پژوهشکده هنر، معماری و شهرسازی نظر باغ نظر 1735-9635 مقالات آماده انتشار 2026 06 28 The Transformation of the Semantic Network of Ghināʾ and the Reconstruction of Its Jurisprudential Subject تحول شبکه معنایی «غنا» و بازسازی موضوع فقهی آن 246392 10.22034/bagh.2026.581849.6034 FA حسین قنبری احمدآباد استادیار/ دانشگاه تهران 0009-0003-2699-2124 حسین قنبری احمدآباد جیحون- خیابان تیموری- خیابان ربیعی- پلاک 76- واحد 1 0009-0003-2699-2124 Journal Article 2026 05 16 Semantic Transformation of Ghināʾ and the Reconstruction of Its Juristic Subject:<br>An Interdisciplinary Study in Historical Semantics and Islamic Legal Theory<br>The longstanding juristic disagreement over ghināʾ (chanting/singing) in Islamic law has typically been attributed to conflicting textual evidence or methodological divergences in legal theory. Such explanations, however, presuppose the stability of the legal subject across historical contexts. This study challenges that assumption by proposing that part of the disagreement stems from a historical transformation in the semantic network of the term ghināʾ itself. Drawing upon diachronic lexical semantics and semantic field theory (Geeraerts, 2010; Traugott & Dasher, 2002), the article reconstructs the historical semantic network of ghināʾ across four discursive layers: pre-Islamic Arabic literature, Qurʾānic and ḥadīth usage, Abbasid musical culture, and classical juristic texts. By analyzing its collocations with terms such as laḥn (melody), ṭarab (ecstasy), lahw (diversion), gatherings, female performers, and rhythmic structures (īqāʿ), the study demonstrates a semantic shift from a descriptive vocal quality to a culturally value-laden performative act, and eventually to a technical juridical category.<br>The findings suggest that part of the juristic disagreement arises from reliance on different layers of this evolving semantic network rather than purely textual contradiction. Furthermore, the study argues that equating ghināʾ with the modern concept of “music” without reconstructing its historical referent results in methodological inconsistency. Beyond the specific case of ghināʾ, the article proposes a theoretical model for analyzing semantically evolving legal subjects within Islamic jurisprudence. بیان مسئله: اختلاف گسترده فتاوای فقهی درباره «غنا» غالباً به تعارض ادله یا تفاوت در مبانی اصولی نسبت داده می‌شود. این تحلیل مبتنی بر پیش‌فرض ثبات موضوع حکم است؛ بدین معنا که مفهوم «غنا» در عصر صدور نصوص و در دوره‌های متأخر به واقعیتی معنایی واحد اشاره دارد. هدف پژوهش: پژوهش حاضر با بازاندیشی در این پیش‌فرض، در پی بررسی تحول تاریخی شبکه مفهومی «غنا» و تأثیر آن بر شکل‌گیری موضوع فقهی این حکم است. روش پژوهش: تحقیق با رویکرد معناشناسی تاریخی و بر پایه نظریه میدان معنایی انجام شده است. در این چارچوب، کاربردهای واژه «غنا» در چهار لایه تاریخی ـ ادبیات جاهلی، قرآن و روایات، فرهنگ موسیقایی دوره عباسی و متون فقهی کلاسیک ـ استخراج شده و روابط هم‌نشینی آن با مفاهیمی چون لحن، طرب، لهو، مجالس، مغنیه و ایقاع تحلیل شده است. یافته‌ها: نتایج نشان می‌دهد که «غنا» در سیر تحول معنایی خود از معنایی توصیفی ناظر به کیفیت صوت، به معنایی ارزشی ـ فرهنگی در بستر مجالس لهوی و سپس به اصطلاحی فقهی برای موضوع حکم تکلیفی تبدیل شده است. نتیجه‌گیری: بر این اساس، بخشی از اختلاف فتاوای فقهی درباره غنا را می‌توان ناشی از تمرکز بر لایه‌های متفاوت این شبکه معنایی دانست، نه صرفاً تعارض در ادله. همچنین همسان‌انگاری «غنا» با مفهوم مدرن «موسیقی» بدون بازسازی مدلول تاریخی موضوع، با اشکال روش‌شناختی مواجه است. این مطالعه افزون بر بازخوانی مسئله غنا، چارچوبی نظری برای تحلیل موضوعات متحول در فقه اسلامی پیشنهاد می‌کند.