پژوهشکده هنر، معماری و شهرسازی نظر باغ نظر 1735-9635 مقالات آماده انتشار 2026 06 17 Exploring the link between corporeality and narrative mechanisms in the architecture of the Museum of Contemporary Arts and the Sacred Defense Museum with an emphasis on the visitor's perceptual-motor experience واکاوی پیوند میان بدن‌مندی و سازوکارهای روایتمندی در معماری موزه هنرهای معاصر و موزه دفاع مقدس با تأکید بر تجربه ادراکی–حرکتی بازدیدکننده 245778 10.22034/bagh.2026.578040.5999 FA نیما حقوقی نیا گروه معماری، واحد تهران شمال،دانشگاه آزاد اسلامی، تهران،ایران Journal Article 2026 02 25 Problem Statement: Contemporary architectural experience in Iran, particularly in museums, is embodied not only in physical form and spatial symbolism but also in the perceptual–motor experience of visitors. Nevertheless, the role of embodiment as a fundamental mechanism of architectural narrativity has received limited attention in Iranian architectural studies. This research seeks to address the following question: How do embodiment and narrative mechanisms interact in two prominent case studies the Tehran Museum of Contemporary Art and the Sacred Defense Museum to shape spatial experience and visitor interpretation? <br><br>Research Objective: The aim of this study is to develop a theoretical–analytical framework for examining the relationship between embodiment and spatial narrativity in Iranian cultural architecture, and to investigate the qualitative differences in visitors’ experiential perceptions across the two selected case studies.<br><br>Research Method: This research adopts a qualitative interpretive approach and employs comparative analysis. Based on an integrated framework drawing from narratology, semiotics, and embodied phenomenology, the narrative mechanisms of each building are analyzed across three levels: perceptual, motor, and semiotic.<br><br>Conclusion: <br>The findings indicate that the Tehran Museum of Contemporary Art, through its looped spatial organization, filtered natural light, and fluid movement rhythm, creates a multilayered and exploratory experience in which the body functions as a producer of meaning. In contrast, the Sacred Defense Museum employs ritualized spatial structure, linear pathways, dramatic lighting, and explicit symbolic articulation to construct a guided and ideological experience in which the body assumes the role of a receiver of meaning**. Analysis based on the NBI model further confirms that the nature of architectural narration in these two museums is fundamentally different. بیان مسئله: تجربه معماری معاصر ایران، به‌ویژه در موزه‌ها، نه تنها در کالبد و نمادهای فضایی، بلکه در تجربه ادراکی–حرکتی بازدیدکننده تجسد می‌یابد. با این حال، نقش بدن‌مندی به‌عنوان سازوکار بنیادی روایت معماری کمتر در مطالعات معماری ایران مورد توجه قرار گرفته است. این پژوهش در پی پاسخ به این پرسش است که چگونه بدن‌مندی و سازوکارهای روایتی در دو نمونه شاخص، یعنی موزه هنرهای معاصر تهران و موزه دفاع مقدس، تجربه فضایی و خوانش مخاطب را شکل می‌دهند.<br>هدف پژوهش: هدف این مطالعه ارائه چارچوبی نظری–تحلیلی برای واکاوی رابطه بدن‌مندی و روایت‌مندی فضایی در معماری فرهنگی ایران و بررسی تفاوت‌های کیفی تجربه بازدیدکنندگان در دو نمونه موردی است.<br>روش پژوهش: این تحقیق از رویکرد کیفی–تفسیری و تحلیل تطبیقی بهره برده و بر اساس چارچوب تلفیقی روایت‌شناسی، نشانه‌شناسی و پدیدارشناسی بدن‌مند، سازوکارهای روایتی هر بنا در سه سطح ادراکی، حرکتی و نشانه‌ای بررسی شده‌اند.<br>نتیجه‌گیری: یافته‌ها نشان می‌دهند که موزه هنرهای معاصر تهران با سازمان فضایی حلقوی، نور پالایش‌شده و ریتم حرکتی سیال، تجربه‌ای چندلایه و مکاشفه‌ای ایجاد می‌کند که بدن نقش «سازنده معنا» دارد، در حالی که موزه دفاع مقدس از طریق ساختار آیینی و مسیرهای خطی، نورپردازی دراماتیک و نشانه‌پردازی صریح، تجربه‌ای هدایت‌شده و ایدئولوژیک می‌سازد که بدن «دریافت‌کننده معنا» است. تحلیل مدل NBI نیز تأکید می‌کند که ماهیت روایت در این دو بنا اساساً متفاوت است