پژوهشکده هنر، معماری و شهرسازی نظر باغ نظر 1735-9635 14 50 2023 03 21 Traditional Baths; The Preservative of Health, The Factor of Cure حمام‌های سنتی؛ حافظ سلامت، عامل درمان 23 38 48659 FA وحیده رحیمی مهر دانشجوی دکتری،دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران جنوب حشمت الله متدین عضو هیئت علمی پردیس هنرهای زیبا مهرزاد مهربانی استادیار گروه پزشکی، دانشکده طب سنتی، دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی، کرمان، ایران Journal Article 2017 07 23 Historical and beneficial buildings in Iran are honorable parts of Iranian architecture and also an expressive language of the rich culture dominated in Iran. One kind of these buildings are traditional baths. Baths are amongst the most beautiful, public, technical and various environments. Unfortunately, however, its social and cultural aspects have been more considered in books and articles than its hygiene –Therapy ones, and the relationship between the body of the building and human has been focused less; hence the aim of this study referring to Iranian traditional medicine texts is to discuss the relationship between elements and organs of the bath and human’s health and the formation of the bath due to four elements (water, wind, earth and fire), temperaments and humors (melancholia, bile, phlegm and blood). The main purpose of the study is to analyze the influence of shape, structure and elements of traditional baths from human and the influential designing factors of these kinds of baths on human. On the base of the theory discussed in this article, designing baths has been on the foundation of traditional medicine, and the elements and organs of the bath used to be designed to influence on human’s temperament and soul in order to keep his health and cure him. The research, with this theory that the hierarchy system in bath follows specific medical instructions, goes on to study this assumption expresses that architecture in traditional baths has been formed regarding to two medical branches, physical and spiritual, that beside matching with the four elements and temperaments, has been designed to make balance between human’s humor and spirit, and also it shows the relationship between architects and physicians. <br />This study aims to examine the theory on the basis of descriptive and analytical method, and to explain the quality of architecture by considering the human hygiene and certifying that architecture is human’s home and his existence survival. The result of the study focuses on this point that there is a mutual relationship between the shape, structure and elements of human and those of traditional baths that the purpose of the relationship is to create a suitable environment with human nature for your body, soul and psyche and it can be observed in studying the architecture of traditional baths and referring to the mentioned points in Iranian traditional medicine texts. بناهای تاریخی و عام‌المنفعه ایران بخشی افتخارآمیز از هنر معماری ایران و نیز زبان گویایی از فرهنگ غنی ایرانی حاکم بر آن هستند؛ یکی از این بناها حمام‌های سنتی است. حمام‌ها یکی از زیباترین، مردم‌وارترین، فنی‌ترین و متنوع‌ترین فضاها هستند که متأسفانه در کتب و مقالات ارایه‌شده پیرامون حمام، بیشتر جنبه اجتماعی و فرهنگی آن موردتوجه بوده و جنبه بهداشتی- درمانی آن و رابطه کالبد بنا با انسان کمتر موردتوجه قرارگرفته است. بنابراین هدف پژوهش این است که با رجوع به متون طب سنتی ایران به رابطه عناصر و اندام‌های حمام با سلامتی انسان و شکل‌گیری حمام درگرو تعادل ارکان اربعه (آب، باد، خاک و آتش)، مزاج و اخلاط (سودا، صفرا، بلغم، دم) بپردازد. طرح اصلی پژوهش بر این اساس شکل می‌گیرد که تأثیرپذیری شکل، ساختار و عناصر حمام‌های سنتی از انسان و تأثیرگذاری فاکتورهای طراحی حمام بر انسان را مورد تجزیه‌ و تحلیل قرار دهد. تحقیق با این نظریه که نظام سلسله مراتبی در حمام از دستورات خاص طبی پیروی کرده، در پی بررسی این فرضیه است که معماری حمام‌های سنتی در راستای دو شاخه طب جسمانی و روحانی شکل گرفته که علاوه بر انطباق با ارکان و امزجه، در راستای تعادل اخلاط و ارواح انسان طراحی می‌شده است. این نشان دهنده ارتباط بین معماران و طبیبان است. این تحقیق در راستای بررسی فرضیه بر پایه روشی توصیفی و تحلیلی و با شهادت بر اینکه معماری به‌مثابه مکان زندگی انسان و امتداد وجودی اوست، با نگاهی به ‌سلامتی او، کیفیت معماری را تبیین می‌کند. نتایج پژوهش بر این نکته صحه می‌گذارد که بین شکل و ساختار و عناصر حمام‌های سنتی و انسان رابطه دوسویه وجود داشته است.<br />  هدف این رابطه ایجاد محیطی متناسب با طبیعت انسان برای سلامتی جسم، روح و روان است و آن را می‌توان با بررسی معماری حمام‌های سنتیو استناد به مطالب ذکرشده در کتب طب سنتی ایران مشاهده کرد. https://www.bagh-sj.com/article_48659_2ee4162f4a89db5fa43b3b08900ee370.pdf