راز جاودانگی آثار معماری*(تحلیلی بر نگرش¬های نوگرا و فرانوگرا و رویکرد های فراگیرتر)

نوع مقاله: مقالۀ پژوهشی

نویسندگان

چکیده

بررسی عوامل موثر بر تداوم و جاودانگی یک اثر معماری و تعاریف گوناگون ارائه شده از یک اثر جاودانه از آن جهت ضروری است که امروزه پس از دو دوره هنری نوگرا و فرانوگرا و تلاش آنها برای ایجاد یک میراث نوین هنری ماندگار و اصیل، عمر هنر بسیار کمتر از گذشته شده است. به طوری که امروزه شاهد شکل¬گیری آثار هنری هستیم که نه تنها در میان جامعه معماران بلکه بین عامه مردم نیز جایگاهی نداشته و چیزی برای عرضه به آیندگان ندارد. این امر علاوه بر از دست رفتن سرمایه کشور باعث فراموش شدن و بی¬ارزش شدن هنری چون معماری می¬شود. در واقع چنین معماری دچار روزمرگی شده و بریده از آرمان¬ها، اسیر حالت مصرفی، همچون هر کالایی، دارای تاریخ مصرف و انقضا می¬گردد. توجه به این مسایل که جاودانگی تا چه حد به ویژگی¬های فیزیکی اثر و تا چه حد در فرهنگ یا عوامل متافیزیکی ریشه دارد؟ بداعت نخبه پسندانه چقدر به جاودانگی کمک می¬کند و جایگاه فرهنگ عامه در این روند چگونه می¬تواند باشد؟ در این مقاله با رویکردی کیفی، شهودی و پدیدارشناسانه تعاریف گوناگون از یک اثر جاودانه در قالب سه نگرش نخبه¬پسند، عام¬پسند و دیدگاه فراگیر مورد بررسی و ارزیابی قرار گرفته¬است و در نهایت آثار معماری و مصادیق شکل گرفته با این نگرش¬ها بررسی شده است. برحسب نتایج به دست آمده می¬توان چنین اظهار نظر کرد که هر دو تعریف نخبه¬گرا و مردم¬گرا، که حتی در ارائه اصول مربوط به ماندگاری یک اثر ناتوانند، نمی¬توانند به جاودانگی یک اثر کمک کنند. آنچه که از بررسی¬ها بدست آمد نشان می¬دهد که لازمه جاودانگی یک اثر، توجه هم¬زمان به تمام ابعاد انسانی مطرح در حوزه معماری چون انسان، هنرمند، جامعه، تاریخ، طبیعت وخداوند است و هنرمند (در نگرش نخبه¬پسند) و جامعه (در نگرش عام پسند) هر دو به عنوان انسان در ارتباط با دو بعد دیگر طبیعت و خدا است که به وحدت نزدیک می¬شوند و می¬توانند آثار جاودانی را بیافرینند. اصول ارائه شده توسط مرحوم "پیرنیا" برای معماری سنتی ایران چون مردم¬واری، نیارش، خودبسندگی و پرهیز از بیهودگی، به این جهت مایه جاودانگی است که هم در طبیعت مشاهده می¬شود و هم از صفات فعل خداوند است، این صفات بیش از آنکه بومی و سنتی باشد عقلانی¬اند و به همین جهت معماری اسلامی ایران مظهری از معماری جاودان را شکل می¬دهد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Eternity Secret of Architectural Works (In Modernism, Post Modernism and More Inclusive View)

نویسندگان [English]

  • abdolhamid noghrekar
  • mahdi hamzenejad
  • eyesan forouzande
چکیده [English]

Evaluation of influencing factors on durability and eternity of an architectural work and presented definitions of immortal work is essential because today, after two artistic periods of modernism and post modernism and their attempt to establish a modern artistic eternal and genuine heritage, the art life has become less than the past. As we are experiencing the formation of identity-less artistic works with no place among architects and people. This issue causes an art such as architecture to be forgotten as well as the loss of the assets of the country. In fact such architecture would become a consumable stuff with an expired date. The purpose of this research is to comprehend the definition of an eternity of a work and it’s forming factors.The research tries to answer the following questions:
How far does eternity originate from physical attributions or culture factors of a work? How much does elite’s taste help eternity and what could be the role of public culture in this approach?
In this paper with a qualitative, intuitive, and phenomenological approach the definitions of an eternal work is reviewed from three points of view including elite-orientated, public orientated, and a pervasive approach. Finally architectural works within these points of views are studied. The outcome of the research suggests that neither of elite-orientated definition nor public-orientated one can cause the eternity of work or help to its durability. However, it shows that the requirements of the eternity of a work is to simultaneously consider all human dimensions presented in the architectural field including the human being, artist, community, history, nature, creator, society in relationship with two other dimensions of the nature and God that are close to unity and can create eternal work. The five principles of Iranian traditional architecture presented by Pirnia are the eternity source because they are both seen in the nature and God's deed properties. These qualifications are more intellectual rather than native and as a result Iran traditional architecture forms manifestation of eternal architecture.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Eternity
  • Lasting
  • Public liking
  • Elite liking