شیوۀ معماری شیروان

نوع مقاله: مقالۀ پژوهشی

نویسنده

چکیده

سبک شناسی معماری ایرانی کاستی¬ها و ناگفته¬های بسیار داشته است. شیروان یکی از شیوه های معماری اسلامی ایران در شمال آذربایجان است که تا کنون در ایران به کفایت معرفی نشده است. همچنین در جمهوری آذربایجان، به دلیل تأثیر نظام فکری- سیاسی اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی سابق، سبک شناسی معماری اسلامی گسسته از تاریخ و هنر ایرانی و فرهنگ اسلامی تحلیل و بررسی شده است.
بررسی آثار معماری به جای مانده از شیوۀ شیروان در شمال آذربایجان، که بدان عنوان زیبای "معماری عصر نظامی گنجوی" را داده اند، نشان می¬دهد که اسلوب معماری شیوۀ شیروان برآیند سرمشق¬های معماری عهد ساسانی و نیز تأثیر آموزه های معماری اسلامی خراسان بوده است. نگارنده در نوشتار حاضر کوشیده است که شیوۀ معماری شیروان را با سه شناسۀ اصلی تحلیل و معرفی کند :
1. ایجاد وحدت نمای درون و برون بنا با کاربرد عنصر سنگ؛ که میراث معماری عهد ساسانی است.
2. پلان چهار گوشۀ ساده و بدون ایوان برای مساجد؛ که برگرفته از پلان آتشکده¬های چهارطاقی است.
3. تک منارۀ¬بلند و جدا از کالبد اصلی مسجد؛ که تأثیر معماری عهد سلجوقی خراسان است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The Architectural Style of Shirvan

نویسنده [English]

  • bahram ajorloo
چکیده [English]

The stylistics of Iranian architecture is still problematic. The architectural style of Shirvan had been one of the Islamic types in the north of Azerbaijan which has not yet been well presented in Iran. In accordance with socio- cultural policies of the former USSR, furthermore, Islamic architecture in the Republic of Azerbaijan has been analyzed neither together with Iranian art and history nor Islamic culture. Surveying the architectural relics of the Shirvan Style, which is coined as the architectural style of Nizami of Ganja era, presents impressions of the both Sassanid patterns and style of Islamic architecture from Khorasan. By this article, the author presents three typical features of the Shirvan Style:
1. Usage of cut stone masonry to make interior and exterior façades up; which is derived from Sassanid architecture.
2. Designing of plain and rectangular plans without Iwan and arcades; this is derived from square dome fire temples of Sassanid era.
3. Attaching a high minaret closed to mosque or hospice (abbey) which is derived from the Islamic style of architecture in Seljukid Khorasan.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Iran
  • North of Azerbaijan
  • Shirvan Style of architecture
  • Seljukid architecture
  • Sassanid architecture