روند تحولات نفار در معماری بومی مازندران

نوع مقاله: مقالۀ پژوهشی

نویسنده

کارشناس ارشد معماری. مدرس مؤسسه آموزش عالی طبری، بابل، ایران

چکیده

در منطقه شمال ایران با توجه به فرهنگ و شرایط خاص آب و هوایی این ناحیه که تا حدی با سایر نواحی ایران تفاوت دارد، در طول زمان، معماری‌ خاصی شکل گرفته که برخاسته از فرهنگ برونگرا با ریشه‌های ایرانی و اسلامی بوده است. سقانفار، نوعی نفار است که به نام حضرت ابوالفضل، ساقی لب تشنگان کربلا بنا شده است.
مبحث اصلی این مقاله با توجه به پژوهش‌های میدانی مطالعه و شناخت نفارها و سیر تکاملی آن به سقانفار، و شناخت معماری بومی مازندران و انعکاس اعتقادات و باورهای آئینی و مذهبی مردمان بومی مازندران در معماری سقانفارها و تکایا به دنبال آن در آداب و رسوم ماه محرم است.
این گونه معماری توسط روستاییان ابداع و کامل شد و توسط آنها نیز مراقبت و حفاظت شده و می‌شود. معماری سقانفارها، جزیی از معماری بومی و روستایی این منطقه محسوب می‌شود و تنها گونه معماری است که برای یک شخص "حضرت ابوالفضل" ساخته شده و در جهت حفاظت و پاسداری از فرهنگ ارزشمند" عاشورا" رواج یافته است.
فرضیه مقاله این است که سقانفارها، حلقه‌ای از تاریخ معماری ایران است که به دلیل عدم مطالعات و پژوهش‌های مناسب و کامل مغفول مانده‌اند. این مقاله سعی دارد با شناخت این نوع بناها و کشف ریشه‌های معماری آنها، بتواند کمکی باشد در راستای شناخت اصالت‌های بومی و استفاده از آنها در بازپیرایی معماری معاصر از آفت‌هایی که از جوانب مختلف بدان وارد می‌شود.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Transformation Process of "Nefar" in Vernacular Architecture of Mazandaran

نویسنده [English]

  • Zahra Rafiee
MA in Architecture and Lecturer at Tabari Higher Education Institute, Babol, Iran
چکیده [English]

In north of Iran, a style of architecture has formed over time which is specific to the culture and the weather conditions of that region. This style of architecture is the result of the extrovert nature of the locals and is deeply rooted in Islam as well as the Persian civilization. Sagha nefar is a type of Nefar which takes its name from Hazrat Abolfazl, the half-brother of the Imam of Shia faith – Imam Hossein – both martyred at the hands of Omavid Caliph Yazid along with their companions in the battle of Karbala back in 680 AD.
The current article deals with the history of Nefars and their development into Sagha nefar in Mazandaran over the years. It will also bring into the spotlight the religious beliefs of the people of Mazandaran, particularly the rituals related to Moharram
mourning period, and their role in designing the architecture of Sagha nefars.
This style of architecture was developed by villagers who have tried to preserve it so far. Nefar is in fact completely indigenous
to Iran’s Mazandaran Province and it is the only style of architecture which has been developed to pay tribute to one single religious figure i.e. Hazrat Abolfazl. It has been for the purpose of preserving the religious values attributed to the Day of Ashura – when Imam Hossein and his companions were martyred in the battle of Karbala – that Nefars have been constructed in Mazandaran.
The hypothesis of the article is that Sagha nefars comprise an important part of the history of the Persian architecture that have been kept out of academic spotlight as the result of a lack of related researchers. The present article tries to study this style of structures and dig into the roots of their architectural designs. It is expected that the findings of this research will help highlight the indigenous characteristics of Mazandaran inhabitants. A further expectation is to use the findings of the research to better preserve these structures against damage.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Nefar
  • Sagha nefar
  • Tekkeieh
  • Imam Hossein
  • Hazrat Abolfazl
  • Mazandaran
  • native