ماهیتِ دور هرمنوتیکیِ فهم، در زیبایی‌شناسیِ تأویلِ عکس

نوع مقاله: مقالۀ پژوهشی

نویسندگان

1 دانشگاه سیستان و بلوچستان. دانشکده هنر، گروه صنایع دستی

2 کارشناس ارشد مرمت و احیای بناها و بافت‌های تاریخی. دانشکده هنر و معماری دانشگاه سیستان و بلوچستان

3 دکتری پژوهش هنر. دانشکده هنرهای تجسمی پردیس هنرهای زیبا دانشگاه تهران

چکیده

در هرمنوتیکِ کلاسیک، فرایندِ فهم، عملی ذهنی ‌است که به وسیلة آن، تجربة انسان زنده درک می‌شود. فهم، گشایندة جهانِ خود و دیگران، به روی ماست. به ‌بیان هایدگر اما، فهم، قدرتِ درک امکان‌های خود شخص است برای هستی و در متن زیست جهانی که وی در آن زندگی می‌کند. چگونگیِ حصولِ به فهم، لایه‌های فهم و مسئلة حلقوی بودنِ فهم، دغدغة متألهین هرمنوتیک و هستی‌شناسان بوده ‌است. در این میان رولان بارت در آخرین کتاب خود اتاق روشن، در فهمی که از عکس به مثابه متن به ‌دست می‌دهد، بنیانِ هستندگیِ متنِ عکس را در حلقة دوارِ رجوعِ مخاطب و متنِ زیسته‌اش، و ارتباطِ دیالکتیکیِ حلقوی میان مخاطب ویژة عکس می‌داند، متنِ عکس و سنتی که مخاطب و عکس از آن برخاسته‌اند. حلقوی بودنِ فهم، یکی از نکاتِ مهمی است که در هرمنوتیک شلایر ماخر مطرح می‌شود و امروزه به حلقة هرمنوتیکی شهرت دارد. شلایر ماخر که در تاریخ فلسفه از وی به عنوان پدر هرمنوتیک مدرن یاد می‌شود، حلقوی بودن فهم را برای توصیفِ فهمِ متون ارایه داد. در حالی‌که بعدها، مارتین هایدگر و شاگردِ بزرگش، هانس گئورگ گادامر، در نظریة هرمنوتیکی خود، مسئله را مختص به فهمِ متون نمی‌دانسته و این حلقه را به اصل بنیادینِ فهمِ بشر از ماهیت و وضعیتِ خویش بسط و گسترش دادند. حلقة هرمنوتیک، در کل به توصیفِ این نکته می‌پردازد که چگونه جزء و کل، در فرایندِ فهم و تفسیر، به‌صورتی حلقوی به‌یکدیگر مربوطند : فهمِ اجزاء برای فهمِ کل ضروری است، در حالی که برای فهمِ اجزاء، باید کل را درک کرد. فهم ما از عکس نیز بسته و وابسته است به شرایط کنونی تأویل و تأویل‌گر؛ و تأویل عکس خود به‌جهانی هم‌بسته ‌است که عکس سرِ توصیفش دارد. نمود چنین حلقة فهمی ‌را می‌توان به‌خوبی در کنش‌ها و واکنش‌های عکاسی، در احوالاتِ رؤیتِ صادقانه آن، ملاحظه کرد. مقالة حاضر، بر پایة متنِ اتاقِ روشن، به بررسیِ ماهیتِ دورِ هرمنوتیکیِ فهم در تأویلِ آثارِ عکاسی پرداخته و سعی در واکاوی بازنمودهای دور فهم در متنِ عکس دارد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Essence of Hermeneutic Circle of Understanding in Aesthetics of Photograph Interpretation

نویسندگان [English]

  • mohamad hasanpur 1
  • Mohsen Keyhanpoor 2
  • Alireza Norouzitalab 3
چکیده [English]

In classical hermeneutics, the process of understanding is a mental operation realized the live human experience by it. Understanding opens our world and to us. According to Heidegger, understanding is the power to understand one’s own possibilities for existence and in the context of the global environment which the man lives in. The achievement way of the understanding, understanding layers and the issue of circularity of understanding are the concerns of the hermeneutic and ontological theologians. In this regard, Roland Barthes, in his latest book, "Camera Lucida", in an understanding achieved from the photo as a text, considers the entities of the photograph context in a rotating circle of the audience and the life context and the dialectical relationship between the particular audience of the photo, the context of the photograph and the tradition in which the audience and the photo have raised. The circularity of understanding is one of the important issues discussed in the hermeneutics of Schleiermacher that today it is known as hermeneutical circle.  In the history of the philosophy, Schleiermacher has remembered as the father of the modern hermeneutics. He has delivered the circularity of understanding to describe the understanding the text. While the later, Martin Heidegger and his student, Hans-Georg Gadamer, in his hermeneutical theory, did not dedicate this issue to the understanding and they developed and expanded this circle to the fundamental principle of human understanding on the nature and his state. Hermeneutics circle, totally, describes this issue that how the component and the whole, in the process of understanding and interpretation, are related to each other in form of a circle: understanding the components is necessary for understanding the whole, while understanding the components, there should be understood the whole. Our understanding of photos depends on the current situation of the interpretation and the interpreter and also the interpretation of photos is related to the world that the photo describes it. The appearance of such understanding circle can be observed so well in actions and reactions of the photography and in the conditions of the truthful sight. This paper, based on the text "Camera Lucida", has investigated the nature of hermeneutic circle of understanding on the interpretation of photographic works and has attempted to explore the representations of the understanding circle in the context of the photo.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Hermeneutic circle of understanding
  • Interpretation of photos
  • text
  • Roland Barthes
  • Hermeneutics

آ. جانسون، پاتریشیا. 1388. راهِ مارتین هایدگر. ت : سید مجید کمالی. انتشارات تهران : مهرِ نیوشا.

ا. پالمر، ریچارد. 1387. علم هرمنوتیک. ت : محمد سعید حنایی کاشانی. تهران : انتشارات هرمس.

احمدی، بابک. 1387. حقیقت و زیبایی. تهران : نشر مرکز.

بارت، رولان. 1384. اتاق روشن، اندیشه‌هایی دربارة عکاسی. ت : نیلوفر معترف. تهران : نشر چشمه.

بارت، رولان. 1385. رولان بارت نوشتة رولان بارت. ت : پیام یزدانجو. تهران : نشر مرکز.

بَرِت، تری. 1385. نقد عکس. ت : اسماعیل عباسی و کاوه میر عباسی. تهران : نشر مرکز.

بی‌ناس، جان.1370. تاریخ جامع ادیان. ت : علی‌اصغر حکمت. تهران : انتشارات علمی‌فرهنگی.

شِرَت، ایون. 1387. فلسفة علوم اجتماعی قاره‌ای. ت : هادی جلیلی. تهران : نشر نی.

فلوسر، ویلم. 1387. در باب فلسفة عکاسی. ت : پوپک بایرام‌نژاد. تهران : انتشارات حرفه هنرمند.

کوزنز هوی، دیوید. 1385. حلقة انتقادی. ت : مراد فرهادپور. تهران : انتشارات روشنگران و مطالعات زنان.

ماریس، ارول. 1394. اعتقاد به شاهد بررسی گوشه‌ای از ابهامات عکاسی. ت : رضا نبوی. تهران : انتشارات پاتوق.

مردی‌ها، ناصر. 1392. حقیقت یا لذّت. ماهنامة اندیشة پویا، (7) : 57.

مقیم‌نژاد، مهدی. 1393. عکاسی و نظریه. تهران : انتشارات سوره مهر.

واعظی، احمد. 1385. درآمدی بر هرمنوتیک. تهران : سازمان انتشارات پژوهشگاه فرهنگ و اندیشة اسلامی.

ولز، لیز. 1390. عکاسی درآمدی انتقادی. ت : سولماز ختایی لر و همکاران. تهران : نشر مینوی خرد.

ولز، لیز.1393. نظریه عکاسی گزیده‌ای از مهم‌ترین متون نظری عکاسی در قرن بیستم. ت : مجید اخگر. تهران : انتشارات سمت.

Batchen, G. (2009). Photography Degree Zero, Reflections on Roland Barthes’s Camera Lucida. London: The MIT Press.

Grondis, J. (1994). Introduction to philosophical hermeneutics. London: Yale University press.