بُن‌مایه‌های فلسفی توسعه‌ی پایدار شهری از منظر اندیشه‌ها‌ی فلسفی علامه‌ی طباطبایی (نظریه‌ی ادراکات اعتباری)

نوع مقاله: مقالۀ پژوهشی

نویسندگان

1 رییس دانشکده معماری و شهرسازی دانشگاه هنر اسلامی تبریز

2 شهرسازی، هنر و معماری، دانشگاه مازندران،بابلسر،ایران

چکیده

موضوع تحقیق پیش رو رجعتی آینده‌نگر و کنکاشی در بُن‌مایه‌های فلسفیِ توسعه و توسعه‌ی پایدار شهری از دورنمای نظریه‌ی ادراکات اعتباری علامه طباطبایی است. بومی نبودن نظریه‌هایِ موجود و بی‌توجهی به اندیشه‌ها و نظریه‌های فیلسوفان این مرزوبوم سبب شد تا در این مقاله در جهت تدوین مقدمات ارائه‌ی یک نظریه بومی برای توسعه و توسعه پایدار شهری بر پایه نظریه ادراکات اعتباری علامه طباطبایی گام برداشته شود. روش تحقیق این مقاله کیفی از نوع اسنادی است. این نوشتار نتیجه می‌گیرد توسعه و توسعه‌ی پایدار شهری امور اعتباری ‌اند و ذاتاً حاوی مفهوم حرکت ‌‌اند. بنابراین توسعه نیز هم‌ارز با نظریه‌ی ادراکات مبتنی بر دو اصل «کوشش برای حیات» و «انطباق با محیط» است و می‌توان سویه‌های «پیشااجتماعی» و «پسااجتماعی» برای آن قائل شد. به‌عبارتی هرچند توسعه اعتباری اجتماعی است؛ اما در پیوند با وجوه پیشااجتماعی قرار دارد. بنابراین «وجوب» که اعتباری پیشااجتماعی است شرط لازم حرکت به سمت توسعه است. اعتبار حُسن و قبح در این رابطه، انعطاف‌پذیری و دوری از جزم‌اندیشی را در امر اعتباری توسعه پایدار شهری ایجاب می‌‌کند و به همین کیفیت نسبتی بین انواع اعتباریات و توسعه برقرار شده است و درنهایت 36 راهبرد توسعه‌ پایدار بر مبنای پیش‌فرض‌های انسان‌شناسانه و معرفت‌شناسانه، در جمع بندی ارائه‌شده‌اند و برخی از آن‌ها عبارت‌اند از (1) اگر اصول "استخدام "و "اجتماع" مقید به عدالت اجتماعی و آزادی باشند آنگاه برای تحقق انسان کامل بستر مناسب‌تری پدید می‌آید. (2) مالکیت خصوصی مانعِ افزایش تعاملاتِ انسانی نگردد (3) هر چه امکانِ گزینش" امر آسان‌تر" برای اقشار مختلف اجتماعی عادلانه‌تر باشد حرکت به‌سوی انسانِ کامل افزایش می‌یابد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The Philosophical underpinnings of urban sustainable development in the light of Allameh Tabatabaee’s philosophical thoughts (Theory of constructional perceptions)

نویسندگان [English]

  • morteza mirgholami 1
  • Seyed Mahmoud Misaghi 2
1 head of architecture and planning department, Islamic art university of Tabriz
2 Urban Planning and Design, Art and Architecture, Mazandaran University, Babolsar, Iran
چکیده [English]

The subject of this research is futuristic throwback and exploring in philosophical hidden assumptions of urban sustainable development in the light of Allameh Tabatabaee’s philosophical thoughts and his theory (constructional perceptions). Due to several reasons varying from ignoring the contextual issues to inattention to local philosopher’s theories, Allameh Tabatabaee’s theory was used to formulate a context-orientated theory about development. The research method of this paper is qualitative and based on reviewing philosophical texts, reasoning and comparison of ideas. As a result, this paper argues that the the urban sustainable development are the one type of constructional perceptions and they essentially include the concept of movement. Development is a qualitative concept, which is defined, based on the values of the society and its definition of truth and perfectness. To define human, other ideas such as human needs and human interactions (with himself, others and environment) needs to be clarified. To understand the idea of development one should outline the idea of perfect human. Development is based on two principles: One is “the human endeavor for life” which aims to minimize the harms and maximize the benefits and the other is “adaptation to the environment”. In addition, based on Allameh’s theory, development has two different aspects: the pre-social and social. In the other word, although development is a social concept; but it is in connection with pre-social constructional perceptions. So, although necessity, which is a pre-social constructional perception, is a pre-conditional concept for moving forward for development. Constructional perception of goodness and evilness is like guidance for having the flexibility and preventing the dogmatism. With the same manner as in the previous, this paper finds a connection between constructional perceptions and development concepts. And finally 36 strategies of development and urban sustainable development based on epistemological and anthropological general assumptions have identified.

کلیدواژه‌ها [English]

  • constructional perceptions
  • philosophical hidden assumptions
  • Allameh Tabatabaee
  • Development
  • Urban Sustainable Development