راهبردهای کاهش آسیب‌پذیری بافت‌های فرسوده در برابر زلزله ؛مطالعه موردی : محله امامزاده حسن تهران

نوع مقاله: مقالۀ پژوهشی

نویسندگان

1 دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران. نویسنده مسئول 09141540629

2 کارشناس ارشد جغرافیا و برنامه ریزی شهری، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران

چکیده

وجود شهرهای با قدمت زیاد و مشکلات مربوط به شهرسازی بی‌برنامه و گسترش بافت‌های فرسودة شهری باعث شده خطر زمین‌لرزه و تخریب‌های ناشی از آن بسیاری از شهرهای کشور ما را نیز تهدید کند. شهر تهران نیز به عنوان پایتخت کشور و موقعیت مهم و حساس خود، دارای پهنه‌های وسیعی از بافت‌های فرسوده است که اکثر آنها بر روی گسل‌های مهم قرار گرفته‌اند و خطر جدی برای شهر تهران و ساکنان آن دارد. با این ضرورت، پژوهش حاضر آسیب‌پذیری بافت‌های فرسوده محله امامزاده حسن را مورد بررسی قرار داده است. هدف از پژوهش حاضر تدوین راهبردهایی برای ساماندهی این بافت‌ها در جهت کاهش آسیب‌پذیری آنها در برابر زلزله با استفاده از مدل   SWOT و ماتریس QSPM است. نوع این پژوهش، کاربردی - راهبردی و روش انجام آن توصیفی - تحلیلی است. در انجام آن علاوه بر مطالعات کتابخانه‌ای از روش پیمایشی نیز استفاده شده است. برای جمع‌آوری و ارزیابی اطلاعات پیمایشی‌، تکنیک دلفی و ابزار پرسشنامه و مصاحبه با کارشناسان و مسئولین امر به کار گرفته شده است. یافته‌های تحقیق نشان می‌دهد بافت فرسوده محله امامزاده حسن در موقعیتی قرار دارد که باید وضعیت شرایط موجود را رها کند؛ بدین معنی که باید نقاط ضعف خود را کاهش داده و در عین‌ حال از تهدیدها دوری کند. راهبردهای اجرای برنامه‌های نوسازی و بهسازی و توجه ویژه به مدیریت بحران، ایجاد سازمان مرکزی برای تنظیم برنامه‌های مربوط به بافت‌های فرسوده و ایجاد بستر مناسب برای افزایش فعالیت‌های اقتصادی در محله، که نتایج این برنامه‌ریزی بر مبنای کیفیت اطلاعات در مرحله ورودی و مقایسه‌ای برنامه‌ریزی راهبردی شکل گرفته است، به عنوان اولویت‌دار‌ترین راهبردها و اجرای برنامه‌های بازسازی و نوسازی بافت محله در راستای تعریض معابر برای خدمات‌رسانی در شرایط بحرانی جهت ساماندهی بافت فرسوده محله امامزاده حسن به عنوان مؤثرترین راهبرد مشخص شدند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Urban Decay Vulnerability Mitigation Strategies Against Earthquake;Case Study: Imamzadeh Hasan Neighborhood in Tehran

نویسندگان [English]

  • Bahram Imani 1
  • Reza Kanooni 2
  • Mohammad Biniaz 2
  • Ahmad Alimohammadi 2
چکیده [English]

Vulnerability of cities to environmental hazards in countries with high-risk environments has become a significant challenge ahead of urbanology, engineering management, and urban planning. One of these dangers threatening many cities around the world including our country is earthquake. Necessity to reduce vulnerability to earthquakes was considered as one of the main purposes of spatial planning, urban planning, and urban design. Tehran, as the capital city of Iran with an important and critical situation, has a large zone of distressed areas most of which are located on a major fault and are considered as a serious threat to the city and its inhabitants. Therefore, it was necessary to study of vulnerabilities in old neighborhood of Imamzade-Hasan. The purpose of this study was to develop strategies for organizing these textures and to reduce their vulnerability to earthquakes using SWOT model and QSPM matrix. It is an applied- strategic research conducted by a descriptive- analytical method. In addition to several library studies, it has also taken advantage of a survey. To collect and evaluate information of the survey, Delphi technique, questionnaires, and interviews with experts and officials have been used. The findings suggest that the worn-out urban fabric of Imamzade-Hasan neighborhood needs to be pushed out of the status quo, that is, its weaknesses should be recognized, and its threats need to be addressed. Several strategies such as renovation and improvement programs, special attention on crisis management, creation of a central agency to regulate programs related to rusty textures, establishment of appropriate contexts for increasing economic activities in the neighborhood, providing infrastructure to attract investments to modernize the neighborhood, and increasing green open spaces were identified as the high priority strategies, and implementation of reconstruction and renovation programs for providing adequately wide roads necessary for ensuring improved mid- and post-crisis services was determined as the most effective strategy for addressing the problems of this neighborhood.  

کلیدواژه‌ها [English]

  • Urban Decay
  • vulnerability
  • SWOT
  • QSPM Matrix
  • Imamzadeh Hassan Neighborhood