بررسی تطبیقی دو بنای تکیه دولت تهران و رویال آلبرت هال لندن تبیین نحوة به‌کارگیری ابزار تطبیق و نقش مقایسة ساختار تکنیک ساختی در پاسخ به سؤالات تاریخ معماری

نوع مقاله: مقالۀ پژوهشی

نویسندگان

1 کارمند

2 استادیارو عضو هیئت علمی گروه معماری و شهرسازی دانشگاه هنر اصفهان

3 دانشیار

چکیده

بیان مسأله : بنای تکیه‌دولت تهران همواره از منظر پژوهشگران حفاظت و تاریخ معماری از جنبه‌های گوناگون محل بحث بوده است. محور اصلی این بحث، مربوط به تاریخ بنا و ارتباط میان دو بنای رویال‌آلبرت‌هال و تکیه‌دولت است. بسیاری از پژوهشگران، در تأیید و یا نفی شباهت این دو، مطالبی اغلب متناقض مطرح کرده‌اند؛ عده‌ای به نقش سفر ناصرالدین‌شاه قاجار به اروپا و ارادة وی در ساخت نمونه‌ای مشابه در ایران اشاره کرده و برخی، با تکیه بر این مطلب که این سفر بعد از زمان ساخت تکیه بوده، خلاف آن را نتیجه‌گیری کرده‌اند. اما همچنان پاسخی در خور برای سؤال مذکور ارائه نشده است.
هدف پژوهش : هدف پژوهش حاضر تبیین جایگاه تکیه‌دولت در تاریخ معماری ایران از طریق تطبیق ویژگی‌های تکینکی ساختی این دو بنا است. لذا، پژوهش حاضر در پی توضیح جایگاه مطالعات تکنیک ساخت سازه در مطالعات تاریخ معماری است و کوشیده است تا ضرورت‌ها، شیوه و روند این مطالعات را تشریح کند. هدف سوم از این پژوهش بررسی امکان‌پذیری و میزان کارایی مطالعات تطبیقی پیرامون معماری بناها در مطالعات کیفی تاریخ معماری خصوصاً مطالعات تاریخ معماری ایران است.
روش پژوهش : پژوهش حاضر مبتنی بر روش‌شناسی کیفی است و با به‌کارگیری ابزار تطبیق می‌کوشد، در وحلة نخست، به تبیین شکل‌گیری پدیده‌ای به نام بنای تکیه‌دولت در تاریخ معماری ایران پاسخ دهد و، در وحلة دوم، از تجربیات این بخش از پژوهش برای صورت‌بندی روش تطبیقی در مطالعات تکنیک ساخت استفاده کند.
نتایج پژوهش : براساس بررسی‌های صورت‌گرفته می‌توان مسألة مطرح پیرامون بنای تکیه‌دولت را این‌گونه پاسخ داد: بنای تکیه‌دولت، اگرچه از جنبة پلان و ساختار فضایی تحت تأثیر بنای رویال‌آلبرت‌هال قرار دارد و براساس شواهد در پی رقابت ناصرالدین‌شاه قاجار با اروپای قرن نوزدهم و با فاصلة یک سال از ساخت رویال‌آلبرت‌هال ساخته شده، اما از جنبة تکنیک ساخت کاملاً متأثر از تکنیک ساخت معماری ایرانی است و به این معماری تعلق دارد. در کنار این مورد، با توجه به روند پژوهش، می‌توان بر کارایی روش تطبیقی در مطالعات تاریخی معماری در کنار نقش بررسی تکنیک ساخت صحه گذاشت و بیان کرد که بررسی تکینک ساخت روش‌مند در پاسخ به سؤالات تاریخ معماری بسیار کاراست.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Comparative Studies of Tekyeh Dowlat in Tehran and Royal Albert in London

نویسندگان [English]

  • Saber Asadi 1
  • Ahmad Aminpoor 2
  • Yazdan Mansourian 3
چکیده [English]

Problem statement: The building of Tekye h Dowlat in Tehran has always created many arguments and questions among the researchers in conservation and architecture history. The main axis of these questions relates to the building’s history and the relationship between Royal Albert Hall and Tekyeh Dowlat building. There are conflicting statements approving and neglecting Tekye h Dowlat architectural originality within researchers. A number of people referred to the trip of Nasereddin Shah to Europe and his visit to Royal Albert Hall building and believed he wanted to construct a similar building in Iran. Others deny this idea believing that this trip occurred after the construction of Tekye h Dowlat, thus this reasoning is wrong.
Research goal: the main aims of this research is explaining the role of Tekyeh Dowlat in Iranian architecture history by comparing the construction technique to Royal Albert Hall.Research Methodology: In the present study tries to find evidence about building construction techniques for both buildings through historical studies and comparative-historical analysis of the documents, especially those dealing with the architecture and structure of Royal Albert Hall – that was found in British history archive –and finally answer the question "what is the relationship between Tekyeh Dowlat and Royal Albert Hall buildings.
Research result: Results from this study suggest that despite the similarity of Tekye h Dowlat and Royal Albert Hall, Tekye h Dowlat building is recognized as a valuable and important example in Iranian architecture history due to its use of construction technique derived from Iranian architecture. Tekye h Dowlat’s construction began a year after Royal Albert Hall’s on 1868. Based on this result, the present study emphasizes on the role of construction technique studies for answering architectural history questions and considering it as an unlimited component of architecture history studies, especially the history of Iranian architectural evolution. This study means to eliminate the existing weaknesses in Iranian architectural studies, trying to find logical and rational answers about construction date of historical buildings in general and Tekye h Dowlat in particular, avoiding myths and providing a general method for similar studies.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Historical/Comparative Studies
  • Tekyeh Dowlat
  • Royal Albert Hall
  • Construction Technique

آریان‌پور، یحیی. 1350. از صبا تا نیما تاریخ 150سال ادب فارسی. تهران : جیبی.

بانی مسعود، امیر. 1389. معماری معاصر ایران در تکاپوی بین سنت و مدرنیته. تهران : هنر و معماری قرن.

بنجامین، دبلیو. 1393. ایران و ایرانیان در عصر ناصرالدین‌شاه قاجار. تهران : انتشارات اطلاعات.

بیضایی، بهرام. 1344. نمایش در ایران. تهران : کاویان.

پارسی، فرامرز. 1393. زبان تکامل معماری. هنر و معماری، (5) : 5-66.

پورمند، حسن و لزگی، سید حبیب‌الله. 1387. تکیه دولت. کتاب ماه هنر، (124) : 13-4.

ذکاء، یحیی. 1353. تاریخ ساختمان‌های ارگ سلطنتی. تهران : انجمن آثار ملی.

شهیدی، عنایت‌الله. 1378. تکیه دولت و بررسی‌های ناقص و نادرست. فصلنامه تئاتر، (18-19) : 102-37.

قبادیان، وحید. 1385. معماری دارالخلافه ناصری. تهران : پشتون.

مختاری طالقانی، اسکندر. 1378. ارگ تهران. مجموعه مقالات کنگره تاریخ معماری و شهرسازی ایران. تهران : سازمان میراث فرهنگی کشور.

منصوری فرد، مهدی. 1375. معماری تکیه دولت. مجموعه مقالات کنگره تاریخ معماری و شهرسازی ایران. تهران : سازمان میراث فرهنگی کشور.

همایونی، صادق. 1353. تعزیه و تعزیه‌خوانی. تهران : جشنواره هنر.

ریگن، چ. 1388. روش تطبیقی فراسوی راهبردهای کیفی و کمی. ت : فاضلی، محمد. تهران : آگاه.

Civil Engineer’s and Architect’s Journal. 264. (1862)

Sevruguin, A. (1933). Available from: www. asia.si.edu/Iran-in-photographs/gallery.asp?set=FSA_A. Retrieved from Smithsonian Collections Online: https://www.si.edu/collection

Sheppard, F H W(ed.). (1975). Royal Albert Hall. in Survey of London: Volume 38, South Kensington Museums Area, ed. British History Online http://www.british-history.ac.uk/survey-london/vol38/pp177-195. accessed 27 November 2016.

Technical-downloads/. (2014). Retrieved from royalalberthal. Available from: http://www.royalalberthall.com/about-the-hall/hiring-the-hall/technical-services/technical-downloads/