بحران هویت : چالش شهرسازی ایران در جلوه‎گاه بازسازی شهری

نوع مقاله: مقالۀ پژوهشی

نویسنده

چکیده

با وقوع هر زلزله ای، آنچه را که بیشتر مورد توجه رسانه ها و مسئولین قرار می گیرد، خاکسپاری کشته ها و بازسازی ساختمان های تخریب شده است. کمتر کسی به اثرات پیچیده تر، ماندگارتر و عمیق تری که یک زلزله بر جای می گذارد، توجه می کرده است. اما در چند سال اخیر، محققین اجتماعی به گوشه های دیگر و ابعاد عمیق تری از پی آمدهای زلزله توجه کرده و پرسش های علمی ارزشمندی مطرح ساخته اند که پاسخ به آن ها را تنها از طریق انجام مطالعات علمی، می توان داد. نکاتی که جدیداً مورد توجه قرار گرفته اند عمدتاً پیرامون موضوعاتی مانند علل بروز ناهنجاری های اجتماعی و روانی پس از وقوع زلزله است. برای مثال، چرا اعتیاد، سرقت و انواع بزهکاری پس از وقوع هر زلزله ای تشدید می شود؟
در این مقاله سعی شده است، با محور قرار دادن مبحث هویت و گسیختگی هویتی پس از وقوع زلزله یا هر یک از بلایای طبیعی که بر اثر متلاشی شدن خانواده و نظام اجتماعی، ممکن است اتفاق افتد، پدیده هایی چون بزهکاری، سرقت، فحشا و دیگر انواع ناهنجاری های روانی و اجتماعی را مورد بررسی قرار داد. عواملی چون زندگی در اردوگاه های آوارگان نیز اخیراً به عنوان عوامل تشدید کننده این ناهنجاری ها بیان شده اند، اما کمتر کسی به علل آن به صورت علمی توجه کرده، و راه کارهای حل این معضلات از طرق علمی ارایه داده است.
گذشت دو سال پس از وقوع زلزله بم، و انجام مطالعات و بازدیدهای میدانی متعدد طی دو سال گذشته، این فرصت را فراهم ساخته است تا در رابطه با پدیده های ناهنجاری های اجتماعی و روانی زلزله و مشکلاتی که زندگی در اردوگاه های آوارگان ایجاد کرده اند، مورد بررسی دقیق علمی قرار گیرد. طی فرصت هایی که تا کنون برای انجام این مطالعه پیش آمده است، یافته های اولیه حکایت از ضرورت توجه به ریشه هایی است که ممکن است تا کنون مورد غفلت واقع شده اند. از جمله این ریشه ها، آسیب هایی است که ساختار هویتی فردی و جمعی بر اثر وقوع زلزله و از دست دادن افرادی از خانوده، آسیب ببیند. در حقیقت، مانند عناصر کلیدی یک سیستم اجتماعی، ازدست دادن یک فرد، ممکن است کار سیستم را مختل کند. از دست دادن این افراد به مثابة از هم گسیختگی سیستم اجتماعی است که تأثیرات خود را بر نظام ارزشی اجتماع و خانواده نیز می گذارد و باعث نظام گسیختگی و اختلالات هویتی می گردد. این عوامل، به علاوه عواملی مانند احساس تنهایی و رهاشدگی بر اثر فوت افراد خانواده، ممکن است افراد را به سوی ناهنجاری های اجتاعی و بزهکاری بکشاند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Tension of social identity:A challenge in Iranian urbanism &urban re- constrution

نویسنده [English]

  • Sharif Motavef
چکیده [English]

After each disaster such as earthquake, the most attractive events for media to show are the demolished buildings and other physical destructions.So, it seams that reconstruction program should be limited to rebuilding destroyed houses and shops. Other aspects of the people life that may be more affected and destroyed by the earthquake have to be left behind, and less attention has to be gained. But, most research results on the very complicated disaster aftermaths indicate that many other important and complicated circumstances may occur sooner just after disaster, or later on, that may put more complicated and disastrous affects that may influence the whole life of the affected community for a longer time.
In this paper, it was attempted to study some social and individual behaviors, such as rising of crime and drug problems in community affected by disaster, in order to discover the real causes and acting factors. “Identity” was taken as the axial factor, in this study in order to examine the complexity of destructions caused by disasters to the affected societies. Death of family members usually affects turn up the family life and affects the whole community, causing social disorders such as crime and drug problems.
A field study was held in Bam, Iran affected society two years after the December 2004 earthquake, on social and behavioral problems occurs mainly at camps were temporary constructed to shelter the affected people in Bam. The study main important results show that there are many hidden affecting process that put the real and the most important effects on the whole life of the disaster affected community. The most important disaster circumstances usually rune individual and social identity of the people. Death of parents, usually leave orphans and splash families. Losing property turns rich families to poor, and demolishes their social identity.
Theses effects increase when affected people were moved to live in camps fare away from their houses and local communities. In this case, people those till yesterday were land lords, from the disaster on ward became treated as refugees. This put great influence on their whole life and reduces their self confidence. Furthermore, living in refugees camps reduce social control and increase social and individual misbehaviours.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Bam earthquake
  • Identity Crisis
  • camp syndrome
  • Violence
  • social-psycho vulnerability