استراتژی توسعۀ اقتصاد فرهنگی صنعت مد در ایران

نوع مقاله: مقالۀ پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری پژوهش هنر، دانشگاه الزهرا (س)، تهران، ایران.

2 استاد گروه پژوهش هنر، دانشگاه الزهرا (س)، تهران، ایران.

3 استادیار گروه طراحی پارچه و لباس دانشگاه الزهرا (س)، تهران، ایران.

چکیده

بیان مسئله: صنعت مد در دهه‌های اخیر ایران، علی‌رغم پیشینۀ تاریخی از یک سو با منطق اقتصادی و از سوی دیگر با ملاحظات اجتماعی و سیاسی ویژه‌ای روبه‌رو بوده که آن را با چالش‌های فراوانی مواجه کرده است. بر این اساس، نهادهای اجتماعی بر آن شدند تا با فعالیت‌های تجاری، تبلیغاتی و فرهنگی، این هنر-صنعت را به حوزۀ صنایع خلاق وارد کنند و در عمل نیز موجب شکل‌گیری جریانی شدند که در سپهر توسعۀ اقتصادی صنایع فرهنگی کشور به‌نمایش درمی‌آید. از آن‌جا که بررسی دگرگونی‌های ارزشی در جامعه یکی از عناصر کلیدی در نظام فرهنگی هر جامعه به‌حساب می‌آید، مسئلۀ اصلی پژوهش حاضر، با تمرکز بر صنایع فرهنگی و پذیرش دگرگونی در نظام ارزشی جامعۀ ایران، دستیابی به شناخت ارزش‌های اقتصادی هنر-صنعت مد و ابعاد آن و نقاط ضعف، قدرت و تشدیدکننده‌هایی است که موجب ساماندهی مفهوم و موقعیت اقتصاد خلاق در این حوزه از طریق تعاملات برون‌مرزی و فرایند فرهنگ‌سازی شده‌اند.
هدف پژوهش: مقالۀ حاضر در پی دستیابی به فرایند ارزش‌محور در مداخلۀ عوامل زمینه‌ساز و تبیین راهبردهای گزینشی توسعۀ اقتصاد فرهنگی صنعت مد ایران و پاسخ‌گویی به این پرسش‌های اساسی است که صنعت مد در تحقق چشم‌انداز اقتصاد فرهنگی کشور می‌تواند چه نقشی را ایفا کند؟ چگونه می‌توان با تغییر در نظام‌های ارزشی به رشد اقتصادی هنری که تولید می‌شود شکل داد؟
روش تحقیق: روش تحقیق این مقاله کیفی، توصیفی-تحلیلی و گردآوری اطلاعات از طریق منابع اسنادی و یافته‌های میدانی و مبتنی بر تحلیل محتواست.
نتیجه‌گیری: نتایج حاکی از این است آمیزش هنر با ابتکار و خلاقیت، مدیریت دانش، تولید و فن‌آوری‌روز و مهندسی مجدد فرآیندهای کسب‌وکار از طریق برکشیدن اقتصادخلاق در صنعت مد، موجب افزایش رشد اقتصادی کشور خواهد شد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Strategies for Developing Cultural Economy of Fashion Industry in Iran

نویسندگان [English]

  • Sepideh Yaghooti 1
  • Ashrafossadat Mousavilar 2
  • Farinaz Farbod 3
1 PhD. candidate in Art Research, Al-Zahra University, Tehran, Iran.
2 Professor in Art Research, Faculty of Art, Al-Zahra University, Tehran, Iran.
3 Assistant Professor of Textile Design, Faculty of Art, Al-Zahra University, Tehran, Iran.
چکیده [English]

Problem statement: In recent decades, the Iranian fashion industry, despite its historical background, has faced particular economic and social considerations that have faced many challenges. Accordingly, social institutions have sought to bring this art-industry into the field of creative industries through commercial, publicity and cultural activities and in turn have created a trend that will be reflected in the economic development of the Iran’s cultural industries. Since exploring value changes in society is one of the key elements in the cultural system of any society, the main issue of the present research is to focus on cultural industries and accept the transformation in the value system of Iranian society to gain an understanding of the economic value of art-fashion industry and its dimensions and weaknesses, strengths and intensifiers. This has helped to organize the concept and position of the creative economy in this area through oversea interactions and the cultural process.
Research objectives: The present article seeks to achieve a value-based process in intervening contextual factors and explaining the selective strategies of developing the cultural economy of Iranian fashion industry and answering the fundamental questions. What role can the fashion industry play in realizing the prospect of a Iran’s cultural economy? How can the economic growth of art that is produced be shaped by changes in value systems?
Research method: This research is qualitative, descriptive-analytical and data gathering is done through documentary sources and field findings were based on discourse analysis.
Conclusion: The results suggest that combining art with creativity, knowledge management, up-to-date technology and business process reengineering will boost Iran’s economic growth by inserting the moral economy into the fashion industry.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Iran
  • Creative industries
  • Fashion Industry
  • Cultural economy
  • Selective Strategies
افروغ، عماد و مهربانی‌فر، حسین. (1397). مطالعۀ چرخۀ مد لباس در جامعۀ ایران. زن در فرهنگ و هنر، 10(1)، 1-27.
الکساندر، ویکتوریا. (1391). جامعه‌شناسی هنرها (ترجمۀ اعظم راودراد). تهران: فرهنگستان هنر.
چاوش‌باشی، فرزانه و زنگی، بهنام. (1394). مدلسازی تأثیر سرمایۀ فرهنگی و ظرفیت‌های فرهنگی هنری بر رشد اقتصادی ایران، پژوهش هنر، 3(9)، 47-56.
سعیدی، علی‌اصغر. (1395). صنعت مد چگونه به جامعه شکل می‌دهد؟، صنعت نساجی و پوشاک، (275)، 62-65.
سوهانیان، محمدرضا؛ کیارزم، غلامرضا؛ موحد، سیمین؛ کیقبادی، مرضیه؛ علوی، سارا؛ بهریان، مریم؛ فخرائی، مرضیه. (1393). صنایع فرهنگی، صنایع آینده، تهران: آینده‌پژوه.
شهابی، محمود. (1389). صنعت-فرهنگ ظاهرآرایی و زیباسازی بدن در ایران، تهران: پژوهشگاه فرهنگ هنر و ارتباطات.
گنجی، محمد و حیدریان، امین. (1393). سرمایۀ فرهنگی و اقتصاد فرهنگ، با تأکید بر آرای پیربوردیو و دیوید تراسبی، راهبرد، 23(72)، 77-97.
معینی، سیدحسین (1386). بحران طراحی، کتاب ماه هنر، (35 و 36)، 46-56.
موسوی لر، اشرف‌السادات و یاقوتی، سپیده .(1394). بررسی جایگاه صنایع فرهنگی و صنایع خلاق در توسعۀ اقتصادی فرهنگ و هنر، پژوهش هنر، 3(9)، 33-40.
ملکی‌فر، مهدی. (1393). فرصت تاریخی صنایع فرهنگی، تهران: آینده‌پژوه.
منصوریان، یزدان. (1388). امیدها و تردیدهای پژوهشگران به رویکرد کیفی در فرایند پژوهش. تهران: کلیات کتاب ماه، اطلاعات، ارتباطات و دانش‌شناسی.
هاشم‌پور، الناز. (1395). جایگاه اقتصاد در هنرهای کاربردی و تجسمی ایران. پایان‌نامۀ کارشناسی ارشد پژوهش هنر، دانشگاه پیام نور تهران.
مشبکی، اصغر و خادمی، علی‌اکبر. (1387). بررسی آسیب‌شناسانۀ سیاست گذاری‌های فرهنگی بعد از انقلاب. مطالعات فرهنگ، هنر و ارتباطات، (4)، 125-141.
تابان ، محمد؛ یاسینی، علی؛ شیری، اردشیر و محمدی، اسفندیار. (1395). طراحی و تبیین الگوی مرجعیت علمی در آموزش عالی ایران براساس زندگی‌نامۀ اندیشمندان کشور با رویکرد تحلیل مضمون. مطالعۀ دانش‌شناسی، 2(6)، 21-42.
عدلی، فریبا. (1386). از مدیریت دانش به توانمندسازی دانش‌آفرینی. رهیافت، (47)، 2-14.
نصیری، فخرالسادات و کریمی، ایمان. (1390). مدیریت دانش سازمانی و مدیریت فرایندها، تهران: دانشکدۀ مدیریت دانشگاه تهران.
تنالی، محسن و نیک‌بخت، حمیدرضا. (1389). آزمون عوامل مؤثر بر حق‌الزحمۀ حسابرسی صورت‌های مالی، پژوهش‌های حسابداری مالی، 2(2)،111-132.
Becker, H. S.(1989). Ethnomusicology and socialogy: a letter to Charles Seeger. Ethnomusicology, (33), 185-275.
Brydges, T. & Rhiannon, P. (2017). An “orphan” creative industry: exploring the institutional factors constraining the Canadian fashion industry, Growth and Change, 48(4), 942-962. 
Frater, J., & Hawley, J. M. (2018). A hand-crafted slow revolution: co-designing a new genre in the luxury world. Fashion, Style & Popular Culture, 5(3), 299-311.
Fernandes Stark, K., Frederick, S. & Gereffi, G. (2011). The Apparel Global Value Chain: Economic Upgrading and Workforce Development, Center on Globalization, Governance & Competitiveness. ??? Duke University.
Ferrándiz, R. (2014). Culture industries in a postindustrial age: entertainment, leisure, creativity, design. Critical Studies in Media Communication, 31(4), 327-341.
Girotra, K. & Netessine, S. (2012). Business model innovation is the gift that keeps on giving, Harvard Business Review blog network. Retrieved from: https://hbr.org/2012/12/the-gift-that-keeps-giving-bus.
Hu, T. Sh. & Chen, K. (2013), Creative Talent Drive Transformation of Professionals’ Constitution in the Modern City: A Case Study of Fashion Talent Flow in Taipei, European Planning Studies, 22(5), 1081-1105.
Landry, Ch. (2017). The Creative City: A Toolkit for Urban Innovators. London: Comedia/ Earthscan.
Lang, C., & Armstrong, C. M. J. (2018). Fashion leadership and intention toward clothing product-service retail models. Fashion Marketing and Management, 22(4), 571-587.
Langevang, Th. (2016). Fashioning the future: Entrepreneuring in Africa’s emerging fashion industry. In CBDS Working Paper Series (vol. 25, pp. 1-38).
McCarthy, T. M. (2011). Zara: the business model for fast fashion. In L. Welters & A. Lilletun (Eds.) The Fashion Reader (pp. 541-546). Berg Publishers.
Shim, D. (2016). Hybridity and the rise of Korean popular culture in Asia. Media & Society, 28(1), 25-44.
Hirsch, P. M. (1972). Processing fads and fashions: an organization-set analysis of cultural industury systems. American Journal of Sociology, (77), 59-69.
Heidarzadeh, K. & Chitsaz, S. (2011). A review of influencing factors and constructs on the Iranian womens Islamic fashion market. Interdisciplinary Journal of Research in Business. 1(4), 94-100.
Shibar, S. (2001). New Approach in Total Quality Management in USA: For Scientific Revolutions in Management. Tehran: Iran-Khodro.