ارائه مدل مفهومی معنای مکان و شاخص‌های تداوم آن (تحلیل پدیدارشناسانه تفسیری تجربیات زیسته افراد)

نوع مقاله: مقالۀ پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار دانشکده معماری و شهرسازی دانشگاه علم و صنعت

2 پژوهشگر دکتری شهرسازی دانشگاه علم و صنعت ایران

چکیده

بیان مسأله:تجلی و تداوم معنا در محیط، پاسخ به بحران عدم بازیابی خود در شهرها در عصر امروز است. به‌علاوه روشن است که هر عصری هویت خود را دارد، اما آنجا که گسست روی می‌دهد بحران رخ می‌نماید. بنابراین، پرداختن به این موضوع با توجه به تغییرات گسترده در شهر مشهد به عنوان نمونه مورد مطالعه ضرورت می‌یابد.
هدف: این نوشتار با هدف پاسخگویی به این بحران‌ها در محیط، چارچوب‌های مفهومی معنای مکان و شاخص‌های تداوم آن را ارائه داده که می‌تواند راهنمایی در اولویت‌های معنای مکان و جریان پیوسته آن باشد.
روش: به این منظور، ابتدا ادبیات مرتبط با مکان، معنای مکان و یکی از مهم‌ترین اصول حاکم بر معنای مکان یعنی تداوم مرور شده است و سپس جایگاه این نوشتار در ادبیات در قالب چارچوب مفهومی ارائه گردیده است. در چارچوب مفهومی، ضمن ارائه مدل مفهومی برگزیده از معنای مکان، شاخص‌های اولیه تداوم معنا نیز ارائه شده است که در ادامه‌ی پژوهش میدانی تکمیل می‌گردند. پس از روشن شدن چارچوب مفهومی، روش پژوهش کیفی این مقاله که در مطالعه معنا مبتنی بر مرور تجربیات زیسته و در تحلیل پدیدارشناسی تفسیری است به تفصیل ارائه شده است. در پایان با توجه به هدف تحقیق که دستیابی به شاخص‌های تداوم معنا در مکان می‌باشد، جمع ‌بندی از یافته ‌ها صورت گرفته است.
نتیجه گیری: تداوم یک پدیده منوط به حضور همزمان دو کیفیت پویایی و ثبات در آن پدیده می‌باشد. به عبارتی ثبات در جایگاه و روابط بین اجزاء و پویایی در خود اجزاء پدیده مورد نظر در ادارک تداوم واجد اهمیت می‌باشد. یافته ها حاکی از آن است که در تداوم معنای مکان ثبات روابط بین اجزاء و مولفه‌های مکان از اهمیت بیشتری نسبت به ثبات اجزاء مکان برخوردارند. همچنین تحلیل دقیق تجربیات زیسته نشان داد، در روابط بین اجزاء مکان نیز رابطه دو جزء انسان و فضا واجد بیشترین اشاره‌های معنایی و ماندگاری ذهنی بوده است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Presenting a conceptual model for place meaning and its continuity indexes (Interpretative phenomenological analysis of lived experiences)

نویسندگان [English]

  • Mehran Alalhesabi 1
  • Razieh Rezazadeh 1
  • Nasibeh Charbgoo 2
1 IUST
2 IUST
چکیده [English]

Todays, emergence and continuity of place meaning is significant in response to identity crisis. Additionally, it is clear that when break up occurred in the continuous flow of identity, crisis appears. This article aims to response to these crises. For this, authors presented conceptual framework for place meaning and indexes for its continuity, which could be a helpful guide in determining the priorities and continuity of place meaning. Considering this topic is really important as there is huge amount of literature on the meaning of place and its elements but there is not much on the continuity. On the other hand regarding vast changes take place in the Central part of Mashhad city searching for the perception of continuity is essential. So, first of all, literature on place, place meaning and continuity as one of its major principles has been reviewed. Then our position in this amount of literature has been modified in the form of conceptual framework. In the conceptual framework a new conceptual triangular model has been presented for place, which consisted of three components of space, time and human. In the proposed model, meaning of place is considered as relation between these components. In addition, concept of continuity a principle governing place meaning is placed at the middle of the model as a result of all this components and their relations. Primary indexes of continuity has also described in this part. Concept of continuity has dynamics and stability in itself, simultaneously. These two are major dimension in this concept. Stability in components relation and dynamic in components themselves are different aspects of these two dimensions. Indeed, relations expected to be series of psychological generalities perceived through mental process, which are usually called invisible theme, connect meaning and material. Their detailed indexes going to be completed at the end of the research through case studies. Memory has significant role in study of place meaning. It is the function of memory which connect time and space and result in reforming the straight time axis to a curved line through placing meanings. This is why here, authors choose qualitative method and studied lived experiences of people. Therefore, next part explain the approach and methodology of the article. Overall approach here in study of meaning is phenomenological semiotics. The techniques used in gathering data is qualitative interview around lived experiences of people and the techniques in analyzing data is interpretative phenomenology.Finally, considering the goal of this paper, which is modification of indexes for continuity of place meaning results were discussed. Results explained that stability of relations between different components of place seems to be more important than stability of components themselves. Also, detailed analysis of interviews and implicated meanings revealed that relation between space and human was more regarded. The focused indexes of this relation were vitality and content richness of activities.

کلیدواژه‌ها [English]

  • place- meaning
  • Continuity
  • lived experience
  • Mashhad