مفهوم منظر با تأکید بر نظر صاحبنظران رشته های مختلف

نوع مقاله: مقالۀ پژوهشی

نویسندگان

1 عضو هیات علمی دانشگاه آزاد واحد لاهیجان

2 استادیار دانشکده معماری، پردیس هنرهای زیبا، دانشگاه تهران

چکیده

چکیده
واژه منظر با مفاهیم پیچیده عینی و ذهنی و ابعاد گسترده فیزیکی و غیر فیزیکی همواره محل بحث صاحبنظران و
نظری هپردازان حوزه های فکری مرتبط با محیط زیست، جغرافیا، طراحی شهری ، معماری منظر و سایر رشته های وابسته
بوده و به همین علت، تعاریف متنوع و رویکردهای متفاوت به موضوع منظر از سوی آنها مطرح شده است. در این راستا گاه
سعی شده تا با گزینش نظریات صاحبنظران خارجی به تعریف منظر پرداخته یا گاه دریافت خود را از منظر به مثابه تعریفی
خود بنیاد از آن در نظر گرفت هاند. ارتباط انسان و محیط و تعامل بین این دو عنصر در مباحث منظرین، روابط پیچیده ای را
در تعاریف منظر به وجود آورده است. گاه تعریف منظر را به سمت و سویی زیس تمحیطی سوق داده که با نگاهی اکولوژیک
به آن توجه شده است ، گاه آن را عینیتی فارغ از انسان و ذهن او در نظر گرفته و گاه منظر را ذهنیتی مجرد تلقی کرده
است. پیچیدگی وجوه عینی و ذهنی منظر باعث شده رشته های علمی که در جهان دو قطبی دکارت به وجود آمده و رشد
کرده اند، منظر را به مفهومی تک بعدی تنزل داده و آن را به طور انتزاعی در وجوه عینی یا ذهنی جستجو کنند. تعاریف
تصریح شده همواره بهترین شاخص و عیار برای ارزیابی نوع نگاه متخصصین به موضوع و نوع رویکرد آنهاست. از این رو
پژوهش حاضر سعی دارد با گردآوری و دسته بندی اسناد کتابخانه ای شامل تعاریف داخلی و خارجی منظر در حوزه های
و رشته های مختلف و تحلیل کیفی آنها به شیوه استنتاجی و استنباطی، به بررسی مفهوم منظر و شناخت رویکردهای
مواجهه با آن دست یابد.
 

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The Study Of “Landscape” Concept with an Emphasis on the Views of Authorities of Various Disciplines

نویسندگان [English]

  • amin mahan 1
  • Seyed-Amir Mansouri 2
چکیده [English]

Abstract
The term ‘Landscape’ with complex objective and subjective concepts and extensive physical and non
 
physical
aspects, has always been of special interest to authorities and theoreticians in the intellectual fields
related to the Ecology, Geography, Urban Design, Landscape Architecture and other related disciplines
and fields. Additionally, sometimes provided definitions have simply directed the concept of ‘Landscape’
toward an environmental issue, which has been taken into consideration from an ecological perspective. As
a result, different definitions and approaches have been raised for the issue of ‘Landscape’. In this respect,
sometimes there have been attempts to define the term ‘Landscape’ by looking at scholars’ and experts’
perspectives from other countries (beside Iran) , or sometimes by typically considering their own perception
of the term ‘Landscape’ as a definition. Moreover, the relationship between man and the environment and the
interaction between these two elements in the discussions of Landscape experts and scholars, have created
complex relations in the existing definitions of ‘Landscape’. Thus, sometimes the concept of ‘Landscape’ is
regarded as an objective fact, which is apart from the man and his mind, and sometimes it is considered as
an absolute abstract subjective reality. The objective and subjective complexity aspects of ‘Landscape’ have
led the scientific disciplines, developed and grown in the Descartes’ bipolar world, to restraint ‘Landscape’
to merely one-dimensional concept and consider it as an abstract concept in its objective or subjective
forms. Furthermore, stated definitions have always been the best indicator and criteria for evaluating the
experts’ perspectives of the issue and their approach types. Therefore, by collecting and classifying library
documents including inside-and-outside- country provided definitions of the concept of ‘Landscape’ in
different areas and disciplines and also by qualitative analysis of inferential and analytical methods, this
study attempts to examine the concept of ‘Landscape’ and understand the approaches to deal with it.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Keywords Landscape
  • Theorists
  • Subjective
  • objective

آتشین بار، محمد. 1388 )الف(. تداوم هویت در منظر شهری. مجله باغ نظر، ) 12 ( : 56 - 45 . 

آتشین بار، محمد. 1388 )الف(. چیستی منظر شهری در آرای صاحبنظران. مجله منظر، ) 3( : 73 - 72 . 

امین زاده، بهناز. 1394 . ارزش ها در طراحی منظر شهری : پایداری، زیبایی و هویت. تهران : دانشگاه تهران.

برک، آگوستین. 1392 . آیا مفهوم منظر متحول می شود؟ مجله منظر، ) 23 ( : 27 - 25 . 

بل، سایمون. 1382 . منظر الگو ، ادراک، فرآیند. ت : بهناز امین زاده. تهران : دانشگاه تهران.

تقوایی، سیدحسن. 1391 . معماری منظر، درآمدی بر تعری فها و مبانی نظری. تهران : دانشگاه شهید بهشتی. 

تقوایی، سید حسن. ) 1383 (. طراحی منظر بوم گرا در مناطق گرم وخشک ایران؛ الگوی واحه، رساله دکتری، دانشکده معماری و

شهرسازی، دانشگاه شهید بهشتی.

حبیب، فرح. 1385 )الف(. طراحی منظر شهر در گذر تاریخ، مجله آبادی، ) 53 ( : 53 - 48 .

حبیب، فرح. 1385 )ب(. کندوکاوی در معنای شکل شهر، مجله هنرهای زیبا، ) 25 ( : 14 - 5.

خراسانی زاده، محسن. 1382 . مباحثی درباره شناخت معماری منظر. مجله معماری ایران)ما(، ) 13 - 12 ( : 16 - 10 .

دونادیو، پیر. 1392 . منظر به مثابه دارایی مشترک. مجله منظر، ) 23 ( : 38 - 36 .

شیبانی، مهدی. 1389 . منظر ادراکی شهر؛ آسیب شناسی منظر شهری تهران، مجله منظر، ) 9( : 7- 4.

فیضی، محسن. 1389 . منظر شهری، بررسی تطبیقی سه مفهوم در شهر. مجله منظر، ) 9( : 15 - 14 .

فیضی، محسن و مهدی خاک زند. 1387 . فرآیند طراحی معماری منظر، از گذشته تا امروز، ) 9( : 80 - 65 . 

گلکار، کورش. 1387 . محیط بصری شهر؛ سیر تحول از رو کیرد تز یینی تا رو کیرد پایدار. مجله علوم محیطی، 5 ) 4( : 113 - 95 .

لوژمبول، ایو. «.1392 منظر »: از تعریف عامیانه تا روشنفکرانه. مجله منظر، ) 23 ( : 41 - 39 .

ماتلاک، جان. ل. 1388 . آشنایی با طراحی محیط و منظر)جلد 1و 2(. ت : معاونت آموزش و پژوهش سازمان پار کها و فضای سبز شهر

تهران. تهران : سازمان پار کها و فضای سبز شهر تهران.

مثنوی، محمدرضا و هادی سلطانی فرد. 1385 . منظر پیچیده و پیچیدگی منظر. بررسی نقش پیچیدگی در پایداری سیستم های

اکولوژ کی.

مجله علوم محیطی، 4 ) 2( : 99 - 85 .

مک هارگ، ایان. 1389 . طراحی با طبیعت. ت : عبدالحسین وهاب زاده. مشهد : انتشارات جهاد دانشگاهی.

منصوری، سید امیر. 1383 . درآمدی بر شناخت معماری منظر. مجله باغ نظر، ) 2( : 77 - 69 .

منصوری، سید امیر. 1389 . منظر شهری کنترل امر یکفی. مجله منظر، ) 12 ( : 7- 6. 

منصوری، سید امیر و امین حبیبی. 1389 . تب یین و ارزیابی مؤلفه های مؤثر بر ارتقای نقش منظر در پایداری محیط، بررسی موردی

رودخانه خشک شیراز.

مجله باغ نظر، ) 15 ( : 78 - 63 .

• Aadelvand, P. & Ghashghaei, R. (2010). A Common Landscape: The Relationship of Aesthetics with Ecology.

Manzar (13): 36-41.

 Amin Zadeh, B. (2010).

Assessing Beauty and Place Identity. Urban Identity Journal, 5 (7): 3-14.

Amin Zadeh, B. (2015).

Values in Designing Urban Landscape: Stability, Beauty, and Identity. Tehran: Tehran University Publications

• Atashinbar, M. (2009). Continuity of Identity in Urban Landscape.

Bagh- e Nazar, 6 (12): 45-56.

• Atashinbar, M. (2009). Urban Landscape in the Opinions of Authorities.

Manzar, (3): 72-73.

• Barati, N. (2010). Perception of Environment: The Role of Psychological Relations in Perceiving the Environment.

Manzar , (9): 34-35.

 Barrett. C, Barrett, T. & Wu, J. (2015).

History of Landscape Ecology in the United States. New York: Springer Science

 Business Media.

 Bell, S. (2003) Landscape: Pattern, Perception, Process. Translated to Persian by Amin Zadeh, B. Tehran: University of Tehran.

 Bemanian, M. & Saleh, E (2011). Man and Nature Relationship According To Eternity Aspect of the Holy Quran.

Specialized Biquarterly of Holy Quran Interdisciplinary Researches, (5): 61-70.

 Berque, A . (2008). Landscape, Location, History. Translated to Persian by Mansoury, M. S.

Bagh- e Nazar, (9): 81-90.

 Berque, A. (2013). Does landscape concept evolve?, Landscape Magazine, (23) : 25-27

• Daniel, T. C. (2001). Whither Scenic Beauty? Visual Landscape Quality Assessment in the 21st Century. Landscape and

Urban Planning Journal, (54) : 267-281.

• Donadieu, P . (2013). Landscape as a Common Good

. Manzar, (23) : 36-38.

• Ferriolo, M. V. (2012). Bernard Lassus: A “Demeasurable” practice for Landscape. Translated to Persian by Mansouri,

M. S.

Manzar, (19) : 28-33.

 Feyzi, M. & Azemati, H. (2008).

An Introduction to Approaches and Values of Landscape Architecture.Environment

Sciences and Technologies Magazine, 10(3) : 51-60.

• Feyzi, M. & Razzaghi Asl, S. (2008). Landscape Urbanization: A New Approach in Landscape Architecture and Urban

Planning.

Bagh- e Nazar, (10) : 27-36.

Feyzi, M. (2010). Urban Landscape: Comparative Evaluation of Three Concepts in Cities.

Manzar, (9) : 14-15.

• Feyzi,M. & Khak Zand, M. (2008). Design Process in Urban Landscape, Past and Present.

Bagh- e Nazar, (9) : 65-80.

 Golkar, K. (2003).

From Birth to Maturity of Urban Planning. Saffeh, (36) : 9-23.

 Golkar, K. (2006). Urban Landscape Concept.

.Abadi, (53): 38-47.

 Golkar, K. (2008). Urban Visual Landscape: Evolution from Decorative Approach to Sustainable Approach. Environment

Sciences Magazine, 5(4) : 95-113.

• Habib, F. (2006). Urban Landscape Planning throughout History.

Abadi, (53): 48-53.

Habib, F. (2006).Investigating Urban Shape.

Honar- Ha- Ye- Ziba, (25): 5-14.

Amin Mahan, Seyed Amir Mansouri/ Bagh- e Nazar, 14 (47): 17-30

29

Hersperger, A. (1994).

Landscape Ecology and Its Potential Application to Planning. Planning Literature, (9): 14-21.

Hosseini, S. B. & Razzaghi Asl, S. (2008). Motion and Time in townscape: Design Concepts. Engineering Sciences

International

Journal of Elm va Sanat University.Architecture and Urban Development Engineering Special Issue, (6):

83-88.

• Irani Behbahani, H., Faryadi, sh. & Ganar Mohebali. (2012).

Protecting and Reviving the Landscape of Darband Valley

River Based on Behavioral Patterns.

Ecology Magazine, (62): 127-134.

• Lassus, B. (2013). A Universal Approach to Land: Landscape.

Manzar, (23): 31-32.

 Leqaei, H., Bahmanpour, H. & Hakimi Abed, M. (2011).

Quantitative and Qualitative Assessment of Parks and Green

Spaces of Tehran City.

Biological Sciences Magazine of Lahijan Unit, 5(3) : 121-134.

• Liausas, A. & Pascual, J. (2013). Indicators of Landscape Fragmentation: The case for combining ecological indices and

the perceptive approach. Translated to Persian by Akbarian, M.

Manzar, (22): 26-29.

Lüginbuhl, Y. (2014). Landscape: From Everyday Definition to Intellectual Definition.

Manzar, (23): 39-41.

 Madani Poor, A. (2006). Is the city’s Appearance important?,

Abadi, (53) : 62-65.

 Mahmoudi, S. A. (2006). Cityscape: Reviewing the Objective issues.

Abadi, (53) :54-61.

 Mansouri, S. A. & Habibi, A. (2010). An Analysis of Factors Contributing to the Formationof Landscapes Ensuring

Sustainable EnvironmentsA Case Study of the River Khoshk in Shiraz.

Bagh- e Nazar, (15) : 63-78.

 Mansouri, S. A. (2004).An Introduction to Landscape Architecture.

Bagh- e Nazar, (2): 69-77.

Mansouri, S. A. (2010). Historical Assessment of Conceptual Evolutions of Urban Landscape in Iran. Manzar, (9): 30-

33.

 Mansouri, S. A. (2010). Urban Landscape: Qualitative Control.

Manzar, (12): 6-7.

 Mansouri, S. A. (2013). Strategies to Beautification by Nature.

Manzar, (22): 36-39.

Marofi, S. & Ansari, M. (2014). The Effect of Urban Landscape Elements on Local Sense of Belonging.

Hoviat- e Shahr,

(18): 39-46.

 Masnavi et al. (2013).

Visual Evaluation of Qeshlaq Valley River to Develop Tourism.Environmentology Magazine,

31(1): 133-144.

• Masnavi, M. & Soltani Fard, H. (2006).

Complex Landscape and Landscape Complexity, The Role of Complexity in

Sustainability of Ecological Systems

. Environmental Sciences Magazine, 5(2): 85-99.

• Masnavi, M. (2011).Sustainable Urban Ecosystem, Paradigm or Paradox? The Necessity for Reviewing the Relation of

City and Environment.

Manzar, (16): 59-63.

• Matlatek, J. L. (2009).

Getting To Know Environment and Landscape Design. Tehran: Tehran’s Parks and Green Spaces

Organization (2nd impression).

• Mc Harg, I. (2007).

Designing With Nature. Translated to Persianby Abed Alhossein Wah’ab Zadeh, Mashhad: University

Jihad Publications.

• Mc Harg, I. L. (1967).

An Ecological Method for Landscape Architecture. Landscape Architecture, (57): 105-107.

• Mc Harg, I. L. (1969).

Design with Nature. Garden City: Natural History Press.

• Mohameli Abyaneh, H. (2011). Assessing Landscape Concept in Urban Plans.

Bagh- e Nazar, (17): 95-104.

• Mozaffar, F., Feyzi, M. & Asadpour, A. (2013).

Contemporary Approaches in Environmental Researches about Open

Urban Spaces

.Environment Logistics Quarterly, (21): 89-110.

• Negarestan, F, Teymouri, M. & Atashinbar, M. (2010). Landscape Theory, an Approach to the Preservation of Identity

in Urban Renewal.

Bagh- e Nazar, (14): 59-68.

• Newman, P.& Jennings, I. (2008).

Cities as Sustainable Ecosystems: Principles and Practices. Washington, D. C.: Island

Press.

• Noqrehkar, A. A. (2008).

Landscape Theory: An Approach to Prolong Identity in the Renovation Trend of Cities.

Tehran: Dwelling and Urban Development Ministry, Architecture and Urban Planning Office, Sima Message Design and

Disseminate Company.

• Nussaume, Y. (2011). Urban Landscape: Quiditty and Perception (A Research on the developmpents of Urban Landscape

concept). Translated by Farnosh Porsafavi,

Manzar(16):16-21.

• Pakzad, J. (2006). The Image of City: According to Kewin Lynch

. Abadi, (53): 20-25.

• Pakzad, J., & Saki, Elahe. (2014). Environment Aesthetics Experience. Fine Arts- Architecture and

Urban Development

Journal, 19(3): 5-14.

• Palerm Salazar, J. M. (2012). Architectural Space as Landscape: Renegotiating of the traditional space from concept of

landscape.

Manzar, (18): 56-59.

• Palerm Salazar, J. M. (2013). Imagination in the landscape procedure

 Manzar, (23): 53-55.

• Rasouli, S., & Dokhet Khorram, S. (2009). Creating Favorable Urban Landscapes in Pavements.

Armanshahr Magazine,

(3) : 112-130.

• Razzaghi Asl, S., Faizi M. & Behzadfar, M. (2009). A Proposed Mechanism for Bridging Landscape Architects and

Amin Mahan, Seyed Amir Mansouri/ Bagh- e Nazar, 14 (47): 17-30

Urban Designers in Common areas.

Bagh- e Nazar, (12): 89-100.

• Rezaei, et al. (2015). Construction of sustainable environment and landscape on the borderline- parks of Yazd province.

Environmental Sciences and

Technologies Journal, 17(3) : 159-169.

• Sayyaf Zadeh, A., Miree, M. & Nodeh Farahani, M. (2013).

The Role of Urban Landscape Quality on Social Life and

Place Identity of Citizens

.Iranian-Islamic City Studies Quarterly, (11). : 29-39.

• Sevenant, M.& Antrop, M. (2009).

Cognitive Attributes and Aesthetic Preferences in Assessment and Differentiation of

Landscapes

.Environmental Management, (90): 2889-2899.

• Shafiee, et al. (2003).

Offering Design and Restoration Patterns in Offshore Regions with Due Observance of Landscape

Ecology

. Environmentology Magazine, (32) : 1-14.

• Shamlu, Sh. & Habib, F. (2013). Determining Cognitive Concept of Aesthetic Criteria in Urban Landscape.

Hoviat- e Shahr , (16) : 5-14.

• Sheibani, M. (2010). Perceptional Landscape of Cities: A Pathological Study about Urban Landscape of Tehran.

Manzar,

(9) : 4-7.

• Steiner, F. (2002).

Human Ecology: Following Nature’s Lead. Washington, D. C.: Island Press.

• Steiner, F. (2011).

Landscape Ecological Urbanism: Origins and Trajectories.Landscape and urban planning, (100) :

333-337.

• Swaffield, S. (2010).

Landscape as a Way of knowing the World: An overview to Different Approaches in the concept of

Landscape.

Translated to Persian by Habibi, A. Manzar, (12) : 41-45.

• Swaffield, S. (2011).

Theory in Landscape Architecture. Translated to Persian by Mohsen Feizi, M. & Khak Zand, M. &

Razzaghi Asl, S. Tehran: Farhang Matin Publications.

• Tabibian, M. (2003).

Environment and Landscape Criteria. Environmentology. Environment Design Special Issue, (30)

: 37-42.

• Taqvaee, H. (2004).

Designing Ecological Landscape in Hot and Dry Regions of Iran. Ph. D. thesis.. Shahid Beheshti

University: Architecture and Urban Development College.

• Taqvaee, H. (2008).

Tacit Knowledge and deep ecology: A hermeneutic approach to the concept of tacit environmental

knowledge in landscape architecture

. Environmental sciences, 6(1): 111-121.

• Taqvaee, H. (2012).

Landscape Architecture: An Introduction to Definitions and Theoretical Basis. Tehran: Shahid

Beheshti University.

• Teymouri, M. (2007).

Urban Landscape Concept. Available in http://www.manzaronline.com/. Accessed 12 June 2016.

Troll, C. (1971).

Landscape Ecology and Biogeocenology – A Terminology Study. Geoforum, (8): 43-46.

• Tuan, Y. F. (1979).

Thought and Landscape. In Meinig D.W. (Ed). The Interpretation of Ordinary Landscapes. Oxford:

Oxford University Press.

• Whiston Spirn, A. (2005).

Language of Landscape. Translated to Persian by Bahrain, H. & Amin Zadeh, B. Tehran:

University of Tehran.

• Wu, J. (2008). Making the Case for Landscape Ecology.

Landscape Journal (27) : 41-50.

www.manzar.ws , 12 June 2016

• Zekavt, K. (2006).

 Strategic Framework for Urban Visual Management. Abadi, (53): 26-37.

Barrett. C., Barrett, T. & Wu, J. (2015). History of Landscape Ecology in the United States. New York: Springer Science

 

Business Media.

Daniel, T. C. (2001). Whither Scenic Beauty? Visual Landscape Quality Assessment in the 21st Century. Landscape and

Urban Planning Journal

, (54) : 267-281

Hersperger, A. (1994). Landscape Ecology and Its Potential Application to Planning. Planning Literature, (9): 14-21.

Sevenant, M. & Antrop, M. (2009). Cognitive Attributes and Aesthetic Preferences in Assessment and Differentiation of

Landscapes

.Environmental Management, (90): 2889-2899.

Steiner, F. (2011). Landscape Ecological Urbanism: Origins and Trajectories. Landscape and urban planning, (100) :

333-337.

Steiner, F. (2002). Human Ecology: Following Nature’s Lead. Washington, D. C.: Island Press.

Troll, C. (1971). Landscape Ecology and Biogeocenology – A Terminology Study.Geoforum, (8): 43-46.

Tuan, Y. F. (1979). Thought and Landscape. In Meinig D.W. (Ed).The Interpretation of Ordinary Landscapes.

Oxford:Oxford University Press.

Wu, J. (2008). Making the Case for Landscape Ecology. Landscape Journal (27) : 41-50.