بازشناسی خیابان چهارباغ عباسی اصفهان در دوره های صفویه و قاجار با تاکید بر بیان تصویری از نوشته های سیاحان

نوع مقاله: مقالۀ پژوهشی

نویسنده

مهندس معمار

چکیده

چکیده
خیابان چهارباغ عباسی یکی از خیابان های تاریخی شهر اصفهان است که بین دروازه دولت و سی و سه پل قرار دارد. این خیابان در عصر شاه عباس یکم طراحی شده است. از آن جایی که این خیابان یکی از مهم‌ترین و ارزشمندترین عناصر هویت بخش شهر تاریخی اصفهان محسوب می‌شود و در نوع خود اثری بی همتا و سندی بسیار با اهمیت در اثبات خلاقیت، اندیشه ورزی و توانمندی نیاکان ماست؛ بدیهی است نمی‌توان به کیفیت و جزییات تغییر و تحولاتی که قرار است در آن ایجاد شود، بی اعتنا بود.
روش این تحقیق مبتنی بر مطالعات و نکات ذکر شده در سفرنامه های سیاحان و تحلیل محتوای آن‌هاست و هدف از این تحقیق، شناسایی ساختار کالبدی خیابان چهارباغ عباسی در دوران های صفویه و قاجار و بازآفرینی متشابه واقع طرح آن‌ با توجه به گفته های هر سیاح است. از آن جا که نشانه های فیزیکی این خیابان تا حدی باقی مانده است؛ بر اساس اطلاعات به دست آمده از متون و اسناد، به ویژه سفرنامه‌ها می توان به ارائه تصاویری فرضی برای آن دست یافت و به پرسش‌هایی از قبیل اینکه این خیابان دارای چه ویژگی‌هایی بوده و کلیت آن به چه صورتی بوده و در دوره های مختلف چه تغییراتی را به خود دیده، پاسخ داده می شود.
در این راستا با بهره گیری از روش توصیفی تاریخی و منابع مکتوب از سیاحان و از طریق مقایسه آن‌ها با یکدیگر به بررسی آن ها پرداخته می‌شود. همچنین ارائه تصاویری از گفته های هر سیاح در شناسایی بهتر این خیابان کمک می کند. از مطالبی که این اسناد مصور در تأیید و تکمیل منابع مکتوب و تصویری ارائه می‌دهد، می توان به چیدمان عناصر داخل خیابان و روابط اجتماعی مردمان در دو دوره صفویه و قاجار دست یافت و به این نتیجه رسید که تغییراتی در این خیابان در دوره بازدید هر سیاح و بالاخص در دو دوره دیده شده که از جمله می توان به نظام کاشت این خیابان اشاره کرد که در دوره صفوی دارای دو ردیف درخت چنار بوده و در دوره قاجار به چهار ردیف افزایش پیدا کرده بود؛ همچنین در دوره قاجاریه و به خصوص در زمان ظل ‏السلطان -حاکم اصفهان-این خیابان خرابی‏ های بی‌شماری به خود دیده بود.

کلید واژه ها: چهارباغ عباسی، صفویه، قاجار، سیاحان، تصویر

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Reknowing Abbasi 4bagh Avenue in Safavid and Qajar Era with emphasis on pictorial Expression of Travelers’ documents

نویسنده [English]

  • soudabeh gholipour
architecture
چکیده [English]

Abbasi 4 bagh avenue is one of a historical avenue in Isfahan that is located between Darvazeh Dolat and Si-O-Se pol. This avenue had been designed in Shah abbas I era. Shah Abbas I was the king who changed his capital from Qazvin to Esfahan and decided to pour all the countries artistic wealth into that central spot which has been dubbed for centuries "Nisfi Jahan" or "Half the World". The chief architect of this task of urban planning was Shaykh Bahai (Baha' ad-Din al-`Amili), who focused the programme on two key features of Shah Abbas's master plan: the Chahar Bagh avenue, flanked at either side by all the prominent institutions of the city, such as the residences of all foreign dignitaries, and the Naqsh-e Jahan Square.
This avenue is one of the most brilliant in architectural history of Iran and in this era and Whereas 4bagh avenue is the most important and praiseworthy features of historical city of Esfahan’s identity and is matchless art and the most important document in proving creativity, pondering and will of our ancients, you could not be inattentive to the details of its change and transition.
The method of this research is based on studies and the points have been mentioned in travelers’ itineraries and analyzing their contents. The object of this research, is to recognize 4bagh abbasi avenue frame structure in Safavid era and mental exploring their design with traveler`s comments. Whereas, their physical indicator are so leftover, based on existing information from texts and documents, especially itinerary and we respond to questions such as what characteristics it would have and what changes it would have seen to itself.
In this case, by the aid of historical description and sources of travelers and comparing them we could consider them. Also offering the pictures of each traveler help to identify of the By contents which this illustrated documents present for confirmation and completion of written and pictorial sources, we could achieve to placement of elements in the street and the spaces around it and people’s social relations in Safavid and Qajar eras and came to the conclusion that the avenue had changes in each travelers’ visiting period and special in Safavid and Qajar era. For example we can notice to cultural system of this avenue that it had two rows of buttonwood trees in Safavid era and it had been increased to four rows in Qajar era, also in Qajar era and especially in domination of Zill al-Sultan on Esfahan this street had numerous damages.

Keywords: abbasi 4bagh,Safavid, Qajar.Travelers, Image

کلیدواژه‌ها [English]

  • abbasi 4bagh
  • Safavid
  • Qajar
  • travelers
  • image