پژوهشکده هنر، معماری و شهرسازی نظرباغ نظر1735-96352215020251122A Feasibility Study of Changing the Central Part of Mahmoudabad in Mazandaran into an Urban Pedestrian Streetمطالعۀ امکانسنجی تغییر بخش مرکزی شهر محمودآباد مازندران به پیادهراه شهری51422984110.22034/bagh.2025.527051.5832FAایماننجف پورگروه شهرسازی، واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران0009-0002-2977-4942مسعودحق لسانگروه معماری و شهرسازی، واحد ایلخچی، دانشگاه آزاد اسلامی، ایلخچی، ایران0000-0001-9826-0086Journal Article20250529Problem statement: The central part of a city is usually known as a key point for economic, social, and cultural activities. Due to its old texture and density, the central three-way street of the city has challenged the resilience of the region and caused problems for citizens due to the rapid urban development, increasing density of uses, and outdated infrastructure.<br>Research objectives: This research was conducted with the aim of studying the feasibility of changing the centre of the city to an urban pedestrian street in the Mahmoudabad neighbourhood of Mazandaran.<br>Research method: This research is descriptive, and the research data were collected using a library-based research method. The data analysis method was qualitative (interview). The samples for the research included 28 experts, professors, and managers in the field of urban and regional planning in Mahmoudabad, Mazandaran. The data were analysed and reviewed using MicMac software.<br>Conclusion: The results showed that sidewalks as urban spaces can help strengthen social interactions, reduce traffic and air pollution, and increase the security and peace of citizens. Based on the results, economic components with a score of 142 have the greatest impact, and environmental components with a score of 84 have the least impact in transforming the central part into an urban sidewalk in Mahmoudabad, Mazandaran. Accordingly, there is a need to review urban policies and planning to help improve living conditions in this area and increase its resilience.بیان مسئله: بخش مرکزی شهرها معمولاً بهعنوان نقاط کلیدی برای فعالیتهای اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی شناخته میشوند. سهراه مرکزی شهر به دلیل بافت و تراکم قدیمی، ازیکطرف با سرعت توسعۀ شهری و ازدیاد فشردگی کاربریها و بهروز نشدن زیرساختها تابآوری منطقه را به چالش کشیده و باعث معضلاتی برای شهروندان شده است.<br>هدف پژوهش: این پژوهش باهدف مطالعۀ امکانسنجی تغییر بخش مرکزی شهر به پیادهراه شهری در محلۀ محمودآباد مازندران انجامشده است.<br>روش پژوهش: این پژوهش توصیفی است و دادههای پژوهش براساس مطالعات کتابخانهای گردآوری شدهاند. روش تحلیل دادهها بهصورت کیفی (مصاحبه) انجامشده است. جامعۀ آماری تحقیق 28 نفر از متخصصان، اساتید و مدیران در زمینۀ برنامهریزی شهری و منطقهای در شهر محمودآباد مازندران بود که دادهها با استفاده از نرمافزار میکمک تحلیل و بررسی شد.<br>نتیجهگیری: نتایج نشان داد پیادهراهها بهعنوان فضاهای شهری میتوانند به تقویت تعاملات اجتماعی، کاهش ترافیک و آلودگی هوا و همچنین افزایش امنیت و آرامش شهروندان کمک کنند. براساس نتایج مؤلفههای اقتصادی با عدد 142 بیشترین تأثیرگذاری و مؤلفههای زیستمحیطی با عدد 84 کمترین تأثیرگذاری را در تبدیل بخش مرکزی به پیادهراه شهری در شهر محمودآباد مازندران دارند. بهاینترتیب، ضرورت بازنگری در سیاستها و برنامهریزی شهری احساس میشود تا بتوان به بهبود شرایط زندگی در این بخش کمک کرد و تابآوری آن را افزایش داد.https://www.bagh-sj.com/article_229841_df59843f5d0c65c22528d99f53934a30.pdfپژوهشکده هنر، معماری و شهرسازی نظرباغ نظر1735-96352215020251122Representation of Reza Shah’s Authority in the Memorial Landscape of Pahlavi-era Cities: A Case Study of Reza Shah Square in Dezfulبازنمایی اقتدار رضا شاه در چشمانداز یادبودی شهرهای عصر پهلوی دوم(نمونه موردمطالعه: میدان رضا شاه شهر دزفول)152422984210.22034/bagh.2025.527314.5834FAلطفعلیکوزه گر کالجیگروه جغرافیای انسانی و آمایش سرزمین ، دانشکدۀ علوم زمین، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایراناحمدزنگانهگروه جغرافیای انسانی، دانشکدۀ علوم جغرافیایی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایرانرضااحمدیگروه جغرافیا و برنامهریزی شهری، دانشکدۀ علوم انسانی و اجتماعی، دانشگاه یزد، ایرانعلی اصغرآدینهوندگروه جغرافیا و برنامهریزی شهری، دانشکدۀ علوم جغرافیایی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایرانJournal Article20250531Problem statement: Reza Shah Square and its equestrian statue in Dezful were among the numerous commemorative spaces constructed during the Second Pahlavi era in urban centers across Iran. This study posits a central research question: Can these squares be interpreted as deliberate assertions of the Pahlavi monarchy’s presence, authority, and legitimization within the contemporary urban fabric? If so, through what mechanisms was this achieved?<br>Research objective: This study critically examines the role and significance of Reza Shah Square in Dezful, analyzing its function as a monument of legitimization and an instrument for the consolidation of political power.<br>Research method: Employing a textual analytical approach, the study examined Reza Shah Square with particular attention to its intertextual relationships with the surrounding urban context. This memorial landscape was further analyzed through the methodological lens of iconography to decode its symbolic content.<br>Conclusion: Through comparative analysis, this study identifies a potent correlation between the qualities ascribed to Reza Shah by his son, Mohammad Reza Shah, and the semiotic features embedded within Reza Shah Square. It argues that the production of an authoritative image of Reza Shah during the latter’s reign constituted a strategic response to the young Shah’s imperative to establish his own authority and public acceptance. This was accomplished by leveraging the public memory and symbolic capital of his father. This process is conceptualized as “borrowing authority,” whereby, in the early decades of his rule, the Second Pahlavi Shah repurposed Reza Shah squares into central loci for his own legitimization, crafting a narrative that aligned with the immediate political exigencies of the time.بیان مسئله: میدان و مجسمۀ رضا شاه دزفول، یکی از میادین متعدد رضا شاهی بود که در دورۀ پهلوی دوم، در مراکز شهری سراسر کشور توسعه یافتند. مسئلۀ پژوهش این است که آیا میتوان این میادین را بهعنوان بیانیههایی برای حضور، اقتدار و مشروعیتبخشی به پادشاهی پهلوی در چشمانداز شهری آن زمان محسوب کرد؟ این امر چگونه محقق شده است؟<br>هدف پژوهش: این پژوهش با خوانشی انتقادی نقش و جایگاه میدان رضا شاه دزفول و چگونگی بهرهگیری از آن بهعنوان یک یادمان مشروعیتبخش و تثبیتکنندۀ قدرت را بررسی و تحلیل کرده است.<br>روش پژوهش: با رویکردی متنی، میدان رضا شاه بررسی و به پیوندهای بینامتنی آن با فضای پیرامونیاش توجه شده است. سپس این چشمانداز یادبودی با بهرهگیری از رویکرد شمایلنگارانه تحلیل شده است.<br>نتیجهگیری: با بررسی تطبیقی میتوان گفت میان ویژگیهایی که محمدرضا شاه از پدرش توصیف کرده است با ویژگیهای نشانهشناختی میدان رضا شاه، مطابقت زیادی وجود دارد. در واقع تولید یک تصویر مقتدرانه از رضا شاه در دوران پادشاهی محمدرضا شاه، پاسخی به نیازهای شاهِ جوان برای ایجاد اقتدار و مقبولیت عمومی با استفاده از خاطرۀ عمومی پدر و جایگاه نمادین او بوده است. این فرایند را میتوان «وامگیری اقتدار» نامید؛ بهاین معنا که پهلوی دوم در دهههای آغازین حکومت خود برای تثبیت جایگاه متزلزلش، میادین رضا شاهی را تبدیل به کانون اصلی مشروعیتبخشی خود کرده بود تا تصویری منطبق بر نیازهای سیاسی آن دوران را به مردم ارائه کند. https://www.bagh-sj.com/article_229842_84649778c0b78458eca5c4fde95d7fe3.pdfپژوهشکده هنر، معماری و شهرسازی نظرباغ نظر1735-96352215020251122Gombrich’s Schema Theory and the Perception of Salvador Dali’s Paintings: A Focus on Visual Illusion and Trompe-l’œil Techniquesتحلیل طرحوارههای گامبریچ در ادراک نقاشیهای سالوادور دالی با تأکید بر توهم بصری و دیدفریبی253823085210.22034/bagh.2025.526917.5830FAفریدهآفرینگروه پژوهش هنر، دانشکدۀ هنر، دانشگاه سمنان، ایرانJournal Article20250603Problem statement: This study explores how viewers’ perception of Salvador Dali’s paintings are shaped through the lens of Ernst Gombrich’s schema theory and its correction mechanisms, with particular attention to visual illusions and Trompe-l’œil techniques. These conceptual tools are drawn from Gombrich’s seminal work Art and Illusion and are examined in relation to Dali’s surrealist imagery.<br>Research objective: Dali’s complex illusionistic skills and Trompe-l’œil techniques go beyond conventional perception by introducing unconventional elements that challenge familiar schemas. This research aims to answer these questions: How do selected Dali’s Paintings disrupt schematic expectations through illusionistic skills and Trompe-l’œil techniques, thereby shaping viewer perception? To address this question, the study draws on Gombrich’s emphasis on illusional and optical strategies as mechanisms for confronting mental schemas. <br>Research method: This research adopts a descriptive-analytical approach. Five selected paintings were examined to determine how schematic structures influence and reshape viewers’ perception.<br>Conclusion: The study of Dali’s paintings from the 1940s reveals that his most significant tools for challenging perceptual schemata are his illusionistic skills and trompe-l’œil techniques. By employing visual deception, double-faced images, reflections, transformations of objects, metamorphoses, mergers, and the creation of strange and innovative compositions—alongside enigmatic uses of shadows, unconventional angles, and anomalous depths—Dali destabilizes the viewer’s mental schemata. He traps the audience at the threshold between reality and dream. Accordingly, Dali’s endeavor goes beyond mere perceptual play. He uses these devices to stimulate the viewer’s imagination, and produce semantic multiplicity. The viewer is compelled to actively participate in the process of perceiving and interpreting the artwork. In Dali’s paintings, the use of illusionistic techniques and trompe-l’œil intensifies over time. As time progresses, these methods increasingly serve the purpose of meaning-making, moving beyond visual trickery toward deeper conceptual engagement.بیانمسئله: این پژوهش نحوۀ ادراک بیننده در آثار سالوادور دالی بر مبنای طرحوارهها و تصحیح آنها با توجه به توهمهای بصری و تکنیکهای دیدفریبی مطالعه میکند. این مؤلفهها از کتاب «هنر و وهم» ارنست گامبریچ انتخاب و تشریح شدهاند. <br>هدف پژوهش: در آثار دالی مهارتهای توهمآفرینی و تکنیکهای دیدفریبی، از درک واقعیت فراتر رفته و با خلق عناصر نامتعارف، طرحوارهها را به چالش میکشد. هدف این پژوهش پاسخ به این پرسش است: چگونه نقاشیهای منتخب با بهچالشکشیدن طرحوارهها براساس مهارتهای توهمآفرینی و تکنیکهای دیدفریبی، ادراک مخاطب را رقم میزنند؟ برای پاسخ به این پرسشها، از تأکید گامبریچ بر نقش توهم و تکنیکهای دیدفریبی در بهچالشکشیدن طرحوارههای ذهنی مخاطب استفاده شده است. <br>روش پژوهش: روش پژوهش توصیفی- تحلیلی است و پژوهش میکوشد با مطالعۀ پنج نقاشی از دهۀ 40 آثار این هنرمند، براساس هدف معین، نقش طرحواره در ادراک مخاطب را مشخص کند. <br>نتیجهگیری: مطالعۀ آثار دهۀ 40 دالی در این مطالعه نشان داد مهمترین ابزار او برای بهچالشکشیدن طرحوارهها و ادراک مخاطب، مهارتهای توهمآفرین و تکنیکهای دیدفریبی است. وی با استفاده از فریب دید، تصاویر دووجهی، انعکاسها و تغییر شکل اشیا، دگردیسیها، ادغامها یا خلق ترکیبهای خاص و نوآور، استفاده معمایی از سایهها، زوایا و عمقهای نامتعارف طرحوارههای ذهنی بیننده را به چالش میکشد. او مخاطب را در مرز واقعیت و رؤیا گیر میاندازد. بر این اساس تلاش دالی، فراتر از بازیهای ادراکی میرود. دالی از این تمهیدات برای تحریک قوۀ تخیل بیننده و چندگانگی معنایی، استفاده میکند؛ مخاطب را وامیدارد بهطور فعال در فرایند درک اثر هنری و سپس معناکاوی آن شرکت کند. در نقاشیهای دالی بهکارگیری مهارتهای توهمآفرین و تکنیکهای دیدفریبی با گذر زمان بیشتر میشود. هرچه زمان بیشتر میگذرد؛ این روشها و تکنیکها بیشتر در خدمت معنایابی قرار میگیرند. https://www.bagh-sj.com/article_230852_e6a762885bd7a6f7613bb771c6fbd606.pdfپژوهشکده هنر، معماری و شهرسازی نظرباغ نظر1735-96352215020251122The Monarch’s Spatial Accessibility: Examining Six Mirrors for Princes in the Medieval Islamic Periodدسترسپذیری فضامند به شاه: بررسی شش سیاستنامۀ دورۀ میانۀ اسلام394822984310.22034/bagh.2025.529276.5846FAمحمدفریدمصلحگروه معماری، دانشکدۀ معماری، دانشکدگان هنرهای زیبا، دانشگاه تهران، ایران0009-0006-2470-8275Journal Article20250610Problem statement: In contemporary architecture and urban planning, accessibility is recognized as a value, and in the politics of space, it refers to the accessibility of political–social public spaces and the right to the city. Given that contemporary spatial and political frameworks primarily originate from Western theories and practices, this study investigates the notion of accessibility within the historical context of spatial politics in Iran.<br>Research objectives: This research examines the necessity and mechanisms of accessibility to the king during the Islamic Middle Ages. This period, often regarded as the Islamic Golden Age, produced significant theoretical works in which political thought evolved dynamically in tandem with political power.<br>Research method: Six mirrors for princes from the Islamic medieval period—namely Qabus-nama by Unsur al-Ma’ali, Siyasat-nama by Nizam al-Mulk, Nasihat al-Muluk by Ghazali, Tuhfat al-Muluk, Akhlaq-i Nasiri by Nasir al-Din Tusi, and Mirsad al-Ibad by Najm Razi—were analyzed. The aim was to extract micro-level mechanisms and patterns of spatial accessibility, reflecting a micro-narrative of the political elites’ ideals of that era.<br>Conclusion: The mirrors for princes aimed to sustain the regime, not mirror modern state–citizen relations. Nevertheless, shifting focus from the essence to modes of accessibility reveals discursive changes in the mirrors for princes. A linear reading shows the texts evolved beyond simple petitioning. For instance, two texts—Siyasat-nama and Nasihat al-Muluk —explicitly reference spatially grounded models of accessibility, drawing on narratives from early Islam and pre-Islamic Iran. Later mirrors for princes place greater emphasis on the populace and on the signifier of beneficence alongside justice. In practice, benevolence toward the people created conditions that highlighted accessibility. The peak of this emphasis appears in Mirsad al-Ibad, where accessibility is regarded as equivalent to justice and, rather than being merely a virtue, is considered a defining attribute of the Shah.بیان مسئله: دسترسپذیری در معماری و شهرسازی معاصر بهعنوان یک ارزش شناخته میشود. از آنجا که الگوهای فضامند و سیاسی امروزی برگرفته از نظریات و تجربیات تاریخی غربی است، در این تحقیق کوشش شده تا انگارۀ دسترسپذیری در بستر تاریخی سیاستِ فضا در ایران جستوجو شود.<br>هدف پژوهش: هدف این تحقیق بررسی ضرورت و چگونگی دسترسپذیری عموم مردم به شخص شاه در دورۀ میانۀ اسلام است. قرون میانه، عصر طلایی اسلامی است که دانش نظری سیاسی همپا با قدرت سیاسی پویایی داشته است.<br>روش پژوهش: در این تحقیق، متن شش سیاستنامۀ دورۀ میانۀ اسلام، یعنی قابوسنامۀ عنصرالمعالی، سیاستنامۀ نظامالملک، نصیحهالملوک امام محمد غزالی، تحفهالملوک، اخلاق ناصری نصیرالدین طوسی و مرصادالعباد نجم رازی توجه شده است. هدف از مطالعۀ این منابع دستهاول، استخراج تجویزها و دستوراتی است که الگوها و سازوکارهای دسترسپذیری شاه را در سطح خُرد توضیح میدهند و یک خردروایت مطلوب از نخبگان سیاسی آن زمانه را بازتاب میدهد.<br>نتیجهگیری: اگرچه حکمتِ عملی سیاستنامهها توصیههایی برای تطویلِ عمرِ رژیم سیاسی استوار بود و همچنین ضروری است که به دور از زمانپریشی، از معادل انگاشتن نسبت رعیت به شاه با شهروندان معاصر به دستگاه سیاسی حاکم اجتناب کرد، اما در صورت پرسش از چگونگی بهجای چیستی، چند چرخش گفتمانی در سیاستنامهها نمایان میشود. سیاستنامهها، بهمنزلۀ ابزارِ تظاهر به توجیهِ مشروعیت، بهتدریج از سطحِ صرفِ تظلّمخواهی عبور کردهاند؛ چنانکه در سیاستنامه و نصیحهالملوک نمونههای فضامندِ ارجاعیافته به پیش از اسلام و صدر اسلام دیده میشود، با اینحال در سیاستنامههای متأخر از قرون میانه، محورِ رعیت و نیز دالِ احسان ــ در کنارِ دالِ عدالت ــ برجستهتر است. احسانِ به مردم بسترِ دسترسپذیری را فراهم میسازد و اوجِ این توجه در مرصادالعباد است؛ جایی که دسترسپذیری/ایتاء ذیالقربی همارزِ عدالت نهاده میشود و بهجای شمارشِ فضیلتها، «حالتِ شاه» را در نظر میگیرد.https://www.bagh-sj.com/article_229843_fb253c1684966761d25a926fe7143b79.pdfپژوهشکده هنر، معماری و شهرسازی نظرباغ نظر1735-96352215020251122Representation of National Identity and Social Critique within the Context of Syrian Modernity in the Paintings of Tawfiq Tarekبازنمایی هویت ملی و نقد اجتماعی در بستر مدرنیتۀ سوری در نقاشیهای توفیق طارق495823135510.22034/bagh.2025.539460.5870FAیعقوبطالبیگروه نقاشی، دانشکدۀ معماری، شهرسازی و هنر، دانشگاه ارومیه، ایران0009-0007-4031-5380مهدیمحمدزادهگروه سرامیک، دانشکدۀ هنرهای زیبا، دانشگاه آتاترک، ارزرم، ترکیه0000-0003-1521-4469Journal Article20250805Problem statement: Tawfiq Tarek, one of the prominent painters of the Syrian Ruwad generation, employs academic and Orientalist styles along with the oil painting medium to depict historical identity and deliver social critique. His works — outwardly conservative yet inherently purposeful — address social decay and invite the audience to resist foreign domination. History in his paintings functions as a mirror for contemporary issues, and he is regarded not only as an artistic pioneer but also as a socially, historically, and nationally committed artist. Moreover, considering his modern approach to art education and his role in shaping artistic and national self-awareness in modern Syria, inspired by French teachings, Tarek’s works, while reflecting social concerns, focus on national identity and cultural resistance. This study aims to explore how Tawfiq Tarek’s paintings express social critique and reinforce national self-awareness within the framework of Arab and Syrian modernity, through the use of academic and Orientalist styles and the oil painting medium.<br>Research objective: This study analyzes his paintings within the context of contemporary Syrian modernity focusing on eight selected works by Tawfiq Tarek. The present research redefines his place in the history of Syrian art through analytical tables and visual documentation, and emphasizes the continuity of themes such as identity and resistance.<br>Research method: The research employs a descriptive-analytical method, utilizing tools such as visual analysis and the examination of historical texts.<br>Conclusion: The findings indicate that Tawfiq Tarek’s works, through the use of academic and Orientalist styles and the oil painting medium, offer a purposeful critique of social decay while reinforcing historical identity, national self-awareness, and cultural resistance. His artistic commitment goes beyond mere aesthetics, serving social critique and contributing to the formation of modernity in Syria, which establishes him as a pioneering model of socially engaged art in the Arab world.بیانمسئله: توفیق طارق، از نقاشان برجستۀ نسل رُوّاد سوری، با بهرهگیری از سبکهای آکادمیک و شرقگرایانه و تکنیک رنگوروغن، به بازنمایی هویت تاریخی و ارائۀ نقد اجتماعی میپردازد. آثار او، در ظاهر محافظهکار اما در باطن هدفمند، به نقد انحطاط اجتماعی پرداخته و مخاطب را به مقاومت در برابر سلطۀ خارجی فرا میخوانند. تاریخ در آثار وی همچون آینهای برای مسائل معاصر عمل میکند و او نهتنها پیشگام هنری بلکه هنرمندی متعهد در ابعاد تاریخی، اجتماعی و ملی محسوب میشود. همچنین با توجه به رویکرد مدرن، او در آموزش هنر و شکلدهی به خودآگاهی هنری و ملی در سوریۀ معاصر که از آموزههای فرانسه الهام گرفته است، آثار طارق ضمن بازتاب دغدغههای اجتماعی، بر هویت ملی و مقاومت فرهنگی تمرکز دارند.<br>هدف پژوهش: این پژوهش با تمرکز بر هشت اثر منتخب توفیق طارق، نقاشیهای او را در بستر مدرنیتۀ معاصر سوریه تحلیل کرده و با ارائۀ جدولهای تحلیلی و مستندات بصری، جایگاه او را در تاریخ هنر سوریه بازتعریف کرده و بر تداوم مضامین هویت و مقاومت تأکید میکند.<br>روش پژوهش: روش پژوهش، توصیفی ـ تحلیلی است و از ابزارهایی چون تحلیل بصری و بررسی متون تاریخی بهره گرفته شده است.<br>نتیجهگیری: یافتهها نشان میدهد آثار توفیق طارق با بهرهگیری از سبکهای آکادمیک، شرقگرایانه و رنگوروغن، نقدی هدفمند بر انحطاط اجتماعی ارائه کرده و هویت تاریخی، خودآگاهی ملی و مقاومت فرهنگی را تقویت میکند. تعهد هنری او فراتر از زیباییشناسی صرف، در خدمت نقد اجتماعی و شکلدهی مدرنیته در سوریه بوده و وی را به الگویی پیشرو در هنر متعهد جهان عرب بدل ساخته است.https://www.bagh-sj.com/article_231355_22ad4bedf7f2c0e3751a32fb2df944be.pdfپژوهشکده هنر، معماری و شهرسازی نظرباغ نظر1735-96352215020251122Genealogy of World’s Fairs (Expos) Traced through an Assessment of Their Structure & Contentتبارشناسی نمایشگاههای جهانی (اِکسپو) بر مبنای ارزیابی ساختار و محتوای آنها597223426910.22034/bagh.2025.512690.5787FAمحمدشفیعیگروه معماری، دانشکدۀ معماری و شهرسازی، دانشگاه بینالمللی امام خمینی(ره)، قزوین، ایران0009-0007-5600-9433رضاسامهگروه معماری، دانشکدۀ معماری و شهرسازی، دانشگاه بینالمللی امام خمینی(ره)، قزوین، ایران0000-0002-0442-1000Journal Article20250315Problem Statement: World’s fair, as the most important phenomenon of the modern era, which emerged with the commencement of the industrial revolution, contributed to the reflection of attitudes, the presentation of findings, and technological and cultural developments. Despite their long-standing history, rarely have their structure, content, and historical course been systematically assessed to provide a guideline for future planning. How can the World’s Fairs be assessed, and what insight will the findings provide for their future planning?<br><br>Research Objectives: a)To achieve the structural and content logic of World’s Fairs through a fundamental understanding of the running themes in each period, b) to examine the evolution and historical course from the beginning to the present, c) to present the evoltionary path and explain generations in such a way that show their continuity in the future can be explained through a perspective.<br><br>Research Method: To understand the history and logic behind the emergence of the World’s Fairs, the study adopted a genealogical approach and a descriptive-analytical method. The data were collected from literature review, historical documents, scientific articles, and databases, and analyzed using a comparative approach. The inductive reasoning was used for description, content analysis, and categorization of the collected data and the evaluation of that genealogy and typology. <br><br>Conclusion: Despite the differences of fairs, they share an inherent essence and a tendency towards growth that set the groundwork for multiple flows, such as development in subsequent periods and evolutions of their following themes. Various flows affect their nature, but the end and change of each generation don’t mean a fundamental transformation, and sometimes themes are repeated in an overlapping manner. Therefore, it can be planned in such a way that future fairs, regardless of regional organization in several places simultaneously, follow the path of the new generation and complete its process.بیان مسئله: نمایشگاههای جهانی با شروع انقلاب صنعتی شکل گرفتند که بهعنوان مهمترین پدیدۀ عصر مدرن، بستر ظهور و بازتاب نگرشها، عرصۀ یافتهها و تحوّلات فناورانه و فرهنگی را فراهم آوردهاند. با وجود پیشینۀ گسترده، تاکنون ساختار، محتوا و سیر تاریخی آنها بهصورت نظاممند ارزیابی نشده است تا راهگشای برنامهریزی برای آینده باشد. سؤال پژوهش این است که چگونه میتوان منطق ساختاری و محتوایی نمایشگاههای جهانی را از منظر تبارشناسی آنها ارزیابی کرد و نتیجۀ این بررسی چه چشماندازی را برای برنامهریزی آیندۀ آنها رقم خواهد زد؟<br>هدف پژوهش: دستیابی به منطق ساختاری و محتوایی نمایشگاههای جهانی از طریق شناخت بنیادین موضوعات حاکم بر آنها در هر دوره، بررسی تکامل و سِیر تاریخی از آغاز تاکنون، ارائۀ مسیر تکامل و تبیین نسلها بهگونهای که بتوان برای امتداد در آینده آن را برنامهریزی کرده و چشماندازی برای آنها در نظر گرفت.<br>روش پژوهش: پژوهش بهمنظور فهم تاریخی و منطق پیدایش نمایشگاههای جهانی، از رویکرد تبارشناسی با روش توصیفی-تحلیلی بهره میگیرد. اطلاعات از طریق منابع کتابخانهای، اسناد تاریخی، مقالات علمی و پایگاههای اطلاعاتی گردآوری و با رویکردی تطبیقی تحلیل شدهاند. سِیر منطقی استدلال، استقرایی است که از طریق توصیف، تحلیل محتوا و دستهبندی مطالب گردآوری شده و ارزیابی آن تبار و گونهشناسی انجام شده است.<br>نتیجهگیری: نمایشگاهها علیرغم تفاوت در اعصار و مکان برگزاری، از یک جوهرۀ ذاتی و میل به سوی رشد برخوردار بوده که زمینهساز جریانات متعددی چون توسعه در ادوار بعدی و تکوین موضوعات پس از خود هستند. جریانات مختلفی بر ماهیت آنها تأثیر دارد، اما پایان و تغییر هر نسل به معنای تحول بنیادین نبوده است و گاهی موضوعات بهصورت همپوشان تکرار میشوند. بنابراین میتوان چنان برنامهریزی کرد که نمایشگاههای آتی فارغ از سازماندهی منطقهای در چند نقطه بهصورت همزمان، راه نسل نوین را پیموده و فرایند آن را تکمیل نماید.https://www.bagh-sj.com/article_234269_750bb7279de0eadcfdcdf099b83a8860.pdf