassan, A. S. (2012). Factors affecting the continuity of architectural identity. American Transactions on Engineering & Applied Sciences, 1(3), 227-236.
Beske, J. L. (2007). How urban form effects sense of community: a comparative case study of a traditional neighborhood and conventional suburban development in Northern Virginia (Unpublished Master Thesis). Iowa State University Digital Repository, Iowa, USA.
Cuthbert, A. R. (2006). The Form of Cities: Political Economy and Urban Design. Malden, MA: Wiley-Blackwell.
Da Luz Reis, A. T. & Dias Lay, M. C. (2009). Internal and external aesthetics of housing estates. Environment and Behavior, 42(2), 271-294. Doi: 10.1177/0013916509334134
Del Angel-Perez, A. L. & Villagomez-Cortes, J. A. (2017). Environment perceptions and conservation preferences along the Coatepec-La Antigua Watershed, México. Journal of Human Ecology, 46(3), 309-318.
Franssen, M., Vermaas, P. E., Kroes, P. & Meijers, A. W. M. (2016). Philosophy of technology after the empirical turn. Springer international publishing, Switzerland.
Ghasemabad, H. S. & Sharifabad, S. R. (2017). Investigation of the architectural aesthetics and its impact on the children in the psychology of the child. Architecture Research, 7(4), 159-167.
Gibson, J. J. (2015). The ecological approach to visual perception: first edition. Psychology Press, Reviewed in the United States on May 12, 2019.
Gopal, A. & Raghavan, J. (2018). Design interventions for sensory comfort of autistic children. Autism-Open Access, 8(1), 1-8. Doi: 10.4172/2165-7890.1000227
Howley, P. (2011). Landscape aesthetics: assessing the general publics’ preferences towards rural landscapes. Ecological Economics, 72(C), 161-169.
Jennath, K. A. & Nidhish, P. (2016). Aesthetic judgement and visual impact of architectural forms: a study of library buildings. Procedia Technology, (24), 1808–1818. Doi: 10.1016/j.protcy.2016.05.226
Kaymaz, I. (2013). Urban landscapes and identity. In Murat Özyavuz (Ed.) Advances in Landscape Architecture. London: IntechOpen. Doi:10.5772/55754
Keshtkaran, R., Habibi, A. & Sharif, H. (2017). Aesthetic preferences for visual quality of urban landscape in Derak High-Rise buildings (Shiraz). Journal of Sustainable Development, 10(94). Doi: 10.5539/jsd.v10n5p94
Krier, R. (1983). Elements of architecture (1st ed.). First published in Great Britain, Distributed in the United States of America by St. Martin’s Press.
Kurniawan, E. B., Putri, R. Y. A. & Wardhani, D. K. (2017). Building conservation base on assessment of facade quality on Basuki Rachmat Street, Malang. IOP Conference Series: Earth and Environmental Science, 70(1), 12054. Doi: 10.1088/1755-1315/70/1/012054
Lang, J. (1984). Formal aesthetics and visual perception: questions architects ask. Visual Arts Research, 10(1), 66-73.
Liu, E., Carta, S. & Sopeoglou, E. (2018). Study trip as means of expanded learning. Information, Communication & Society, 21(9), 1293-1304. Doi: 10.1080/1369118X.2018.1476574
Mahmoud, A. M. (2018). The impact of the built environment on human behaviors. Environmental Science & Sustainable Development, 2(2), 29-41. Doi: 10.21625/essd.v2i1.157
Mansour, H. (2015). The lost identity of the city: the case of Damascus. Presented at the CITTA 8 th Annual Conference on Planning Research, AESOP TG Public Spaces & Urban Cultures Event.
Moughtin, C. & Tiesdell, S. (1999). Urban design - ornament and decoration. Oxford: Architectural Press an imprint of Butterworth-Heinemann Linacre House.
Pazooki, S. (2011). The Application of Formal Aesthetics by Architects and Interior Architects According to Their Own Ranking Performances (Unpublished Master Thesis). Eastern Mediterranean University, Gazimağusa, North Cyprus.
Riverside Energy Park. (2018). Townscape and visual impact assessment (TVIA) methodology for DCO projects (Townscape and visual impact assessment methodology).
Shuker Al-Hinkawi, W. (2016). Aesthetic values of the future cities. Paper Presented at the 2nd International Conference on Architecture, Structure and Civil Engineering (ICASE’16), University of Technology, Iraq.
Snoeyenbos, M. (1978). On the possibility of theoretical aesthetics. Journal of Metaphilosophy, 9(2), 108-121.
Stiles, R., Gasienica‐Wawrytko, B., Hagen, K., Trimmel, H., Loibl, W., Tötzer, T., …, Feilmayr, W. (2014). Understanding the whole city as landscape, a multivariate approach to urban landscape morphology. SPOOL, 1(1), 401-418. Doi: 10.7480/spool.2014.1.642
Tindale, A. (2014). Theoretical aesthetics. Journal of Professional Communication, 3(2), 89-102.
Utaberta, N., Jalali, A. H., Johar, S., Surat, M. & Che-Ani, A. I. (2012). Building Facade Study in Lahijan City, Iran: The Impact of Facade’s Visual Elements on Historical Image. International Journal of Humanities and Social Sciences, 6(7), 1839-1844.
WHO. (2017). Reshaping urbanization in Rwanda: economic and spatial trends and proposals - synthesis report. Rwanda, Africa, 1(1), 1-34.
Woolliscroft, T. & Polovina, S. (2017). Improving healthcare through human city interaction. In S. Hammoudi, M. Smialek, O. Camp, & J. Filipe (Eds.) Proceedings of the 19th International Conference on Enterprise Information Systems, April 26-29, 2017, in Porto, Portugal (Vol. 3, pp. 172-177). Scitepress. Doi: 10.5220/0006368401720177
Zhang, Y., Zhang, H. & Sun, Z. (2018). Effects of urban growth on architectural heritage: the case of Buddhist Monasteries in the Qinghai-Tibet Plateau. Sustainability, 10(5), 1593. Doi: 10.3390/su10051593
Zhao, S., Da, L., Tang, Z., Fang, H., Song, K. & Fang, J. (2006). Ecological consequences of rapid urban expansion: Shanghai, China. Frontiers in Ecology and the Environment, 4(7), 341-346. Doi: /1540-9295(2006)004[0341:ECORUE]2.0.CO;2