بررسی تأثیر مرمت‌های نامطلوب بر میزان بار حرارتی خانه‌های سنتی یزد؛ نمونه موردی : خانه‌های علومی و تهرانی

نوع مقاله: مقالۀ پژوهشی

نویسندگان

1 کارشناس ارشد

2 مدرس دانشگاه

3 دانشجو

چکیده

خانه‌های سنتی یزد میراث فرهنگی ارزشمند، بازمانده از حیات گذشتگان هستند که بخش اصلی و عمدة بافت تاریخی این شهر را نیز تشکیل می‌دهند. این آثار که تجلی تاریخ، فرهنگ و هویت شهر یزد هستند، با گذر زمان رو به متروک شدن نهاده و مورد تخریب قرار می‌گیرند. حفاظت، مرمت و احیای این گنجینة گرانبها، علاوه بر آن که فرصتی برای بازخوانی و شناخت ارزش‌های مندرج در این آثار است، موجب انتقال این ارزش‌ها به نسل‌های آینده خواهد شد. در مقابل اگر مرمت و احیای خانه‌ها، به صورت نامطلوب و غیر اصولی انجام گیرد نه تنها موجب شناخته شدن و احیای این ارزش‌ها نخواهد ‌شد بلکه آسیب‌های سازه‌ای، منظری، کارکردی و معنوی‌ِ جبران ناپذیری را به بناهای تاریخی وارد می‌سازد. این نوشتار در نظر دارد با مداقه بر آسیب‌های کارکردی حاصل از مرمت‌های نامطلوب - به طور خاص در رابطه با شرایط اقلیمی- با پاسخ به این پرسش که مرمت‌هایی از این دست چه تأثیری بر بار حرارتی خانه‌ها دارد، بیان کند که اقدامات ناصحیح مرمتی که بدون پشتوانه معرفتی و علمی انجام گرفته است بر شرایط اقلیمی خانه‌های سنتی تأثیر نامطلوب خواهد داشت و پس از بهره برداری از این اماکن هزینه‌های بسیاری باید پرداخت شود تا فضاهای خانه به شرایط بهینه آسایش بازگردند. در این نوشتار سه نمونه از مداخلات و اقدامات متداول تأثیرگذار بر شرایط اقلیمی که به طور فزاینده‌ای در بافت تاریخی یزد در مرمت و احیای خانه‌ها انجام می‌گیرند به عنوان نمونه در خانه‌های علومی و تهرانی یزد توسط نرم افزار انرژی‌پلاس شبیه‌سازی شده و میزان بار حرارتی قبل و پس از فرآیند مرمت و احیا محاسبه ‌شده است. نتایج حاصله نشان از آن دارد که مداخلات انجام گرفته در بنا سبب افزایش بار حرارتی خانه‌ها و کاهش مطلوبیت اقلیمی آنها شده است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The Effect of Improper Restorations on Thermal Load of Traditional Houses of Yazd (Case-studies: Oloomi and Tehrani houses)

نویسندگان [English]

  • Ali Saket Yazdi 1
  • Hamid Beygzadeh 2
  • Sasan Kameli 3
چکیده [English]

● Problem explaination: Traditional houses of Yazd are a valuable cultural heritage, which constitute the main part of the historic fabric of this city.
These buildings are as a manifestation of the history, civilization, urbanization, culture and identity of Yazd historic city, but - unfortunately - many of them have been evacuated and demolished over the time. Conservation, restoration and rehabilitation of this precious treasure, not only provide the opportunity to review and understand the values of these works but also it will transfer these values to future generations. ● Purpose of the paper: This paper is to study and identify common improper interventions in the city of Yazd’s traditional houses and examine the technical and functional damages caused by undesirable restorations specifically in relation to climatic conditions.
● Methodology, case-studies and the research structure: The research method in this paper is "descriptive-analytical" and based on library resources and field observations. The research methodology is of experimental and simulation studies too. This paper reviews the case studies in the city of Yazd, which includes two examples of historic houses in the historic fabric of Yazd.
● The concise results: It shows that incorrect restorations without the support of knowledge and scientific approach will have bad effects on climatic conditions in historic houses and will increase the thermal load and the costs of set the environmental conditions of the buildings at the time of utilization. The results clearly show that these kinds of interventions increase the thermal load of buildings and reduce the climatic desirability of them.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Restoration
  • Traditional Houses of Yazd
  • Thermal Load
  • Oloomi House
  • Tehrani House
  • Energy Plus

اولیاء، محمدرضا. 1389. میراث در اغماء. مجموعه مقالات نخستین همایش ملی شناخت و معرفی مزیت‌ها و ظرفیت‌های احیا و بهره‌برداری از اماکن تاریخی. تهران : نشر سمیرا.

بتل مک کارتی (مشاور). 1385. بادخان. ت : محمد احمدی‌نژاد.  اصفهان: نشر خاک.

بهادری نژاد، مهدی و یعقوبی. محمود. 1385. تهویه و سرمایش طبیعی در ساختمان‌های سنتی ایران. تهران : مرکز نشر دانشگاهی.

حاجی قاسمی، کامبیز. 1383. گنجنامه خانه‌های یزد. مرکز اسناد و تحقیقات دانشکدة معماری و شهرسازی. تهران : روزنه.

حناچی، پیروز و دیبا، داراب و محمودی نژاد، محمد جواد. 1386. حفاظت و توسعه در ایران. هنرهای زیبا، (32) : 60-51 .

دیکی، مارک و براون، جیزد. 1389. خورشید، باد و نور، طراحی اقلیمی (استراتژی‌های طراحی در معماری). ت : سعید آقایی. تهران : پرهام نقش.

کاملی، ساسان. ساکت یزدی، علی. امیدواری، سمیه. 1395. بررسی تأثیر فرم هندسی چلیپا بر میزان بار سرمایش در خانه‌های سنتی یزد. مسکن و محیط روستا، (153) : 56-47.

کوگ نیلسن، هالگر. 1385. تهویه طبیعی. ت : محمد احمدی نژاد.  اصفهان : نشر خاک.

گروت، لیندا و وانگ، دیوید. 1390. روش‌های تحقیق در معماری. ت: علیرضا عینی‌فر. تهران : دانشگاه تهران.

منصور رضایی، مجید و وثاق، حجت. 1389. تأثیر احیا و تغییر کاربری بنا بر روند معاصر سازی و احیا بافت. مجموعه مقالات نخستین همایش ملی شناخت و معرفی مزیت‌ها و ظرفیت‌های احیا و بهره برداری از اماکن تاریخی. تهران : نشر سمیرا.

محمودی، مهناز. 1385. بادگیر. جذابیت سیما و منظر شهر یزد. باغ نظر، 3 (5) : 99-91.

واتسون، دونالد و لبز، کنت. 1388. طراحی اقلیمی، اصول نظری و اجرایی کاربرد انرژی در ساختمان. ت : وحید قبادیان و محمد فیض مهدوی. تهران : موسسه انتشارات دانشگاه تهران.

Banzal, N. K. Mathur, Rajesh. Bhandari, M.S. (1994). A Study of Solar Chimney Assisted Wind Tower System for Natural Ventilation in Buildings.  Building and Enviroment, (29): 495-500

Castleton, H.F. Stovin, V. Beck, S.B.M. Davison, S.B.M. (2010). Green roofs; building energy savings and the potential for retrofit». Energy and Buildings, (42): 1582–1591.

Dehghan, A.A., Kazemi Esfeh, M. & Dehghan Manshadi, M. (2013). Natural ventilation characteristics of one-sided wind catchers: experimental and analytical evaluation. Energy and Buildings, (61): 366–37

EnergyPlusTM Engineering References. (2013). University of Illinois & University of California through the Ernest Orlando Lawrence Berkeley National Laboratory.

EnergyPlus Energy Simulation Software. Washington DC: US Department of energy, Office of energy Efficiency and Renewable energy. Available from: http://apps1.eere.energy.gov/buildings/energyplus/

Fiorito, F. (2012). Trombe walls for lightweight buildings in temperate and hot climates. Exploring the use of phase-change materials for performances improvement. Energy  Procedia, (30): 1110–1119.

Lee, K. Ho. & Strand, R. K. (2009). Enhancement of natural ventilation in buildings using a thermal chimney.Energy and Buildings, (41): 615–621

Lee, Kwang Ho. Strand. Richard K. 2008. The cooling and heating potential of an earth tube system in buildings. Energy and Buildings (40): 486-494.

Legacy OpenStudio plug-in for Google SketchUp. Washington DC: US Department of Energy, Office of Energy Efficiency and Renewable Energy. Available from: http://apps1.eere.energy.gov/buildings/energyplus/openstudio. cfm

Grondzik, Walter T. & Kwok, A. G. (2014). Mechanical and Electrical Equipment for Buildings. New Jersey: John Wiley & Sons.

Mateus, Nuno, M., Pinto. & A. da Graca, G. C. (2014). Validation of EnergyPlus thermal simulation of a double skin naturally and mechanically ventilated test cell. Energy and Buildings, (75): 511–522

Mazria, E. (1979). The Passive Solar Energy Book. Pennsylvania: Rodale Press.

Montazeri, H. (2011). Experimental and numerical study on natural ventilation performance of various multi-opening wind catchers. Building and Environment, (46): 370-378

Rempel, A. R., et al. (2013). Interpretation of passive solar field data with EnergyPlus models Un-conventional wisdom from four sunspaces in Eugene, Oregon. Building and Environment, (60): 158-172.

Tereci, A. et al. (2013). Energy benchmarking for residential buildings. Energy and Buildings, (60): 92–99.