پژوهشکده هنر، معماری و شهرسازی نظر باغ نظر 1735-9635 23 160 2026 09 23 Explaining the Conceptual Model of the Aesthetic Relationship Between Structure and Architecture Based on the Grounded Theory Method with Emphasis on Contemporary Iranian Architecture تبیین مدل مفهومی ارتباط زیبایی‌شناسانۀ سازه و معماری براساس روش گراندد تئوری با تأکید بر معماری معاصر ایران 29 48 251566 10.22034/bagh.2026.588598.6090 FA صدیقه بصیریان گروه معماری، واحد اهواز، دانشگاه آزاد اسلامی، اهواز، ایران 0000-0002-4844-9419 کتایون تقی زاده گروه فناوری معماری، دانشکدگان هنرهای زیبا، دانشگاه تهران، ایران 0000-0003-4613-6977 ویدا تقوایی گروه معماری و شهرسازی، دانشکدۀ مهندسی عمران و معماری، دانشگاه ملی مهارت، تهران، ایران مصطفی مسعودی نژاد گروه معماری، واحد اهواز، دانشگاه آزاد اسلامی، اهواز، ایران 0000-0002-4844-9419 Journal Article 2026 06 28 <strong>Problem statement:</strong> The role of structure in the design and shaping of beautiful architecture is a critical issue. However, the role of structure in the beauty of the building has been less considered as an aesthetic issue in contemporary Iranian architecture, making it an important category to address.<br><strong>Research objective:</strong> This research aims to develop a conceptual model grounded in the study of contemporary Iranian architecture to advance a theory of how structure shapes the creation of aesthetically quality architecture.<br><strong>Research method: </strong>The present research is qualitative and based on the grounded theory method, which was used with an inductive and exploratory approach. The data collection method was based on interviews with 20 experts in architecture and structural engineering. The data analysis method is also based on three-stage coding in Atlas.ti software.<br><strong>Conclusion:</strong> The findings of this research showed that integrating structure and architecture has led to the creation of beautiful, distinctive buildings due to functional diversity in the contemporary era. This research introduced purity and simplicity, integrity and independence of structure and architecture, geometry, rhythm and symmetry, and order and proportion as aesthetic characteristics resulting from the structure that can create qualities such as simplicity and expressiveness, flexibility, identity and narrative, transparency, extroversion and interaction between the inside and outside of the building. Also, background factors related to executive issues, interference resulting from interests and professional conflict, and the lack of mutual and interactive communication among professionals affect the formation of architecture based on the beauty of the structure. <strong>بیان‌مسئله: </strong>نقش سازه در طراحی و شکل‌دادن معماری زیبا، موضوعی بسیار مهم است. بااین‌حال به نقش سازه در زیبایی بنا، کمتر به‌عنوان مسئلۀ زیبایی‌شناسی در معماری معاصر ایران توجه شده است که همین امر لزوم توجه به زیبایی سازه و تأثیر آن بر معماری را به مقوله‌ای مهم بدل کرده است. <br><strong>هدف پژوهش: </strong>این پژوهش بر آن است مدل مفهومی را براساس مطالعۀ معماری معاصر ایران به‌منظور ارائۀ نظریه‌‌ای درخصوص چگونگی تأثیرگذاری سازه بر خلق معماری با کیفیت‌‌های زیبایی‌شناسانه ارائه کند. <br><strong>روش پژوهش: </strong>این پژوهش از نوع کیفی و مبتنی‌بر روش گراندد تئوری است که با رویکردی استقرایی و اکتشافی استفاده شده است. روش جمع‌آوری داده‌‌ها مبتنی‌بر انجام مصاحبه با 20 نفر متخصصین حوزه‌‌های معماری و مهندسی سازه است. روش تجزیه‌وتحلیل داده‌‌ها نیز مبتنی‌بر کد گذاری سه مرحله‌‌ای در نرم افزار Atlas.ti انجام شده است. <br><strong>نتیجه‌گیری:</strong> یافته‌‌های پژوهش نشان دادند، یکپارچگی سازه و معماری به‌واسطۀ تنوع عملکردی در دوران معاصر سبب شکل‌گیری ساختمان‌‌هایی زیبا و خاص شده است. این پژوهش خلوص و سادگی، یکپارچگی و استقلال سازه و معماری، هندسه، ریتم و تقارن و نظم و تناسب را ویژگی‌‌های زیبایی‌شناسانه‌‌ای منتج از سازه معرفی کرد که می‌‌توانند کیفیت‌‌هایی از قبیل سادگی و بیان‌‌گری، انعطاف‌پذیری، هویتمندی و روایتگری، شفافیت، برون‌گرایی و تعامل بین داخل و خارج بنا را پدید آورند. همچنین عوامل زمینه‌‌ای مرتبط با مباحث اجرایی عوامل و مداخله‌‌گری ناشی از منافع و تعارض حرفه‌‌ای و عدم‌ بروز ارتباط متقابل و تعاملی میان حرفه‌مندان عواملی‌‌‌‌ اثرگذار بر شکل‌گیری معماری مبتنی‌بر زیبایی سازه هستند. https://www.bagh-sj.com/article_251566_c3aa9a795869628d8adf44c4d3b6e622.pdf