بررسی رویکردی نو در نقش پردازی تزئینات گچی کرمان اواخر قرن سیزدهم و اوایل قرن چهاردهم هـ. ق

نوع مقاله: مقالۀ پژوهشی

نویسنده

چکیده

معماری کرمان در سه دهه ی آخر قرن سیزدهم و اوایل قرن چهاردهم، یعنی با آغاز دوره حاکمیت اسماعیل خان وکیل الملک دستخوش تغییر می شود. بنیاد عمارت های نو و مرمت عمارت های کهنه از جمله آستانه شاه نعمت الله ولی در همین دوره رخ می دهد. مهم ترین عمارت های این دوره را باغ ها تشکیل می دهند. بنابراین رویکرد تزیینی جدید متناسب با تزیینات ویژه این گونه عمارت ها است. به همان نسبت که معماری این دوران در خانه سازی و باغ سازی متأثر از معماری فرنگ است در تزیینات هم این تاثیر به وضوح آشکار است. از جمله نمود ویژه این تاثیر در نقوش گچ بری هایی است که تقریباً در عمارت های مهم این دوران تکرار شده است. از بررسی نقوش این دوره آگاه می شویم که تاثیر نقوش فرنگی و حتی شمال آفریقا در کرمان به صورت آشکار نمود دارد. تا حدی که بعضی از نقوش عیناً تکرار می شوند. اگر چه ممکن است این تاثیر در راستای رواج نظام مند نوعی تفکر متاثر از فرنگ نباشد.
همچنین در بررسی نقش پردازی تزئینات این دوره روشن می شود که انتخاب نقش بر مبنای نوع کاربرد بنا صورت نگرفته و نقوش معمولاً از نقطه نظر نمادگرایی و نشانه شناسی در تعریف ماهیت بنا فاقد ارزش هستند و تنها جنبه تزئینی آنها مورد توجه بوده است تا جایی که بعنوان مثال در نقوش جانوری استفاده شده درگچ بری ها، ماهی از واقعی ترین تا انتزاعی ترین شکل، نقش محوری تزئینات گچی این دوره است. در حالی که می دانیم ماهی از نمادهای آشنا و با سابقه فرهنگی منطقه نیست.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

a study around new looks to plaster molding art works, Kerman, the end of 13th and begining of 14th century ;

نویسنده [English]

  • mahdi sam
چکیده [English]

Kerman's architecture is being changed during the last three decades of 13th and 14th century, contemporaneous with esmaeel khan vakilol molk's governing era, constructing new buildings and restoring historical places such as shah nematollah valli's holly shrine has happened in this era of time. In this era gardens became the most important building construction. So the new art works is proportionate to the allocated art works of these gardens. As much as the architecture of this period is affected by foreign architecture, we can obviously recognize these effects in the art works too. One of the best samples of this effect is the molding art works, can be seen almost in every buildings of this era. Studies around the traces of these art works shows that the effect of foreign traces and even North Africa is obvious in Kerman . There are some traces that are exactly copied. Although it may be not affected by the propagated of foreign culture in this city. also in the studies of the methods of tracing the art works it'll be clear that choosing the trace is not according to the usage of the building and the traces are almost not worthy for studies of symbolic essence of the architectures and they are just playing roles as art works, in the animal traces for example, in the moldings, we can see fish, from the most realistic shape to the most abstract shape of it as the most desired trace of the era, in which we don’t have the fish trace as a symbol of this area's culture.

کلیدواژه‌ها [English]

  • architectural art works
  • Kerman
  • Qajar
  • Molding
  • fish