اشیاء جادویی در فرهنگ عامة ایران و تأثیر آن در نقاشی مکتب سقاخانه*

نوع مقاله: مقالۀ پژوهشی

نویسندگان

چکیده

فرهنگ عامیانه ایران برخاسته از سنت¬ها، آداب و رسوم، باورها و اعتقاداتی است که میراثی به وسعت تاریخ دارد. در میان عناصر متعدد فرهنگ عامیانه، شئ¬باوری (فتیش) حضور گسترده¬ای در زندگی عوام داشته است. این عنصر شامل سنگ¬ها، گیاهان، حیوانات، طلسم¬ها و ادعیه¬ای است که از قدرت جادویی خارق¬العاده¬ای برخوردارند و به عنوان شیئی کاربردی و ثمربخش در زندگی روزمره مردم اهمیت پیدا کرده¬اند.
این پژوهش در نظر دارد با ارائة منتخبی از این اشیاء، به بررسی فرهنگ عامیانه ایران با تأکید بر خصیصة شئ¬باوری و معرفی آن¬ها به عنوان فرهنگی ناب و دست¬نخورده، به ثبت و ضبط آن¬ها بپردازد و تأثیر این باورها را در هنر ایران به¬ویژه نقاشی مکتب سقاخانه آشکار نماید. فرضیه پژوهش بر این استوار است که عناصر جادویی، طلسم¬ها و ادعیه از دیرباز تاکنون به عنوان بخشی باور از زندگی عامه مردم را به خود اختصاص داده و توانسته¬اند در آثار هنرمندان نقاشی سقاخانه¬ای ایران به عنوان عنصر فرهنگی زمان خود برای خلق آثار نمادین و معناگرا ثمربخش باشند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Fetishism in Iran’s Folklore and its Effect on Saqakhaneh Style Painting

نویسندگان [English]

  • reza alipoursaadani
  • marjan sheikhzadeh
چکیده [English]

A huge rock cut panel like that with Iran’s folklore is emanated from traditions, customs, and beliefs which have a heritage as long as history. Among numerous elements of the public culture, fetish has a broad attendance in general public’s life. These elements consist of stones, plants, animals, talismans, and devotions which have extraordinary magical power; and have become significant as functional and effectual objects in people’s life affairs.
This study intends to record these objects, and reveal the effect of these beliefs on the art of Iran, especially on the paintings of Saqakhane style, by giving pickings of them, with the aim of investigating Iran’s folklore, and introducing them as a pure and untainted culture with an emphasis on the fetish feature. The hypotheses of this study are based on the fact that magical objects, talismans, and devotions, as a belief, have formed part of the public’s life so far, and could be effectual in artists’ paintings as cultural elements of their time, for generating symbolic and meaningful works.

کلیدواژه‌ها [English]

  • folklore
  • fetish
  • bead
  • spell
  • Saqakhaneh style painting