بررسی ساختار و زوایای دید باغ‌ایرانی در نگارگری‌باغی و قالی‌های‌باغی دوره صفویه

نوع مقاله: مقالۀ پژوهشی

نویسندگان

1 عضو هیت علمی و دانشیار دانشگاه هنر اسلامی تبریز

2 دانشجو

چکیده

باغ ایرانی یکی از نمودهای تجسم باور ایرانیان از بهشت موعود می‌باشد. گونه‌های مختلف هنر ایرانی بعد از اسلام؛ توجه خاصی به بازنمایی باغ ایرانی داشته‌اند. پژوهش حاضر ما را بر آن داشته است که دو حوزه‌‌ی تصویری قالی و نگارگری که تداعی‌کننده باغ‌‌ایرانی و ساختار باغسازی دوره صفویه بوده‌اند مورد بررسی ساختارشناسانه قرار گیرند. در این پژوهش به بررسی تطبیقی ترکیب‌بندی و زوایای دید در قالی‌های‌باغی و نقاشی دوره صفویه و ارتباط آن‌ها با یکدیگر می‌پردازد، تا از این طریق بتواند به ساختار طراحی باغ‌، نگاه تجسمی ناظر در این دو حوزه تصویری دست‌ یابد. روش تحقیق پژوهش حاضر‌ توصیفی- تحلیلی بوده، تجزیه و تحلیل اطلاعات به شیوه جزیی‌نگر(استقرایی) انجام گرفته و پژوهش از نوع تحقیقات کیفی با رویکردی تطبیقی می‌باشد. جامعه آماری مربوط به قالی‌های باغی دوره صفویه 20 نمونه و نگارگری‌ها 46 نمونه می‌باشد، که 10 نمونه از هر کدام بطور تصادفی جهت تجزیه و تحلیل انتخاب شده‌اند؛ بخش اصلی این پژوهش بر اساس مطالعات کتابخانه‌ای صورت گرفته است.
هدف از بررسی ساختار اصلی قالی‌های‌باغی و نگارگری‌های دوره صفوی با نگاهی هنرمندانه است تا از این طریق به نزدیکی این دو حوزه تصویری در هنر باغسازی و آشنایی نقاشان با این هنر ماندگار دست یابیم.
پرسشهای مطرح شده در این پژوهش بیان شباهت‌ها و تفاوت‌های موجود در دو حوزه‌ی تصویری قالی و نگارگری‌‌‌باغی بوده‌اند که نتایج بدست آمده از این پژوهش به ترکیب‌بندی باغ ایرانی در نگاره‌ها و قالی‌های‌باغی دوره صفویه برگرفته از الگوی چهارباغ، تاکید بر مرکزیت(حوض)، شبکه آبرسانی جوی‌های آب (ساختار صلیبی)، تقارن، طبیعت‌گرایی، هماهنگی بین عناصر موجود در باغ و تفکیک فضاهای ایجاد شده می‌باشد. زوایای دید موجود در این دو حوزه تصویری با توجه به موقعیت قرارگیری ناظر به لحاظ دیداری متفاوت است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The study of structure and viewing angles in Miniature and Garden carpets of Safavid dynasty

نویسندگان [English]

  • Mehdi Mohammadzadeh 1
  • soniya noori 2
1 Lecturer of Tabriz Islamic Art University
2 student
چکیده [English]

In Iranian Beliefs Persian garden is one of the phenomenon of Paradise. Different types of pre-Islamic Persian art have had special regards to the representation of Persian garden. The present essay is performed to make an structural study in the two visual areas of Carpet and Miniature which represent the Persian garden and Garden making in Safavid era. Thus a comparative study on composition and the view angles in garden carpets and in the paintings of Safavid era, and the relation between them was performed, to make it possible to draw out the structure of garden design and the visual sight of the observer within this two visual scopes. The research methodology in the present essay is descriptive-analysis and the Data analysis was carried out in a atomistic approach (Inductive method of reasoning) , and the type of the study is qualitative research having a comparative approach toward the Issue. The statistical society of garden carpets are 20 samples as well as the paintings are 46, in which the 10 samples of each group were randomly selected for analysis; the main part of this research has been done on the basis of library studies.
Studying the main structure of Garden Carpets and the Miniatures of Safavid dynasty was performed with an artistic look in order to make these two visual areas in Garden making Art and introduce this lasting art to the other painters.
The question raised in this research is to express the existing similarities and differences in the two visual fields of Carpet and Garden Miniature , which results The composition of Persian Garden in the miniatures and the garden carpets derived from the four-gardens pattern (chahar-bagh) of Safavid period , emphasis on centrality (the garden ponds), the water streams, Naturalism, Symmetry, The harmony between the existing elements in the garden and separating the main spaces of layout. The view angle in these two visual fields of study is different depending on visual condition of the observer.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Persian garden
  • Garden carpet
  • Garden in paintings
  • The Art of Safavid