شناسایی مولفه های منظر تاریخی شیراز بر اساس مطالعه تطبیقی ‏ تصاویر ترسیم شده توسط جهانگردان خارجی ‏

نوع مقاله: مقالۀ پژوهشی

نویسندگان

دانشگاه علم و صنعت ایران

چکیده

نگاه متن‌وار و ساختاری به منظر امکان تجزیه و تحلیل بصری مفاهیم و عناصر موجود در منظر را در قالب یک ‏پژوهش بصری ممکن می‌سازد. در این نوشتار از اسناد تاریخی و راهبرد توصیفی و اکتشافی در پژوهش منظر استفاده شده و ‏تحلیلها در رویکردی استنتاجی به نتایج منتهی می‌شوند. همچنین می‌توان آنرا نوعی تحقیق بصری نیز نامید که به تصویر به ‏عنوان ابزار استخراج و استقراء می‌نگرد و نگاهی تازه به موضوع تصاویر ترسیم شده در سفرنامه ها دارد. از آنجا که هدف این پژوهش بررسی منظر کلان تاریخی شیراز در تصاویر سفرنامه‌ها ‏است. لذا چهار تصویر از سیاحان خارجی (دلند، شاردن، نیبور و بروگشن) که واجد مشخصه‌های منظر کلان شهر (ترسیم ‏شده در ترازی بالاتر از سطح شهر) هستند، انتخاب گردیده است. هر تصویر به عناصر تشکیل دهنده (طبیعی (پایه و ثانویه) ‏و انسان ساخت) و مشخصه‌ها (میزان جزئیات) تجزیه و مورد ارزیابی کیفی و کمی قرارگرفته است. درصد تفکیکی هر عنصر از ‏تصویر محاسبه و میزان توجه به جزئیات نیز در طیفی سه ارزشی (زیاد، متوسط و ضعیف) تحلیل شده است. نتایج حاصل از ‏پژوهش نشان دادند، مجموعه کوه‌های شمالی و جنوبی شهر، باغها و پوششهای سبز قرار گرفته در محور منتهی به دروازه ‏قرآن، مهمترین عناصر طبیعی منظر کلان شهر هستند که اغلب با جزئیات متوسط و زیاد ترسیم شده‌اند. متحدثات انسان ‏ساخت مانند دروازه قرآن و بقعه علی بن حمزه (ع) نه نیز از مهمترین عناصر غیر طبیعی منظر تاریخی شیراز به شمار می-‏آیند. در نهایت رودخانه خشک دیگر عنصر طبیعی منظر کلان شهر است که هرچند با جزئیات کم ترسیم شده ولی به ‏عنوان یک عنصر کلیدی در تصاویر دیده می‌شود. شایسته است مدیریت شهری نسبت به حفظ این موارد جهت تداوم هویت ‏منظر تاریخی شهر اهتمام جدی داشته باشد.‏

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Identifying the components of Shiraz historical Landscape based on ‎comparative study of pictures drawn by foreign tourists

نویسنده [English]

  • ali asadpour
چکیده [English]

The textual and structural approaches to landscape make it possible to prepare some ‎kinds of visual analyses in concepts and elements of each landscape with regards the visual ‎study frameworks. In this study we used historical documents with exploratory and ‎descriptive strategy. Analyses have been conducted in inductive approaches. Besides, this ‎study could be named as a visual study which used photos as extraction and induction tools.‎
‎ Since the aim of this paper is studying historical Shiraz large landscape in travel ‎images, only 4 pictures from 4 foreign tourist (Dealandes (1664), Charden (1674), Niebuhr ‎‎(1765), Brugsch (1860)), have been selected. These pictures included some landscape features ‎drown from the upper level of the city of Shiraz during about 200 years. Each picture ‎analysed in two categories: Components (normal (basic and secondary) and man-made) and ‎Characteristics (level of detail) in qualitative and quantitative ways. Percentage of each ‎pictures calculated and level of details have been recognized in a trivalent range (high, ‎medium and low). The results shown that mountains of the north and south of town, gardens ‎and green coatings placed on the shaft leading to the gate of the Qur'an, are the most ‎important components of Shiraz historical natural landscape which drown mostly in ‎intermediate and high details. Artificial interventions such as Qur'an Gate and the mausoleum ‎of Ali ibn Hamzeh are the most artifacts of Shiraz historical landscape during 200 years of ‎travel images. The khoshk river is another natural elements of the city large landscape which ‎was drown with a little details but is a key element in all pictures. Urban management is ‎competent to maintain this landscape as an identical element of historical Shiraz landscape.‎‎ Since the aim of this paper is studying historical Shiraz large landscape in travel ‎images, only 4 pictures from 4 foreign tourist (Dealandes (1664), Charden (1674), Niebuhr ‎‎(1765), Brugsch (1860)), have been selected. These pictures included some landscape features ‎drown from the upper level of the city of Shiraz during about 200 years. Each picture ‎analysed in two categories: Components (normal (basic and secondary) and man-made) and ‎Characteristics (level of detail) in qualitative and quantitative ways. Percentage of each ‎pictures calculated and level of details have been recognized in a trivalent range (high, ‎medium and low). The results shown that mountains of the north and south of town, gardens ‎and green coatings placed on the shaft leading to the gate of the Qur'an, are the most ‎important components of Shiraz historical natural landscape which drown mostly in ‎intermediate and high details. Artificial interventions such as Qur'an Gate and the mausoleum ‎of Ali ibn Hamzeh are the most artifacts of Shiraz historical landscape during 200 years of ‎travel images. The khoshk river is another natural elements of the city large landscape which ‎was drown with a little details but is a key element in all pictures. Urban management is ‎competent to maintain this landscape as an identical element of historical Shiraz landscape.‎

کلیدواژه‌ها [English]

  • Large landscape
  • Picture
  • visual study
  • Travel
  • Shiraz