تاثیر جهانی شدن بر مولفه‌های هویتی قالی‌های معاصر تبریز

نوع مقاله: مقالۀ پژوهشی

نویسنده

عضو هیات علمی، دانشگاه هنر اسلامی تبریز، دانشکده فرش،

10.22034/bagh.2019.132447.3582

چکیده

• بیان مساله: میراث فرهنگی و مظاهر آن مانند هنرهای صناعی، به عنوان عامل تثبیت‌کننده هویت فرهنگی اقوام به‌شمار می‌روند. قالی تبریز، به‌عنوان یکی از مهم‌ترین فرآورده‌های فرهنگی و صنایع دستی ایران در عرصه جهانی به‌شمار می رود. در دهه‌های اخیر امواج فرهنگی حاصل از پدیده جهانی شدن باعث تغییر در مولفه‌های هویتی این قالی‌ها شده است. ادامه چنین روندی کارکردهای مورد انتظار از قالی تبریز به‌عنوان نمونه شاخص فرآورده فرهنگی و هویت‌ساز ایرانی اسلامی و قابل عرضه در شبکه بازار جهانی کالاهای فرهنگی را با چالشی جدی مواجه ساخته است. از دست دادن هویت بومی و اصالت فرهنگی و در نتیجه کالا بودگی از پیامدهای تداوم چنین روندی می باشد. راهکار مواجهه علمی با فرهنگ جهانی در گرو شناخت آثار و مصادیق چنین پدیده‌ای در قالی تبریز می‌باشد.
• هدف: هدف از این پژوهش مطالعه آثار و تبعات جهانی شدن فرهنگی در قالی تبریز و بحث در زمینه راهکار مواجه علمی با آن می‌باشد.
• روش تحقیق: این پژوهش به شیوه توصیفی-تحلیلی و با استفاده از داده های حاصل از مطالعات میدانی بر روی 200 تخته قالی دست بافت تبریز و منابع کتابخانه‌ای به انجام رسیده است.
• نتیجه: در پی پیوستن قالی‌های معاصر تبریز به شبکه جهانی تجارت کالاهای فرهنگی در قالب پدیده جهانی شدن، مولفه های هویتی و سبک ساز این فرآورده دست بافت ایرانی اسلامی دچار التقاط شده‌اند. به طوری که مصادیق چنین پدیده‌ای در سه حوزه، مولفه‌های بصری، مولفه های فنی و مولفه های کاربردی قابل مشاهده است. با توجه به اهمیت عنصر آگاهی در نحوه کنشمندی عاملان انسانی، ارتقای دانش و مهارت طراحان قالی به عنوان عاملان مرکزی نظام تولید قالی تبریز از طریق تجهیز آنها به اصول و مبانی طراحی سنتی ایران می-توان، قدرت تعامل سازنده در برابر ساختار‌های پیرامونی حاصل از جهانی شدن را در این عاملان تقویت کرد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Effects of globalization on identical Components of Tabriz Contemporary Carpets

نویسنده [English]

  • Abdollah Mirzaei
Faculty member for Tabriz Islamic art university
چکیده [English]

Tabriz has been always considered as one of the main centers of production and export of Iranian carpet. Visual factors of these carpets such as design, pattern, and color, for having rich cultural and local support, are special characteristics and cause of superiority of these carpets in comparison with the other kinds. In recent years, in production and exportation of Tabriz carpet, cultural effects of globalization has taken the cultural factors and producing styles of this product into a great challenge.
The purpose of this paper is the studying of effects and results of globalization in Tabriz carpets. Research results show that typical and symbols of Tabriz carpets joining the global network of cultural products trade in form of the globalization phenomenon are found in three areas: A) visual factors B) Technical factors, and C) Practical factors. This process has faced function of Tabriz carpet system as important part of the identity and cultural heritage of Iran with a serious challenge. This approach shows that exploiting from the capacity of human intelligence and equips them with rules and resources, makes the power of user interaction in confront with resulting from globalization surrounded structures in involved agents of Tabriz carpet designing system. Preparation for a better dealing with structures of the globalization of culture for protecting Islamic Iranian culture heritage in global communications is possible by teaching factors of Tabriz carpet production, especially to designers, for making them equipped with a great source of traditional design patterns of Iranian carpet.
A descriptive analytic approach and field study-library based data collection were the research methods used in the present study.

کلیدواژه‌ها [English]

  • global culture
  • Tabriz Carpet
  • Local Arts
  • Eduction